Ακόμα κι αν κάθεσαι δίπλα στη θάλασσα, πιες μόνο το νερό που σου αναλογεί.
Μην ξεπερνάς το μέτρο.
Η φράση αυτή συμπυκνώνει μια ολόκληρη κοσμοθεωρία. Δεν μιλά για στέρηση, μιλά για ισορροπία. Για το όριο που δεν φαίνεται, αλλά αν το περάσεις, το πληρώνεις.
Στον πυρήνα της βρίσκεται το ρήμα συγκείμαι.
Στην αρχαία ελληνική, το σύγκειμαι σημαίνει «αποτελούμαι», «είμαι συγκροτημένος από μέρη», αλλά και «έχω οριστεί», «έχω συμφωνηθεί». Δηλώνει δηλαδή μια τάξη πραγμάτων, μια σύνθεση που δεν είναι τυχαία, αλλά έχει μέτρο και λογική.
Στον Πλάτωνα (Νόμοι) βρίσκουμε τη φράση:
«κατὰ τὸν λόγον τὸν συγκείμενον»
σύμφωνα με τη λογική και την αναλογία που έχει οριστεί.
Εδώ το «συγκείμενον» δεν είναι απλώς κάτι που υπάρχει, είναι αυτό που έχει πάρει τη σωστή του θέση μέσα σε ένα σύνολο.
Η ποντιακή διάλεκτος, με εκείνη τη θαυμαστή της ακρίβεια, κράτησε αυτή τη λεπτή έννοια και την έκανε καθημερινή πράξη ζωής.
Συγκείται δεν είναι απλώς «ταιριάζει» ή «ανήκει».
Είναι το μερίδιο που σου αναλογεί.
Το «όσο πρέπει» ούτε λιγότερο, ούτε περισσότερο.
Γι’ αυτό λέμε:
Εγώ με κανάν ’κί συγκείμαι, δεν ταιριάζω με κανέναν
Έπαρ’ ό,τι συγκείται σε, πάρε αυτό που σου ανήκει, αυτό που είναι για σένα
Και μέσα από τη φράση με τη θάλασσα, η έννοια γίνεται σχεδόν φιλοσοφική:
Μπροστά σου απλώνεται το άπειρο, κι όμως, εσύ οφείλεις να κρατήσεις το μέτρο σου.
Οι Πόντιοι δεν κράτησαν απλώς μια λέξη.
Κράτησαν μια στάση ζωής:
👉 Να ξέρεις τι σου αναλογεί.
👉 Να μην το ξεπερνάς.
👉 Και να ζεις σε ισορροπία με τον κόσμο, ακόμα κι αν κάθεσαι δίπλα στη θάλασσα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου