τη Γερµανία.
Δ: Ποια στιγμή αποφασίσατε οριστικά να εγκαταλείψετε την έρευνα για την Κατοχή στη Δανία και να αφοσιωθείτε στην Ελλάδα;
Χ.Φ.: Μου πρωτοήρθε η ιδέα στην κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου. Λαοθάλασσα! Μυριάδες φωνές «σήμερα ψηφίζουμε», απαντώντας στο «δημοψήφισμα» που είχε οργανώσει η δικτατορία. Μας ρωτούσαν: «Είστε δημοσιογράφοι; Γράψτε ότι είμαστε σκλάβοι». Και έκλαιγαν. Στη Δανία ήταν όλα τακτοποιημένα. Οργανωμένο κράτος, αρχεία κ.λπ. Αλλά στον πόλεμο πέθαναν μόνο 6.000 Δανοί, οι μισοί σχεδόν στο πλευρό των Γερμανών...
Δ: Πώς βλέπετε την αμοιβαία καχυποψία πολλών γερμανών και ελλήνων πολιτών;
Χ.Φ.: Μετά τον πόλεμο, η Ελλάδα έδειχνε πιο συμφιλιωτική στάση από χώρες όπως η Νορβηγία και η Ολλανδία, που δεν υπέφεραν τόσο όσο υπέφερε ο κόσμος εδώ. Η Ελλάδα καλλιέργησε καλύτερες σχέσεις, ίσως γιατί σε θεσμικό επίπεδο η Δυτική Γερμανία ήταν ιδεολογικά «από τη σωστή πλευρά». Ο Παπάγος έλεγε ότι «χρειάζονται οι πολεμικές αρετές των Γερμανών για την υπεράσπιση του ελεύθερου κόσμου». Λόγω Κυπριακού, υπήρχε και μούδιασμα στις σχέσεις της Ελλάδας με τους παραδοσιακούς εταίρους. Η Ελλάδα, μάλιστα, είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που κάλεσε σε επίσημη επίσκεψη τον καγκελάριο Αντενάουερ (1954) και τον πρόεδρο Χόις (1956). Δεν τους καλούσε κανείς. Σε ένα γεύμα ξένων υποτρόφων στο Λονδίνο, αμέσως μετά τον πόλεμο, οι οργανωτές δεν ήξεραν με ποιον να βάλουν τους Γερμανούς. Και είπαν να τους βάλουν «με τους ουδέτερους και με τους Ελληνες, που δεν έχουν πρόβλημα». Γι' αυτό και πίστεψα, κάποια στιγμή, ότι οι ελληνογερμανικές σχέσεις ήταν ένα success story. Η σχέση ήταν όμως ετεροβαρής. Και οι Ελληνες, μπορεί να σκεπάζουν για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας τη μνήμη τους, αλλά δεν ξεχνάνε. Αντίθετα, οι Γερμανοί, ως θύτες, όταν σκεπάζουν την Ιστορία, την ξεχνάνε για τα καλά. Τώρα όλα αυτά ξαναβγαίνουν στην επιφάνεια. Η Ιστορία εκδικείται, όταν δεν την αντιμετωπίζεις με σωστό και ειλικρινή τρόπο.
Δ: Τι συμβαίνει με τις γερμανικές επανορθώσεις και αποζημιώσεις;
Χ.Φ.: Η Γερμανία έχει μεγάλο δρόμο να καλύψει ως προς τα κενά της μνήμης της. Ο μέσος Γερμανός ξέρει για το Ανατολικό Μέτωπο, δεν ξέρει όμως τίποτα για τα δεινά της Ελλάδας. Οι περισσότεροι διαμορφωτές της κοινής γνώμης ή και της εξωτερικής πολιτικής δεν ξέρουν τίποτα για την ελληνική Αντίσταση, ούτε για την κατοχική τρομοκρατία στην Ελλάδα, την πιο αιματηρή από όλες τις μη σλαβικές χώρες. Κάποιοι ιστορικοί, παλιά, όταν άκουσαν ότι αποφάσισα να ασχοληθώ με την Ελλάδα, μου είπαν: «Καλά, είχαμε πάει κι εκεί;».
Σήμερα, όταν ακούν για αποζημιώσεις, νομίζουν ότι οι Έλληνες τις θυμήθηκαν όψιμα. Ξεχνούν όμως ότι με το Σύμφωνο του Λονδίνου, το 1953, οι γερμανικές επανορθώσεις πάγωσαν με την αιτιολογία της διαίρεσης του γερμανικού κράτους. Μέχρι την επανένωση, απέκρουαν τα αιτήματα με το επιχείρημα ότι ήταν ακόμα νωρίς. Μετά την επανένωση, το 1990, έλεγαν «τώρα είναι πολύ αργά». Αλλά και οι ελληνικές κυβερνήσεις, από το '90 και μετά, δεν τόλμησαν αρκετά. Αρκέστηκαν να δηλώνουν πως δεν παραιτούνται. Το βάρος πρέπει να πέσει στο κατοχικό δάνειο. Πρέπει να τονίζουμε ότι δεν είναι επανορθώσεις, αλλά αποτελεί συμβατική υποχρέωση.
Δ: Ποιο είναι το ακριβές ύψος του κατοχικού δανείου;
Χ.Φ: Ο καθένας λέει ό,τι θέλει. Είναι αλήθεια πως είναι δύσκολο να υπολογιστεί γιατί η Γερμανία έπαιρνε πληθωριστικά χρήματα από τα τραπεζικά ταμεία συνεχώς, από το 1941 μέχρι το 1944. Υπάρχει όμως μπούσουλας. Σε μια έρευνά μου ανακάλυψα κάποτε στα υπόγεια των γερμανικών ομοσπονδιακών αρχείων μια ξεχασμένη οικονομική έκθεση διακοσίων σελίδων για την Κατοχή στην Ελλάδα. Εκθεση του 1945, ακριβώς μετά την απελευθέρωση, συνταγμένη από τις οικονομικές κρατικές υπηρεσίες και την κεντρική τράπεζα του Ράιχ. Εκεί, και μάλιστα για «μελλοντική χρήση», όπως γράφουν, υπολογίζουν το σχετικό ποσό σε 476 εκατ. μάρκα της εποχής, άτοκα. Υπολογίζω ότι άτοκα, το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε 7 δισ. ευρώ σημερινά. Αλλά πώς να μην τα δώσεις άτοκα όταν έχεις το πιστόλι στον κρόταφο; Αρα, θα ήταν εύλογο να ζητηθεί τόκος, οπότε το ποσό είναι οπωσδήποτε τριψήφιο. Δηλαδή το λιγότερο 100 δισ. ευρώ.
ΣΤΗΡΙΞΕ ΤΟΝ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΣΟΥ ΠΑΡΛΑΠΙΠΑ ΚΑΝΟΝΤΑΣ LIKE
ΠΗΓΗ: ΤΑ ΝΕΑ
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου