Παρλάπιπας: Ξανά στο στόχαστρο η Βενεζουέλα

Κυριακή 15 Μαρτίου 2015

Ξανά στο στόχαστρο η Βενεζουέλα

Λεωνίδας Βατικιώτης

Βασικό πρόβλημα του Ομπάμα ο «τσαβισμός»

Το ‘πε, «να βάλουν τις βίζες οι Αμερικανοί εκεί που ξέρουν», μιλώντας τον Δεκέμβριο σε ανοιχτή συγκέντρωση στο Καράκας με αφορμή τη συμπλήρωση δεκαπέντε ετών από την ανάληψη της Προεδρίας

από τον Ουγκο Τσάβες, και το ‘κάνε ο Πρόεδρος της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο. Τα εμπόδια στις επισκέψεις Αμερικανών στη Βενεζουέλα ήταν ένα μόνο από τα μέτρα που ανακοίνωσε ο Πρόεδρος της χώρας την 1η Μαρτίου, απαντώντας στις αμερικανικές προκλήσεις εναντίον της χώρας του.

Στα υπόλοιπα μέτρα που ανακοινώθηκαν περιλαμβάνεται η μείωση του προσωπικού της αμερικανικής πρεσβείας στο Καράκας και η απαγόρευση εισόδου στη χώρα συγκεκριμένων Αμερικανών αξιωματούχων. Μέτρο που ανακοινώθηκε ως απάντηση στη δημοσιοποίηση τον Δεκέμβριο του 2014 από την Ουάσιγκτον αντίστοιχης λίστας πενήντα Βενεζουελάνων αξιωματούχων και των συγγενών τους, οι οποίοι απαγορεύεται να ταξιδέψουν στις ΗΠΑ με το αιτιολογικό ότι πρωταγωνίστησαν στην παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κατηγορία που ουδέποτε αποδείχτηκε.

Η απαγόρευση εισόδου στην αμερικανική επικράτεια αυτή την εβδομάδα επτά ακόμη στελεχών της κυβέρνησης Μαδούρο (με τον τελευταίο να καταγγέλλει επιχείρηση ανατροπής του) ήταν μία μόνο από τις ευθείες παρεμβάσεις των ΗΠΑ στα πολιτικά πράγματα της Βενεζουέλας το τελευταίο διάστημα. Από τη μακρά αλυσίδα αντίστοιχων αμφισβητήσεων των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Βενεζουέλας ξεχωρίζουμε τις πιο πρόσφατες:

Πρώτον, τις γενναίες χρηματοδοτήσεις που παρέχει το βαθύ αμερικανικό κράτος στην αντιπολίτευση και σε κάθε λογής αντικυβερνητική ομάδα. Οι σχετικές επιδοτήσεις το 2014 ανήλθαν στα 5,5 εκατ. δολάρια, ενώ διάφορα ιδρύματα χρηματοδοτούν τους αντιπάλους του Μαδούρο, όπως, για παράδειγμα, το National Endowment for Democracy που τους παρέσχε 2 εκατ. δολάρια.
Δεύτερον, την απαγόρευση από το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου εξαγωγών στη Βενεζουέλα πολλών και διαφορετικών ειδών που θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για στρατιωτικούς σκοπούς. Τρίτον, την προειδοποίηση που απηύθυνε ο Αμερικανός αντιπρόεδρος, Τζο Μπάιντεν, τον Ιανουάριο του 2015 στις χώρες της Καραϊβικής για την επικείμενη ανατροπή της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και την κατάργηση του προγράμματος παροχής φθηνού πετρελαίου, με την επωνυμία PetroCaribe. Τέταρτον, τον χαρακτηρισμό της Βενεζουέλας ως απειλής από τον Αμερικανό Πρόεδρο τον Φεβρουάριο του 2015, στο πλαίσιο της Εθνικής Στρατηγικής Ασφαλείας. Μάλιστα, ο Μπαρόκ Ομπάμα εξέφρασε και την υποστήριξη των ΗΠΑ στους πολίτες της Βενεζουέλας, αναγνωρίζοντάς τους ότι ζουν σε μια χώρα όπου η δημοκρατία βρίσκεται σε κίνδυνο…

Προσπάθεια πραξικοπήματος

Προφανώς εντελώς… τυχαία, τις επόμενες μέρες οι ηγέτες της αντιπολίτευσης έδωσαν στη δημοσιότητα έγγραφο που προειδοποιούσε τον Πρόεδρο Μαδούρο για το τέλος της κυβέρνησής του, ενώ υποσχόταν την αντικατάστασή της από ένα φιλοεπιχειρηματικό, νεοφιλελεύθερο μοντέλο. Το κείμενο υπογραφόταν από φυλακισμένους ηγέτες της αντιπολίτευσης, λόγω της ανάμειξής τους στα αιματηρά επεισόδια του 2014, όπου έχασαν τη ζωή τους περισσότερα από σαράντα άτομα, ανάμεσά τους και πολλοί αστυνομικοί (απολογισμός χωρίς προηγούμενο στο πλαίσιο διαδηλώσεων), ενώ έφερε επίσης την υπογραφή του δημάρχου του μητροπολιτικού Καράκας (κάτι μεταξύ… Κολωνακίου και Πολιτείας), Αντόνιο Λεντέσμα. Η σύλληψή του στη συνέχεια και ο θάνατος ενός 14χρονου από αστυνομικά πυρά στις διαδηλώσεις που ακολούθησαν ανέβασαν κι άλλο το θερμόμετρο της έντασης στη Βενεζουέλα.

