TO ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ ΜΗΤΣΟΤΑΚΗ - AYTA EINAI τα άρθρα που πάνε προς αναθεώρηση - Μητσοτάκης: Καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές - Συνταγματική Αναθεώρηση

 «Είναι ο καιρός να τολμήσουμε μεγάλες προκλήσεις» με αυτή τη δήλωση ο πρωθυπουργός άνοιξε τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση. 

Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.

Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.

Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.

Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.

Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.

Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα.

Ο κ. Μητσοτάκης μεταξύ άλλων θα επικεντρωθεί στην αναθεώρηση του άρθρου 86, περί ευθύνης υπουργών, έτσι ώστε να περιοριστεί ο ρόλος της Βουλής και οι υποθέσεις να φτάνουν πιο γρήγορα στο φυσικό δικαστή.

Μάλιστα, η κυβέρνηση υπενθυμίζει πως η ΝΔ είναι αυτή που κατήργησε από το 2019 την αποσβεστική προθεσμία, με σκοπό τα τυχόν αδικήματα πολιτικών προσώπων να μην παραγράφονται γρήγορα. Ο ίδιος ο κ. Μητσοτάκης από το 2006 ως απλός Βουλευτής είχε καταθέσει αντίστοιχη πρόταση.

Την ίδια ώρα, στο μικροσκόπιο θα βρεθεί και το άρθρο 103, το οποίο αφορά στη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Τον Μάιο του 2025 ο πρωθυπουργός είχε ξεκαθαρίσει πως θα εισηγηθεί την αναθεώρηση η οποία θα αφορά όλους και τους υφιστάμενους δημοσίους υπαλλήλους.

«Η μονιμότητα υπήρξε από την εποχή της Πλατείας Κλαυθμώνος για να μην διώκει το ένα κόμμα τους δημοσίους υπαλλήλους του άλλου κόμματος, αυτά συνέβαιναν στην ελληνική ιστορία, έχουμε ξεπεράσει αυτή την εποχή να θεωρούν οι δημόσιοι υπάλληλοι ότι μπορεί να απειλούνται από την αλλαγή μιας κυβέρνησης και η μονιμότητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως δύναμη αδράνειας γιατί αυτό μπορεί να συμβαίνει σήμερα» είχε σημειώσει.

Τα «κουκιά»

Σημειώνεται πως όσα άρθρα συγκεντρώσουν πλειοψηφία 180 βουλευτών, θα μπορούν να αναθεωρηθούν από την επόμενη Βουλή με 151 «ναι». Όμως, όσα άρθρα περάσουν με πλειοψηφία από 151 έως 179 βουλευτές, χρειάζονται 180 θετικές ψήφους στην επόμενη Βουλή.

Στόχος της κυβέρνησης είναι να συγκεντρωθούν πάνω από 180 θετικές ψήφοι σε μια σειρά κομβικών αλλαγών, ώστε να είναι ευκολότερη η αναθεώρηση των συγκεκριμένων άρθρων από την επόμενη Βουλή.

