Οταν ακόμη και τα αυθεντικά βίντεο αμφισβητούνται, η τεχνητή νοημοσύνη, τα bots και ο χειρισμός της κοινής γνώμης
Ηδολοφονία δύο αμερικανών πολιτών, Ρενέ Γκουντ και Άλεξ Πρέτι, στη Μινεάπολη από ομοσπονδιακούς πράκτορες μετανάστευσης (ICE) πυροδότησε κύμα διαδηλώσεων και πολιτικής αντιπαράθεσης σε ολόκληρες τις ΗΠΑ, επαναφέροντας μνήμες από την κοινωνική και πολιτική κρίση που είχε ξεσπάσει το 2020 μετά τη δολοφονία του μαύρου Τζορτζ Φλόιντ από λευκό αστυνομικό στην ίδια πόλη.
Τι είναι πραγματικό και τι όχι
Ωστόσο, έξι χρόνια μετά, το περιβάλλον στο οποίο εξελίσσεται η δημόσια συζήτηση έχει αλλάξει δραματικά: η τεχνητή νοημοσύνη, «κατασκευασμένες» εικόνες και βίντεο (deepfakes), αυτοματοποιημένοι λογαριασμοί και διάχυτη δυσπιστία απέναντι στα ΜΜΕ μετατρέπουν κάθε σημαντικό γεγονός σε πεδίο σύγκρουσης για το τι είναι πραγματικό και τι όχι.
Σύμφωνα με ανάλυση των New York Times, σε αντίθεση με το 2020, όταν οι ψευδείς αφηγήσεις περιορίζονταν κυρίως σε θεωρίες συνωμοσίας που διακινούνταν σε περιθωριακά δίκτυα ιντερνετικών, σχεδόν κλειστών ομάδων, σήμερα τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης επιτρέπουν τη μαζική παραγωγή εικόνων και βίντεο που μοιάζουν αυθεντικά, ενώ τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έχουν χαλαρώσει τους μηχανισμούς ελέγχου παραπληροφόρησης, επιτρέποντας την ευρεία διάδοση αμφιλεγόμενου περιεχομένου.
Παράλληλα, influencers και διαδικτυακοί λογαριασμοί με τεράστια απήχηση ενισχύουν περιεχόμενο που αμφισβητεί ακόμη και τεκμηριωμένες οπτικές αποδείξεις.
Όταν ακόμη και τα αυθεντικά βίντεο αμφισβητούνται
Όπως επισημαίνει η αμερικανική εφημερίδα, επαληθευμένα βίντεο και μαρτυρίες δείχνουν ότι ο 37χρονος Άλεξ Πρέτι ακινητοποιήθηκε και αφοπλίστηκε πριν πυροβοληθεί δέκα φορές από πράκτορες.
Ωστόσο, το γεγονός πως τα πλάνα προέρχονται από διαφορετικές γωνίες και είναι σχετικά θολά, διευκόλυνε το να διακινηθούν διάφορες παραποιημένες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα που παρουσίαζαν τον ίδιο ως επιτιθέμενο ή επικίνδυνο δράστη, επαναλαμβάνοντας ή επιβεβαιώνοντας κατά αυτόν τον τρόπο ισχυρισμούς κυβερνητικών αξιωματούχων ότι έφερε ο ίδιος την ευθύνη για τον θάνατό του.
Influencers με εκατομμύρια ακολούθους αναγνώρισαν λανθασμένα τον Πρέτι ως παράτυπο μετανάστη ή ισχυρίστηκαν ότι είχε βγάλει όπλο εναντίον πρακτόρων της ICE, ενώ εικόνες άλλων προσώπων παρουσιάστηκαν ψευδώς ως δικές του.
Deepfakes και εικόνες «ενισχυμένες» με τεχνητή νοημοσύνη
Ρεπορτάζ του αμερικανικού δικτύου NBC καταγράφει πώς, αμέσως μετά τον πυροβολισμό, εικόνες και βίντεο που είχαν τροποποιηθεί με τεχνητή νοημοσύνη άρχισαν να κυκλοφορούν σε Facebook, TikTok, Instagram και X, δημιουργώντας σύγχυση γύρω από τις συνθήκες του περιστατικού.
Πολλές από αυτές τις εικόνες βασίζονταν σε πραγματικά καρέ, αλλά είχαν υποστεί αλλοιώσεις που τις έκαναν να φαίνονται πειστικές, παραπλανώντας χρήστες.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί εικόνα που συγκέντρωσε εκατομμύρια προβολές και παρουσίαζε αλλοιωμένες λεπτομέρειες, ακόμη και αστυνομικό χωρίς κεφάλι — στοιχείο που πρόδιδε την επεξεργασία, χωρίς όμως να αποτρέψει τη διάδοσή της.
Η εικόνα παρουσιάστηκε μάλιστα στη Γερουσία από τον Δημοκρατικό γερουσιαστή Ντικ Ντέρμπιν, πριν το γραφείο του παραδεχτεί ότι επρόκειτο για τροποποιημένο υλικό, το οποίο δεν είχαν επαληθεύσει.
Παράλληλα, αυθεντικά βίντεο αμφισβητήθηκαν από χρήστες που ισχυρίζονταν ότι είχαν δημιουργηθεί με τεχνητή νοημοσύνη.
Ακόμη και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης ενσωματωμένα στις ίδιες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, όπως το Grok του X, παρείχαν λανθασμένες απαντήσεις όταν ρωτούνταν για την αυθεντικότητα κάποιων βίντεο, εντείνοντας τη σύγχυση.
