H παρεξηγημένη «Γέφυρα Ρευστότητας» στους Δήμους, που ονομάζεται Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων

 

Η παρεξηγημένη «Γέφυρα Ρευστότητας» στους Δήμους, που ονομάζεται Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων .

*Άρθρο του Φώτη Αλεξόπουλου

Στον δημόσιο διάλογο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης ακούμε συχνά την εύκολη δικαιολογία: «Ο Δήμος δεν έχει χρήματα, άρα δεν μπορεί να πληρώσει».

Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη. Ένας Δήμος μπορεί πράγματι να αντιμετωπίζει προσωρινή έλλειψη ταμειακής ρευστότητας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι οικονομικά χρεοκοπημένος.

Για αυτόν ακριβώς τον λόγο η Πολιτεία έχει προβλέψει συγκεκριμένα χρηματοοικονομικά εργαλεία, όπως η δυνατότητα πρόσβασης σε ταμειακές διευκολύνσεις μέσω του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, ώστε ένας Δήμος να μπορεί να καλύψει προσωρινές ανάγκες μέχρι την είσπραξη προβλεπόμενων εσόδων. Πρόκειται ουσιαστικά για μια γέφυρα ρευστότητας: ένα μέσο που ενώνει τη χρονική απόσταση ανάμεσα στην ανάγκη μιας πληρωμής και στην πραγματική είσπραξη των αντίστοιχων πόρων.

Όμως εδώ βρίσκεται και η μεγάλη παρεξήγηση. Η γέφυρα ρευστότητας δεν είναι ανεξάντλητη πηγή χρηματοδότησης ούτε υποκατάστατο της σωστής οικονομικής διαχείρισης. Δημιουργήθηκε για έκτακτες και περιορισμένες περιπτώσεις, όταν εμφανίζονται προσωρινές ανισορροπίες στις ταμειακές ροές.

Έτσι , εάν  ένας Δήμος καταφεύγει σε αυτή συνεχώς, χρόνο με τον χρόνο ή ακόμη και πολλές φορές μέσα στην ίδια δημοτική περίοδο, τότε δημιουργούνται εύλογα ερωτήματα:

Υπάρχει σωστός προγραμματισμός των εσόδων και των δαπανών;

Οι προβλέψεις του προϋπολογισμού είναι πραγματικές ή βασίζονται σε υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις;

Υπάρχει αδυναμία είσπραξης ιδίων εσόδων;

Οι δαπάνες ξεπερνούν συστηματικά τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητες του Δήμου;

Μήπως η σημερινή διοίκηση μεταθέτει διαρκώς το πρόβλημα στο μέλλον;

Η συνεχής προσφυγή σε μια γέφυρα ρευστότητας μπορεί να σημαίνει ότι ο Δήμος λειτουργεί σε καθεστώς μόνιμης ταμειακής ασφυξίας. Είναι σαν μια οικογένεια που χρησιμοποιεί μια πιστωτική κάρτα για ένα απρόβλεπτο έξοδο: αυτό είναι λογικό. Αν όμως χρειάζεται να χρησιμοποιεί την κάρτα κάθε μήνα για να πληρώσει το ρεύμα, το νερό και τα βασικά της έξοδα, τότε το πρόβλημα δεν είναι πλέον προσωρινό είναι δομικό.

Η σωστή οικονομική διοίκηση ενός Δήμου δεν αποδεικνύεται μόνο από το γεγονός ότι καταφέρνει να πληρώνει τις υποχρεώσεις του σήμερα. Κρίνεται κυρίως από το αν διαθέτει έναν ρεαλιστικό προϋπολογισμό, αποτελεσματικό έλεγχο των δαπανών, ικανότητα είσπραξης των εσόδων του και ένα βιώσιμο οικονομικό σχέδιο για το αύριο.

Η «γέφυρα ρευστότητας»  του ΤΠΔ είναι ένα πολύτιμο εργαλείο όταν χρησιμοποιείται με μέτρο και υπευθυνότητα. Όταν όμως από έκτακτο μέσο μετατρέπεται σε μόνιμο τρόπο λειτουργίας, παύει να είναι γέφυρα και γίνεται ένδειξη ότι υπάρχει ένα βαθύτερο οικονομικό πρόβλημα που κανείς δεν θέλει να αντιμετωπίσει.

Μια γέφυρα κατασκευάζεται για να περάσεις ένα ποτάμι και να συνεχίσεις την πορεία σου. Αν χρειάζεσαι κάθε λίγο και μια νέα γέφυρα, ίσως το πρόβλημα δεν βρίσκεται στο ποτάμι, αλλά στην πορεία που έχεις επιλέξει.

*Ο Φώτης Αλεξόπουλος είναι Οικονομολόγος – Επικεφαλής της Παράταξης Αγία Παρασκευή -Σύγχρονη Πόλη