Στο μικροσκόπιο έξι άρθρα

• Του Άρθρου 16 για την ίδρυση μη κρατικών / μη κερδοσκοπικών Πανεπιστημίων. Για την κυβέρνηση είναι ταυτοτικής σημασίας να αλλάξει το άρθρο 16. Το Μαξίμου ελπίζει πως το ΠΑΣΟΚ και γιατί όχι και τα υπόλοιπα κόμματα «θα πουν το αυτονόητο». Για την κυβέρνηση έχει πολύ μεγάλη αξία να αναθεωρηθεί το άρθρο 16, για να μην υπάρχουν μόνο παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων στη χώρα, αλλά για να μπορεί να υπάρξει ένα μη κρατικό πανεπιστήμιο από το μηδέν, όχι μόνο ως παράρτημα «Πριν από 20 χρόνια το ΠΑΣΟΚ στέρησε από τους νέους ανθρώπους αυτή τη δυνατότητα για δύο δεκαετίες, ενώ αρχικά ήταν με τη λογική, μετά με μια απίστευτη κυβίστηση πήγε μαζί με τις δυνάμεις του παραλογισμού» λένε γαλάζιοι.
• Του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών. Ο κ. Μητσοτάκης έχει δηλώσει στο παρελθόν πως θα προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 86, έτσι ώστε να περιοριστεί ο ρόλος της Βουλής και οι υποθέσεις να φτάνουν πιο γρήγορα στο φυσικό δικαστή. Υπενθυμίζεται από την κυβέρνηση πως η ΝΔ είναι αυτή που κατήργησε από το 2019 την αποσβεστική προθεσμία με σκοπό τα τυχόν αδικήματα πολιτικών προσώπων να μην παραγράφονται γρήγορα. Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το 2006 ως απλός Βουλευτής είχε καταθέσει αντίστοιχη πρόταση.
• Του άρθρου 30 για την εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας. Ο Πρωθυπουργός έχει στο παρελθόν επισημάνει ότι «με δεδομένη την ενοποιητική αποστολή που έχει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, πιστεύω ότι θα έπρεπε να ψηφίζεται για μία και μόνη 6ετή θητεία. Έτσι, η συζήτηση για ανανέωση της παραμονής του στο αξίωμα δεν θα άνοιγε, κάθε τόσο, τον χορό των αντιπαραθέσεων. Και ο θεσμός θα έμενε μακριά από τις κομματικές σκοπιμότητες».
• Του άρθρου 90 για την εκλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης με την πιθανή ενίσχυση της άποψης των λειτουργών της έναντι της κρίσης της Βουλής και του Υπουργικού Συμβουλίου. Για το ζήτημα τοποθετήθηκε μόλις χθες ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας λέγοντας «Ποιος από εμάς μπορεί, παραδείγματος χάρη, στο πλαίσιο αυτής της αναθεώρησης να συνεχίζει να υπερασπίζει τη λογική ότι η ηγεσία της Δικαιοσύνης πρέπει να επιλέγεται από την εκάστοτε κυβέρνηση; Ποιος από εμάς δεν βλέπει την κρίση αξιοπιστίας των θεσμών στην ελληνική κοινωνία;».
• Του άρθρου 103 το οποίο αφορά στη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων. Τον Μάιο του 2025 ο Πρωθυπουργός ξεκαθάρισε πως θα εισηγηθεί την αναθεώρηση η οποία θα αφορά όλους και τους υφιστάμενους δημοσίους υπαλλήλους. «Η μονιμότητα υπήρξε από την εποχή της Πλατείας Κλαυθμώνος για να μην διώκει το ένα κόμμα τους δημοσίους υπαλλήλους του άλλου κόμματος, αυτά συνέβαιναν στην ελληνική ιστορία, έχουμε ξεπεράσει αυτή την εποχή να θεωρούν οι δημόσιοι υπάλληλοι ότι μπορεί να απειλούνται απο την αλλαγη μιας κυβέρνησης και η μονιμοτητα δεν μπορεί να λειτουργεί ως δύναμη αδράνειας γιατί αυτό μπορεί να συμβαίνει σήμερα» σημείωσε.
• Του άρθρου 24 για την Προστασία του Περιβάλλοντος και την χωροταξία. «Έχει έρθει η ώρα να μπορέσουμε να εκσυγχρονίσουμε κυρίως ζητήματα που αφορούν τον τρόπο με τον οποίο συνταγματικά κατοχυρώνουμε ζητήματα που έχουν να κάνουν με τη χωροταξία και την πολεοδόμηση» έχει σημειώσει ο Πρωθυπουργός στο παρελθόν υπογραμμίζοντας πως δεν θα γίνουν εκπτώσεις από την ανάγκη προστασίας του περιβάλλοντος.