Ο ρόλος των αυτοματοποιημένων λογαριασμών (bots)
Την ίδια στιγμή, η διάδοση περιεχομένου δεν ήταν μόνο αποτέλεσμα ανθρώπινης δραστηριότητας. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας ανάλυσης δεδομένων PeakMetrics, που επικαλείται το ειδησεογραφικό πρακτορείο Axios, περίπου το ένα τρίτο της διαδικτυακής συζήτησης γύρω από τις επιχειρήσεις της ICE στη Μινεάπολη προερχόταν από αυτοματοποιημένους λογαριασμούς, τα λεγόμενα bots.
Η ανάλυση 2,57 εκατομμυρίων αναρτήσεων έδειξε ότι bots ενίσχυαν συντονισμένα διαφορετικά αφηγήματα: σε ορισμένες περιπτώσεις προβάλλοντας την ICE ως υπηρεσία υπό πολιορκία, σε άλλες διαδίδοντας περιεχόμενο κατά της υπηρεσίας.
Σχεδόν όλες οι σχετικές αναρτήσεις bot ήταν αναδημοσιεύσεις, στοιχείο που, όπως εξηγεί το πρακτορείο, δείχνει μηχανισμούς τεχνητής ενίσχυσης συγκεκριμένων μηνυμάτων.
Χειρισμός της κοινής γνώμης
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι όσο η παραγωγή περιεχομένου με τεχνητή νοημοσύνη γίνεται φθηνότερη και ευκολότερη, τόσο δυσκολότερο θα γίνεται να εντοπιστεί εγκαίρως ο συντονισμένος χειρισμός της κοινής γνώμης.
Μια νέα εποχή πληροφοριακού χάους
Αναλυτές που επικαλούνται οι NYT εκτιμούν ότι οι ΗΠΑ εισέρχονται σε περίοδο όπου η διάκριση μεταξύ γεγονότος και κατασκευασμένης πραγματικότητας γίνεται ολοένα και δυσκολότερη. Η συνεχής ροή αμφίβολου περιεχομένου, η μειωμένη προσοχή των χρηστών και η χαλάρωση των μηχανισμών ελέγχου παραπληροφόρησης, δημιουργούν ένα περιβάλλον όπου λιγότεροι άνθρωποι φαίνεται να ενδιαφέρονται για την ακρίβεια και την εγκυρότητα των όσων «καταναλώνουν».
Κοκτέιλ ασύδοτης τεχνολογίας και πολιτικής πόλωσης
Σε αντίθεση με το 2020, όταν το βίντεο της δολοφονίας του Τζορτζ Φλόιντ αποτέλεσε κοινό σημείο αναφοράς που κινητοποίησε την κοινωνία, σήμερα, ακόμη και τα βίντεο αμφισβητούνται. Με την άνευ περιορισμών τεχνολογία και την πολιτική πόλωση να λειτουργούν ταυτόχρονα, πολλοί ειδικοί προειδοποιούν για μια ανεπανόρθωτη ζημιά στη συλλογική αντίληψη της πραγματικότητας.
Άλλωστε, η αναταραχή στη Μινεσότα και το διαδικτυακό χάος που ακολούθησε, αποτελούν απλώς ένα παράδειγμα. Μόνο τον περασμένο μήνα, διαδόθηκαν ευρέως παραποιημένες εικόνες που δημιουργήθηκαν από την τεχνητή νοημοσύνη και απεικονίζουν τον πρώην ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο να συλλαμβάνεται από τις αμερικανικές δυνάμεις — οι οποίες ήταν και οι πρώτες εικόνες που είδε μεγάλο μέρος του κοινού από το συγκεκριμένο γεγονός, όπως σημειώνουν οι ΝΥΤ.
Είναι ενδεικτικό πως όταν ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μοιράστηκε στα κοινωνικά του δίκτυα μια πραγματική φωτογραφία του Μαδούρο με χειροπέδες, οι χρήστες των κοινωνικών δικτύων και οι δημοσιογράφοι πάλευαν για να διαπιστώσουν αν είναι αληθινή.
Ένα βίντεο από μια επίθεση εναντίον της βουλευτού των Δημοκρατικών Ιλχάν Ομάρ κατά τη διάρκεια μιας ομιλίας της την περασμένη εβδομάδα συνοδεύτηκε απευθείας από επεξεργασία μέσω τεχνητής νοημοσύνης, συμπεριλαμβανομένων εικόνων που την έδειχναν να χαμογελά με τον επιτιθέμενό της. Αυτές οι εικόνες βοήθησαν να τροφοδοτηθεί ένα αβάσιμο αφήγημα ότι η Ομάρ είχε «στήσει» την επίθεση – ισχυρισμό που αργότερα ενστερνίστηκε και ο Τραμπ.
Την περασμένη εβδομάδα, ο Τραμπ χρησιμοποίησε την πλατφόρμα Truth Social για να επιτεθεί στον Γκάβιν Νιούσομ, τον κυβερνήτη της Καλιφόρνιας – και τον οποίο πολλοί θεωρούν μελλοντικό ηγέτη του Δημοκρατικός Κόμματος.
Ο πρόεδρος κοινοποίησε δυο φορές ένα βίντεο που ανέφερε ψευδώς πως ο κυβερνήτης πανικοβάλλεται καθώς «η αλυσίδα Walmart κλείνει περισσότερα από 250 καταστήματα σε όλη την πολιτεία» και ένα άλλο στο οποίο ένα γυναικείο avatar κατασκευασμένο από τεχνητή νοημοσύνη κατηγορούσε τον Νιούσομ ότι ξεπλένει χρήματα από ναρκωτικά για μεξικανικά καρτέλ.
Το γραφείο Τύπου του Νιούσομ διέψευσε τους ισχυρισμούς στο X, προσθέτοντας: «Δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι πρέπει να τα διαψεύσουμε όλα αυτά. Δεν μπορούμε να πιστέψουμε ότι αυτό είναι η πραγματική ζωή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου