Μια γεωπολιτική σκακιέρα αξίας 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων στήνεται γύρω από τον ορυκτό πλούτο της Ουκρανίας. Το σχέδιο που εξετάζει η Ουάσιγκτον για πρόσβαση σε σπάνιες γαίες και ο ρόλος του Ντόναλντ Τραμπ
Σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικές ισορροπίες επανακαθορίζονται με βίαιο τρόπο, μια νέα παράμετρος έρχεται να προστεθεί στην εξίσωση του πολέμου στην Ουκρανία, η οποία έχει καθαρά οικονομικό και ενεργειακό πρόσημο. Στο επίκεντρο των συζητήσεων στην Ουάσιγκτον και τη Μόσχα βρίσκεται πλέον ένας αμύθητος θησαυρός: ο ορυκτός πλούτος της Ουκρανίας, η αξία του οποίου υπολογίζεται στο ιλιγγιώδες ποσό των 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.
Αυτό το τεράστιο οικονομικό μέγεθος φαίνεται πως λειτουργεί ως το απόλυτο «δόλωμα» προς την κυβέρνηση του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, με τη Ρωσία να αφήνει να εννοηθεί ότι υπό προϋποθέσεις, θα μπορούσε να υπάρξει μια συμφωνία διαμοιρασμού ή εκμετάλλευσης αυτών των πόρων, αλλάζοντας άρδην τα δεδομένα της σύγκρουσης.
Ο «Θησαυρός» κάτω από το Έδαφος του Ντονμπάς
Η συζήτηση δεν αφορά απλώς εδάφη, αλλά κρίσιμες πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για την παγκόσμια οικονομία και την τεχνολογία του μέλλοντος. Σύμφωνα με αναλύσεις και δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων, όπως ο γερουσιαστής Λίντσεϊ Γκράχαμ, η Ουκρανία κάθεται πάνω σε κοιτάσματα που η Δύση έχει απελπιστική ανάγκη.
Πρόκειται για τεράστια αποθέματα λιθίου, τιτανίου, ουρανίου και άνθρακα, καθώς και άλλων σπάνιων γαιών. Το τραγικό παράδοξο για το Κίεβο είναι ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του πλούτου βρίσκεται στις περιοχές που είτε έχει καταλάβει η Ρωσία (Ντονμπάς) είτε βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του πυρός. Το Κρεμλίνο, γνωρίζοντας την αξία αυτών των κοιτασμάτων, φαίνεται να χρησιμοποιεί τον έλεγχό τους ως διαπραγματευτικό χαρτί απέναντι στις ΗΠΑ, προτείνοντας εμμέσως μια «business» προσέγγιση: πρόσβαση στους πόρους με αντάλλαγμα γεωπολιτικές παραχωρήσεις.
Η Αμερικανική Στρατηγική και ο Παράγοντας Κίνα
Για τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος προτάσσει το οικονομικό συμφέρον και την ενεργειακή ανεξαρτησία των ΗΠΑ, η πρόκληση είναι διπλή. Από τη μία, η Ουάσιγκτον επιθυμεί διακαώς να σπάσει το μονοπώλιο της Κίνας στην αγορά των σπάνιων γαιών και των κρίσιμων ορυκτών. Η Ουκρανία θα μπορούσε να αποτελέσει την ιδανική εναλλακτική πηγή για την αμερικανική βιομηχανία, τροφοδοτώντας τα πάντα, από μπαταρίες ηλεκτρικών αυτοκινήτων μέχρι προηγμένα οπλικά συστήματα.
Το επιχείρημα που κερδίζει έδαφος στους ρεπουμπλικανικούς κύκλους είναι σαφές: «Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στον Πούτιν να κρατήσει αυτόν τον πλούτο και να τον μοιραστεί με την Κίνα». Αντίθετα, μια συμφωνία που θα επέτρεπε σε αμερικανικές εταιρείες να εκμεταλλευτούν αυτούς τους πόρους, θα θεωρούνταν τεράστια στρατηγική νίκη για τις ΗΠΑ, ακόμη κι αν αυτό σήμαινε έναν επώδυνο συμβιβασμό για την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας.
Το Μεγαλύτερο Deal όλων των Εποχών;
Αναλυτές χαρακτηρίζουν το ενδεχόμενο μιας τέτοιας συμφωνίας ως το «μεγαλύτερο deal όλων των εποχών». Η λογική είναι κυνική αλλά ρεαλιστική: Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να προσφέρουν μια μορφή ομαλοποίησης των σχέσεων ή άρσης κυρώσεων, με αντάλλαγμα την προνομιακή πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο των κατεχόμενων ή των αμφισβητούμενων περιοχών.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μετέτρεπε τον πόλεμο από μια σύγκρουση αξιών και διεθνούς δικαίου σε μια γιγαντιαία εμπορική συναλλαγή. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ως επιχειρηματίας, είναι γνωστό ότι γοητεύεται από συμφωνίες που φέρνουν απτά οικονομικά οφέλη. Η ρωσική πλευρά, από την άλλη, αναζητά τρόπους να σπάσει τη διεθνή απομόνωση και να χρηματοδοτήσει την οικονομία της, και η προσφορά του ουκρανικού πλούτου στη Δύση θα μπορούσε να είναι το «κλειδί».
Τα Ηθικά και Γεωπολιτικά Εμπόδια
Ωστόσο, μια τέτοια συμφωνία συναντά τεράστια εμπόδια.
Η θέση της Ουκρανίας: Το Κίεβο αρνείται κατηγορηματικά να παραχωρήσει εθνικό πλούτο ως αντάλλαγμα για την ειρήνη, θεωρώντας ότι αυτό θα νομιμοποιούσε την εισβολή.
Η Ευρώπη: Οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι βλέπουν με καχυποψία κάθε προσέγγιση που παρακάμπτει το διεθνές δίκαιο και φοβούνται ότι θα μείνουν εκτός νυμφώνος στη διανομή των πόρων.
Επιπλέον, τίθεται το ζήτημα της ασφάλειας των επενδύσεων. Ποια αμερικανική εταιρεία θα επενδύσει δισεκατομμύρια σε μια εμπόλεμη ζώνη χωρίς ισχυρές εγγυήσεις;
Το Μέλλον της Σύγκρουσης
Το σενάριο της αξιοποίησης των 12 τρισεκατομμυρίων δολαρίων δείχνει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει εισέλθει σε μια νέα φάση. Δεν είναι πλέον μόνο ένας πόλεμος φθοράς στα πεδία των μαχών, αλλά και ένας πόλεμος για τον έλεγχο των πόρων του 21ου αιώνα.
Αν ο Πρόεδρος Τραμπ αποφασίσει να «τσιμπήσει» το δόλωμα του Κρεμλίνου, οι γεωπολιτικές συνέπειες θα είναι σεισμικές. Η Ρωσία ποντάρει στην κόπωση της Δύσης και στην επιχειρηματική λογική της νέας αμερικανικής ηγεσίας, ελπίζοντας ότι τα τρισεκατομμύρια του υπεδάφους θα αποδειχθούν ισχυρότερα από τις διπλωματικές δεσμεύσεις. Το επόμενο διάστημα θα δείξει αν η Ουάσιγκτον θα επιλέξει τις αρχές ή το κέρδος.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου