Ένα παλιό ποντιακό αίνιγμα, λιτό, αλλά γεμάτο εικόνα: «Η τσίπα μ΄ με την τσίπα σ΄ και το χόστολο μ΄ σο χέρι σ΄» Δηλαδή: η πέτρα μου πάνω στην πέτρα σου και το ξύλο μου στο χέρι σου. Τι είναι; 👉 Το χχερομύλ΄. Δυο πέτρες (οι «τσίπες») ακουμπισμένες η μία πάνω στην άλλη και ανάμεσά τους ο κόπος της καθημερινότητας. Και το «χόστολο»; Εκείνο το κάθετο ξύλο που έπιαναν με το χέρι και γύριζαν τον μύλο. Το απλό εργαλείο που έκανε το σιτάρι τροφή. Η λέξη χόστολον δεν έχει ξεκάθαρη ετυμολογία. Ο Α.Α. Παπαδόπουλος τη δίνει ως αγνώστου. Κι όμως, δεν είναι τυχαίο που ζει μέσα σε αίνιγμα. Αυτό σημαίνει πως ήταν λέξη καθημερινή. Λέξη δουλειάς. Λέξη ζωής. Πιθανή σύνδεση; Με το «χώνω» ή «χωστός» κάτι που μπαίνει μέσα, που «εμβολίζεται». Όπως ακριβώς το ξύλο που μπαίνει στον μύλο και του δίνει κίνηση. Γιατί η γλώσσα του Πόντου δεν περιγράφει απλώς πράγματα. Τα κινεί.
Κυριακή 22 Μαρτίου 2026
H Tσίπα μ΄ με την τσίπα σ΄ και το χόστολο μ΄ σο χέρι σ΄…
Ένα παλιό ποντιακό αίνιγμα, λιτό, αλλά γεμάτο εικόνα: «Η τσίπα μ΄ με την τσίπα σ΄ και το χόστολο μ΄ σο χέρι σ΄» Δηλαδή: η πέτρα μου πάνω στην πέτρα σου και το ξύλο μου στο χέρι σου. Τι είναι; 👉 Το χχερομύλ΄. Δυο πέτρες (οι «τσίπες») ακουμπισμένες η μία πάνω στην άλλη και ανάμεσά τους ο κόπος της καθημερινότητας. Και το «χόστολο»; Εκείνο το κάθετο ξύλο που έπιαναν με το χέρι και γύριζαν τον μύλο. Το απλό εργαλείο που έκανε το σιτάρι τροφή. Η λέξη χόστολον δεν έχει ξεκάθαρη ετυμολογία. Ο Α.Α. Παπαδόπουλος τη δίνει ως αγνώστου. Κι όμως, δεν είναι τυχαίο που ζει μέσα σε αίνιγμα. Αυτό σημαίνει πως ήταν λέξη καθημερινή. Λέξη δουλειάς. Λέξη ζωής. Πιθανή σύνδεση; Με το «χώνω» ή «χωστός» κάτι που μπαίνει μέσα, που «εμβολίζεται». Όπως ακριβώς το ξύλο που μπαίνει στον μύλο και του δίνει κίνηση. Γιατί η γλώσσα του Πόντου δεν περιγράφει απλώς πράγματα. Τα κινεί.
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
.
Δημοφιλείς αναρτήσεις
-
Μια εκτεταμένη επιχείρηση των ομοσπονδιακών αρχών των ΗΠΑ, που πραγματοποιήθηκε στα τέλη Απριλίου, έφερε στο φως τη δράση 28 μελών πληρώ...
-
Τι αναφέρει τουρκικό ΜΜΕ Υποστηρίζοντας ότι η Αθήνα θα τηρήσει σκληρή στάση σε περίπτωση πιθανής κλιμάκωσης, ο απόστρατος υποναύαρχος Εγκο...
-
Ioanna Themistocleous Με την πρώτη ματιά, αυτός ο απλός οπτικός γρίφος φαίνεται εύκολος: τέσσερα ίδια ποτήρια με τις ενδείξεις A, B, Γ και...
-
Έντομα και Σκουλήκια στα Τρόφιμα. Τι Εγκρίνει η ΕΕ και Πώς να Διαβάζετε τις Ετικέτες.

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου