Κόκκινα δάνεια: Τι αλλάζει για servicers και δανειολήπτες – Το παρασκήνιο του άρθρου 23

 Στην τελική ευθεία για την Ολομέλεια μπαίνει το νομοσχέδιο για τους servicers και τα κόκκινα δάνεια, ανοίγοντας νέο κύκλο αντιπαράθεσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και την αντιπολίτευση. Πρόκειται για ένα ζήτημα που αφορά μεγάλο αριθμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων, που αναζητούν διέξοδο από το βάρος των οφειλών και ανακούφιση από πρακτικές εταιρειών διαχείρισης οι οποίες καταγγέλλονται συχνά ως καταχρηστικές και οικονομικά αφαιμακτικές. Η απουσία, μάλιστα, εκπροσώπων των servicers από την ακρόαση φορέων στη Βουλή προκάλεσε την οργή των κομμάτων.

Υπό την πίεση των αντιδράσεων, η κυβέρνηση ανακοίνωσε την απόσυρση του άρθρου 23, επιχειρώντας ταυτόχρονα να πετάξει το μπαλάκι στην αντιπολίτευση. Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Δημήτρης Μαρκόπουλος κάλεσε τα κόμματα να ξεκαθαρίσουν εάν, μετά την αφαίρεση της επίμαχης διάταξης, θα στηρίξουν τις υπόλοιπες παρεμβάσεις για τη διαφάνεια, την ενημέρωση των οφειλετών και τις κυρώσεις στις εταιρείες διαχείρισης.

Ο Δημήτρης Μαρκόπουλος περιέγραψε το νομοσχέδιο ως «κρίσιμο» για να προσθέσει στη συνέχεια «εμείς να το ξεκαθαρίσουμε και θα είναι σαφές, δεν παίζουμε παιχνίδια. Έχουμε έρθει για να λύσουμε με σοβαρότητα το μείζον ζήτημα του δημόσιου χρέους. Κάποιοι άλλοι δίνουν μάχη εντυπώσεων. Εμείς δίνουμε μάχη ουσίας».

Όπως υποστήριξε «βάζουμε κανόνες στους servicers. Θα τους βάλουμε τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι και είναι ξεκάθαρη η πολιτική μας βούληση. Υπάρχει καμία δικαιολογία από εσάς, αποσύρουμε το άρθρο 23 και σας πετάμε το γάντι. Θα ψηφίσετε τα υπόλοιπα άρθρα;».

Τι προέβλεπε το άρθρο 23 και γιατί προκάλεσε αντιδράσεις

Το άρθρο 23 προέβλεπε ότι η σύμβαση που θα υπέγραφε ο δανειολήπτης στο πλαίσιο της νέας διμερούς διαδικασίας ρύθμισης θα αποτελούσε εκτελεστό τίτλο.

Εφόσον οι καθυστερούμενες πληρωμές ξεπερνούσαν αθροιστικά την αξία τριών δόσεων, ο πιστωτής θα μπορούσε να καταγγείλει τη ρύθμιση και να απαιτήσει την οφειλή στο προ της συμφωνίας ύψος, αφαιρουμένων των ποσών που είχαν καταβληθεί.

Θα μπορούσε, παράλληλα, να στηριχθεί στην ίδια τη σύμβαση για αναγκαστική εκτέλεση, χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως νέα διαταγή πληρωμής ή δικαστική απόφαση για την ίδια απαίτηση.

Η πρόβλεψη θα κάλυπτε και εγγυητές ή συνοφειλέτες που είχαν συμβληθεί. Ακριβώς σε αυτό επικεντρώθηκε η κριτική της αντιπολίτευσης ότι είναι μια διαδικασία που παρουσιάζεται ως ευκαιρία συνεννόησης θα μπορούσε να μετατραπεί σε συντομότερο δρόμο προς την κατάσχεση και τον πλειστηριασμό.