Αρωγοί στην προσπάθεια των ΗΠΑ να ανατρέψουν τον Μαδούρο είναι και οι ντόπιοι επιχειρηματίες, που εκμεταλλεύονται τον σχετικά υψηλό πληθωρισμό της τάξης του 64% (όταν προ Τσάβες ξεπερνούσε το 100%) για να κερδοσκοπούν ασύστολα και να προκαλούν ακόμη και τεχνικές ελλείψεις σε βασικά αγαθά, με απώτερο στόχο να στρέψουν τον πληθυσμό εναντίον της κυβέρνησης. Για να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση τον υπόγειο πόλεμο των αμερικανόδουλων επιχειρηματιών προχώρησε στην κρατικοποίηση της αλυσίδας σούπερ μάρκετ Dia a dia, στη σύλληψη του ιδιοκτήτη της και στην κρατικοποίηση επίσης της αλυσίδας φαρμακείων Farmatodo.

Η αμερικανική επιθετικότητα εναντίον της Βενεζουέλας εξηγείται καταρχάς λόγω του πολιτικού προσανατολισμού της χώρας. Οι ΗΠΑ θέλουν να συντρίψουν τη Βενεζουέλα για να πάψει να αποτελεί παράδειγμα για την υπόλοιπη Λατινική Αμερική. Το πρόβλημα της Ουάσιγκτον είναι ο λεγόμενος «τσαβισμός», που μπορεί να συμπυκνωθεί στην υποστήριξη των πιο φτωχών στρωμάτων του πληθυσμού με τη δωρεάν παροχή βασικών κοινωνικών υπηρεσιών – για παράδειγμα, στην υγεία. Παράλληλα, στα επιλεκτικά αλλά καίρια πλήγματα στην επεκτατική πολιτική των ΗΠΑ και των πολυεθνικών τους. Σε αυτό το πλαίσιο, για παράδειγμα, από τα πρώτα χρόνια της διακυβέρνησης του Τσάβες τα δικαιώματα που πληρώνουν οι πολυεθνικές για την εξόρυξη των ενεργειακών προϊόντων της Βενεζουέλας αυξήθηκαν από 1 % σε 30% και η φορολογία από 5% σε 50%.

Τεράστια κοιτάσματα

Κατά δεύτερον, η αμερικανική επιθετικότητα εναντίον της Βενεζουέλας εξηγείται λόγω των τεράστιων αποθεμάτων που έχει η χώρα σε πετρέλαιο. Όπως φαίνεται και στον πίνακα που παραθέτουμε, η Βενεζουέλα είναι η χώρα με τα περισσότερα βεβαιωμένα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο! Επιπλέον, το 2013 η Βενεζουέλα ήταν ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας αργού πετρελαίου στις ΗΠΑ, ο ένατος μεγαλύτερος εξαγωγέας παγκοσμίως και ο δωδέκατος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και άλλων ενεργειακών ειδών.

Επίσης, στη Βενεζουέλα υπάρχουν τα δεύτερα μεγαλύτερα κοιτάσματα φυσικού αερίου στην αμερικανική ήπειρο, μετά τις ΗΠΑ. Δεδομένης, λοιπόν, της σημασίας του Καράκας στον ενεργειακό χάρτη, η Ουάσιγκτον δεν μπορεί να ανεχτεί ότι ασκεί δική της, ανεξάρτητη εξωτερική πολιτική, αποτελώντας, μάλιστα, ανταγωνιστικό πόλο συσπείρωσης στην αμερικανική ήπειρο που περιορίζει την αμερικανική παντοκρατορία.

Η σημαντική εξάρτηση της Βενεζουέλας από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο προδικάζουν ότι τα οικονομικά προβλήματα στο εσωτερικό της δεν πρόκειται να εκλείψουν. Ούτε, επομένως, κι οι αφορμές από τη μεριά των ΗΠΑ για να παρεμβαίνουν στην πολιτική της ζωή, υποκινώντας ενέργειες αποσταθεροποίησης. Η πτώση των τιμών του πετρελαίου κατά 50%, που ξεκίνησε τον Ιούνιο του 2014, είχε δραματικές επιπτώσεις στη Βενεζουέλα, όπου το 95% των εξαγωγών αφορά σε πετρέλαιο και το 45% των δημοσίων εσόδων προέρχεται επίσης από το πετρέλαιο. Εύκολα, συνεπώς, μπορούμε να προδικάσουμε ότι, ελλείψει πόρων, η κοινωνική πολιτική του Μαδούρο θα μετριαστεί. Ακόμη κι έτσι όμως θα είναι ανώτερη οποιοσδήποτε άλλης λατινοαμερικανικής χώρας.

Για τους δύο παραπάνω λόγους οι ΗΠΑ και τα φιλικά τους μέσα ενημέρωσης διασύρουν συστηματικά τη Βενεζουέλα, υπερμεγεθύνοντας ειδήσεις που σχετίζονται με τις πραγματικές ελλείψεις αγαθών ή τις διαδηλώσεις κατσαρόλας των πλουσίων στα αστικά προάστια, «θάβοντας» ταυτόχρονα την άνοδο του βιοτικού επιπέδου των εκατομμυρίων φτωχών ανθρώπων και την αθρόα υποστήριξη που παρείχαν αυτά ακριβώς τα πολυπληθή στρώματα στον Τσάβες παλιότερα και στον Μαδούρο τα τελευταία δύο χρόνια.

“Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου”