Beef στην αγορά φυσικού αερίου! Η ENAON ζητά αύξηση 35% και οι προμηθευτές βγάζουν τα μαχαίρια!

 Ένα νέο μέτωπο ανοίγει στην αγορά φυσικού αερίου και αυτή τη φορά το επίκεντρο δεν είναι οι διεθνείς τιμές, ούτε οι γεωπολιτικές αναταράξεις. Είναι ο λογαριασμός που μπορεί να κληθούν να πληρώσουν οι καταναλωτές για τη διανομή του αερίου. Στο τραπέζι βρίσκεται μια πρόταση για αύξηση της τάξης του 35% στο μεσοσταθμικό τιμολόγιο διανομής, με τους προμηθευτές ενέργειας να σηκώνουν το γάντι και να αμφισβητούν ανοιχτά τους υπολογισμούς πάνω στους οποίους στηρίζεται η εισήγηση.

Η υπόθεση αφορά την ENAON EDA, η οποία εισηγείται σημαντική αναπροσαρμογή των χρεώσεων διανομής φυσικού αερίου. Μια εξέλιξη που, εφόσον προχωρήσει, αναμένεται να προκαλέσει συζητήσεις σε ολόκληρη την ενεργειακή αγορά, καθώς οι χρεώσεις δικτύου αποτελούν μέρος του συνολικού κόστους που επιβαρύνει την αλυσίδα προμήθειας και τελικά τον τελικό πελάτη.

Απέναντι στην πρόταση βρίσκεται ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ), ο οποίος παρενέβη στη σχετική διαβούλευση με σαφείς ενστάσεις. Και το μήνυμα που στέλνει είναι ότι μια τόσο μεγάλη αύξηση δεν μπορεί να περάσει με γενικές προβλέψεις και αισιόδοξες εκτιμήσεις.

Το ποσοστό της προτεινόμενης αύξησης είναι εκείνο που τραβά πρώτο την προσοχή. Μια αναπροσαρμογή κατά 35% στο μέσο τιμολόγιο διανομής δεν περνά απαρατήρητη, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία νοικοκυριά και επιχειρήσεις εξακολουθούν να μετρούν προσεκτικά κάθε ενεργειακή επιβάρυνση.

Η ENAON EDA συνδέει την εισήγησή της με τις ανάγκες και τις οικονομικές προβλέψεις για την ανάπτυξη και λειτουργία του δικτύου φυσικού αερίου. Ωστόσο, οι προμηθευτές θεωρούν ότι ορισμένες από τις παραδοχές που χρησιμοποιούνται για να δικαιολογηθεί η αναθεώρηση χρειάζονται πολύ πιο ισχυρή τεκμηρίωση.

Στην καρδιά της αντιπαράθεσης βρίσκονται δύο κρίσιμα μεγέθη… πόσο φυσικό αέριο αναμένεται να καταναλωθεί τα επόμενα χρόνια και πόσες νέες συνδέσεις εκτιμάται ότι θα προστεθούν στο δίκτυο. Πρόκειται για προβλέψεις που μπορούν να επηρεάσουν καθοριστικά την οικονομική εικόνα μιας εταιρείας διανομής, καθώς από αυτές εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό ο σχεδιασμός των επενδύσεων και των μελλοντικών εσόδων.

Εάν οι προβλέψεις αποδειχθούν υπερβολικά αισιόδοξες, τότε δημιουργείται ένα σοβαρό ερώτημα για το κατά πόσο οι προτεινόμενες χρεώσεις ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες του συστήματος. Και αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο εστιάζει η παρέμβαση του ΕΣΠΕΝ.

Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας δεν περιορίζεται σε μια γενική διαφωνία με την αύξηση. Στη δική του παρέμβαση ζητά να εξεταστούν με μεγαλύτερη αυστηρότητα τα οικονομικά δεδομένα και οι εκτιμήσεις που έχουν χρησιμοποιηθεί για τη διαμόρφωση του νέου τιμολογίου.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις προβλέψεις για τη μελλοντική ζήτηση φυσικού αερίου. Η αγορά βρίσκεται σε μια περίοδο ενεργειακών αλλαγών, με την πορεία της κατανάλωσης να επηρεάζεται από το κόστος, τις εναλλακτικές μορφές ενέργειας, τις επενδυτικές αποφάσεις και τις γενικότερες εξελίξεις στην οικονομία.