Πώς τοποθετήθηκαν ΠαΣοΚ, ΣΥΡΙΖΑ και τα υπόλοιπα κόμματα

Η απόσυρση, πάντως, δεν έκλεισε τα μέτωπα. Το ΠαΣοΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ την αντιμετώπισαν ως αποτέλεσμα της πίεσης που ασκήθηκε, επιμένοντας ότι παραμένουν βασικές διαφωνίες με το υπόλοιπο πλαίσιο. Η Μιλένα Αποστολάκη έκανε λόγο για κυβερνητική υποχώρηση και τόνισε ότι απαιτούνται πρόσθετες αλλαγές ώστε να αποκατασταθεί η ισορροπία μεταξύ πιστωτή και οφειλέτη. Ζήτησε επίσης να συζητηθεί στην Ολομέλεια η πρόταση νόμου του ΠαΣοΚ για το ιδιωτικό χρέος.

Η κριτική της αξιωματικής αντιπολίτευσης εστιάζει, μεταξύ άλλων, στην προκαταβολή έως 15%, η οποία μπορεί να αποτελεί απαγορευτικό εμπόδιο για έναν οικονομικά αδύναμο δανειολήπτη, στο κόστος των 120 δόσεων και στην αποτελεσματικότητα των ελέγχων.

Η κυρία Αποστολάκη κατήγγειλε επίσης τον αποκλεισμό εκπροσώπων της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων από την ακρόαση, ενώ χαρακτήρισε την απουσία των εκπροσώπων funds και servicers ομολογία ενοχής.

Ο Νίκος Παππάς χαρακτήρισε την απόσυρση νίκη, διαμηνύοντας ότι ο ΣΥΡΙΖΑ συνεχίζει τη διεκδίκηση κατάργησης του «Ηρακλή» και συγκρότησης Εξεταστικής Επιτροπής. Στη συζήτηση είχε υποστηρίξει ότι η νέα διαδικασία δεν κατοχυρώνει επαρκώς τις εύλογες δαπάνες διαβίωσης, την αντιπρόταση του οφειλέτη και την προστασία από πλειστηριασμό όσο εξετάζεται η ρύθμιση. Ζήτησε ακόμη συγκεκριμένα στοιχεία για τα πρόστιμα, τις εισπράξεις και τα ακίνητα που βρίσκονται υπό τη διαχείριση των εταιρειών.

Σε συνολικότερη απόρριψη κινείται το ΚΚΕ. Η Διαμάντω Μανωλάκου υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο ενισχύει τους πιστωτές, ζητώντας προστασία της πρώτης κατοικίας, απαγόρευση πλειστηριασμών και βιώσιμες ρυθμίσεις με βάση το εισόδημα, χωρίς προκαταβολές. Επέκρινε ιδιαίτερα την πρόβλεψη μη επιστροφής ποσών που έχουν ήδη καταβληθεί καθ’ υπέρβαση των προβλεπόμενων ορίων.

Από την Ελληνική Λύση, ο Βασίλης Βιλιάρδος κατήγγειλε εύνοια προς τράπεζες και ξένα funds και ζήτησε απόσυρση του νομοσχεδίου. Η ΝΙΚΗ, μέσω του Ανδρέα Βορύλλα, αναγνώρισε επιμέρους θετικά στοιχεία, αλλά ζήτησε αυστηρότερη εποπτεία και δικαίωμα του οφειλέτη να εξαγοράζει την απαίτηση πριν μεταβιβαστεί σε τρίτο, με οικονομικά ισοδύναμους όρους. Η Πλεύση Ελευθερίας επέμεινε ότι η απόσυρση ενός άρθρου δεν θεραπεύει τις αδυναμίες του πλαισίου, με τον Αλέξανδρο Καζαμία να προτείνει σύστημα σεισάχθειας με διαγραφές χρεών.

Η κυβερνητική απάντηση και το ενδεχόμενο ψήφισης μόνο με τις ψήφους της ΝΔ

Η κυβερνητική πλευρά απαντά ότι οι νέες υποχρεώσεις συνοδεύονται από συγκεκριμένες συνέπειες. Ο Θάνος Πετραλιάς υπογράμμισε ότι η προστασία από ενέργειες είσπραξης καλύπτει και τον οφειλέτη που δεν πληρώνει αποκλειστικά επειδή ο πιστωτής δεν του έχει χορηγήσει τα αναγκαία στοιχεία, επικαλούμενος πρόστιμα έως 500.000 ευρώ.

