Δημοσκοπήσεις: H στατιστική είναι ο Kαλύτερος τρόπος για να πεις ψέματα

 

Νίκος Μποζιονέλος

Υπάρχει μια παλιά, τίμια φράση: «Με τους αριθμούς μπορείς να πεις ό,τι θες». Η στατιστική δεν λέει ψέματα από μόνη της, απλώς προσφέρεται απλόχερα σε όποιον θέλει να τα πει. Στις δημοσκοπήσεις αυτό δεν είναι παρενέργεια. Είναι εργαλείο.

Ο όρος–κλειδί λέγεται «εκτίμηση εκλογικής επιρροής». Ένα ωραίο, καθαρό, επιστημονικοφανές περιτύλιγμα για τον εκ νέου υπολογισμό των ποσοστών των κομμάτων, αφού πρώτα πεταχτούν εκτός κάδρου όσοι δηλώνουν «δεν θα ψηφίσω», «λευκό/άκυρο», «αναποφάσιστος» ή απλώς «δεν απαντώ». Υποτίθεται ότι έτσι τα αποτελέσματα γίνονται συγκρίσιμα με τα εκλογικά. Υποτίθεται.

Γιατί στην πραγματική ζωή –αυτή που χαλάει τα ωραία υποδείγματα– η αποχή και τα άκυρα δεν είναι θόρυβος. Είναι τάση. Το 2012 είχαμε 61.000 άκυρα και λευκά. Το 2015 (Ιανουάριος) εκτινάχθηκαν στις 150.000, με αποχή 35,38%. Το 2019 η αποχή έφτασε στο 42,22% και τα άκυρα/λευκά στο 2,08%.

Το 2023, έλαβαν χώρα τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις. Τον Μάιο η αποχή ήταν 39,08% και τα άκυρα/λευκά στο 2,61% και, αντίστοιχα, τον Ιούνιο, 46,6% (!) και 1,11%.

Ποια «αναγωγή επί των εγκύρων» αντέχει σε τέτοια δεδομένα;