Αντίστοιχα, οι νέες συνδέσεις στο δίκτυο δεν αποτελούν μια αυτονόητη εξέλιξη. Χρειάζονται επενδύσεις, πραγματικό ενδιαφέρον από καταναλωτές και επιχειρήσεις, αλλά και οικονομικοί όροι που να καθιστούν ελκυστική τη μετάβαση στο φυσικό αέριο.

Οι προμηθευτές εκφράζουν την ανησυχία ότι οι προβλέψεις της ENAON EDA ενδέχεται να στηρίζονται σε ένα ιδιαίτερα θετικό σενάριο για την εξέλιξη αυτών των μεγεθών. Με άλλα λόγια, θεωρούν ότι το επιχειρηματικό πλάνο μπορεί να υπολογίζει μια ανάπτυξη της αγοράς η οποία δεν είναι βέβαιο ότι θα επιβεβαιωθεί στην πράξη.

Στο ίδιο πλαίσιο αμφισβητείται και η αναθεώρηση του απαιτούμενου εσόδου, καθώς και το μεσοσταθμικό κόστος κεφαλαίου, γνωστό στην ενεργειακή αγορά ως WACC. Πρόκειται για έναν βασικό χρηματοοικονομικό δείκτη που επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται η επιτρεπόμενη απόδοση των επενδύσεων και, κατ’ επέκταση, οι χρεώσεις που συνδέονται με τη χρήση του δικτύου.

Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό διακύβευμα. Ποιο είναι το εύλογο κόστος για τη λειτουργία και την επέκταση των υποδομών και ποιο μέρος αυτού του κόστους μπορεί να μετακυλιστεί στην αγορά;

Ο ΕΣΠΕΝ δεν εμφανίζεται αντίθετος στην επέκταση των δικτύων φυσικού αερίου. Αντιθέτως, αναγνωρίζει ότι οι υποδομές μπορούν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ενεργειακή αγορά. Βάζει, όμως, έναν σαφή όρο: οι επενδύσεις πρέπει να είναι οικονομικά βιώσιμες, αποδοτικές και να δημιουργούν πραγματικό όφελος για τους καταναλωτές.

Η θέση αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ανάπτυξη ενός δικτύου δεν αποτελεί αυτοσκοπό. Δεν αρκεί να κατασκευάζονται νέες υποδομές ή να παρουσιάζονται φιλόδοξα επενδυτικά σχέδια. Πρέπει να αποδεικνύεται ότι υπάρχει ζήτηση, ότι οι προβλέψεις είναι ρεαλιστικές και ότι το κόστος δεν μετατρέπεται σε δυσανάλογο βάρος για όσους χρησιμοποιούν το σύστημα.

Η διαβούλευση, επομένως, αποκτά ξεχωριστό ενδιαφέρον. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η ανάγκη χρηματοδότησης των δικτύων και διασφάλισης της οικονομικής τους λειτουργίας. Από την άλλη, η απαίτηση των προμηθευτών για τεκμηριωμένους υπολογισμούς και προστασία της ανταγωνιστικότητας της αγοράς.

Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν η προτεινόμενη αύξηση 35% αντανακλά πραγματικές ανάγκες ή αν στηρίζεται σε προβλέψεις που χρειάζονται επανεξέταση. Γιατί, στο τέλος της ημέρας, κάθε αναπροσαρμογή στις χρεώσεις διανομής δεν μένει κλεισμένη στους φακέλους των διαβουλεύσεων. Μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την αγορά και να φτάσει, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, μέχρι τον τελικό καταναλωτή.

Και εκεί ακριβώς θα κριθεί η υπόθεση: όχι στις μεγάλες υποσχέσεις για νέες υποδομές, αλλά στο αν ο λογαριασμός που θα προκύψει θα είναι δίκαιος και επαρκώς αιτιολογημένος.