Με αυτά τα δεδομένα, δεν είναι απίθανο το νομοσχέδιο να εγκριθεί επί της αρχής στην Ολομέλεια μόνο με τις ψήφους της ΝΔ, χωρίς να αποκλείεται στήριξη επιμέρους άρθρων από άλλα κόμματα. Στην Επιτροπή, ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Πλεύση Ελευθερίας καταψήφισαν, το ΠαΣοΚ παρέπεμψε την τοποθέτησή του στην Ολομέλεια, ενώ Ελληνική Λύση και ΝΙΚΗ δήλωσαν αρχικά επιφύλαξη.

Οργή κατά των funds

Οι εκπρόσωποι των funds αρνήθηκαν να προσέλθουν στη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής Βουλής κατά τη διάρκεια της ακρόασης των φορέων, προκαλώντας την οργή όλων των κομμάτων.

«Κακώς δεν προσήλθαν στη Βουλή οι εκπρόσωποι των funds» ήταν το σχόλιο του Δημήτρη Μαρκόπουλου ο οποίος στη συνέχεια συνέδεσε την επιλογή τους με το γεγονός πως το νομοσχέδιο αυστηροποιεί τους κανόνες εις βάρος τους και καλώντας την αντιπολίτευση να στηρίξει τα σχετικά άρθρα. «Να καταλάβουν πως κανένας δεν είναι χωρίς έλεγχο. Για αυτό έρχεται η νομοθετική μας παρέμβαση. Εμείς δεν παίζουμε με αυτά και να το καταλάβουν τα funds».

Εξεταστική για τα κόκκινα δάνεια ζητά ο ΣΥΡΙΖΑ

Ξεχωριστό πολιτικό μέτωπο ανοίγει το αίτημα του ΣΥΡΙΖΑ για Εξεταστική σχετικά με τα κόκκινα δάνεια. Στο επίκεντρο θέτει τον «Ηρακλή», τις κρατικές εγγυήσεις, τα επιχειρηματικά σχέδια των servicers και τις πρακτικές απέναντι στους δανειολήπτες, ζητώντας κοινοβουλευτική διερεύνηση της λειτουργίας του συστήματος.

Ο υφυπουργός κύριος Μαρκόπουλος, τόνισε πως θα πρέπει να δούμε πόσα κόκκινα δάνεια κοκκίνισαν λόγω του κλεισίματος των τραπεζών και της ασφυξίας που το κόμμα του προκάλεσε. «Σας βλέπω σε διάθεση αυτοχειρίας. Πολιτικού χαρακίρι» είπε

Τι αλλαγές φέρνει το νομοσχέδιο

Ως προς τις ουσιαστικές αλλαγές, το νομοσχέδιο προβλέπει αυξημένες υποχρεώσεις ελέγχου και δημοσιοποίησης στοιχείων για τους servicers, δωρεάν χορήγηση αναλυτικών στοιχείων οφειλής εντός 45 ημερών και αναστολή τοκοφορίας όταν αυτά δεν παρέχονται πλήρως. Θεσπίζει αυτόματο επανυπολογισμό απαιτήσεων που υπάγονται στα νόμιμα ανώτατα όρια και νέα διμερή διαδικασία ρύθμισης, διάρκειας έως έξι μηνών, χωρίς όμως καθολική αναστολή πλειστηριασμών. Περιλαμβάνει επίσης έως 120 δόσεις για συγκεκριμένες παλαιές οφειλές προς Εφορία και ασφαλιστικούς φορείς.

Για τα κρυπτονομίσματα εισάγεται φόρος 10% στην υπεραξία από μεταβίβαση, με απαλλαγή όταν η συνολική καθαρή ετήσια υπεραξία δεν ξεπερνά τα 500 ευρώ. Προβλέπεται επίσης μεταβατική δυνατότητα δήλωσης παλαιών σχετικών εισοδημάτων και διαφορετική φορολογική αντιμετώπιση αποδόσεων από δανεισμό και staking.

Εκτός του κατατεθειμένου νομοσχεδίου έμεινε, τέλος, η αρχική πρόβλεψη για υποχρεωτική ηλεκτρονική πληρωμή στις αντικαταβολές μέσω courier, ανεξαρτήτως ποσού. Η διάταξη αποσύρθηκε πριν από την κατάθεση στη Βουλή, μετά τις αντιδράσεις της αγοράς.

Το νομοσχέδιο εισάγεται στην Ολομέλεια της Βουλής προς συζήτηση και ψήφιση τη Τετάρτη.