Κάτι περίεργο σιγοβράζει στα παρασκήνια των κρατικών συμβάσεων κι όσο περνά ο καιρός, η μυρωδιά γίνεται όλο και πιο έντονη. Μια ιστορία που ξεκινά ήσυχα, με τεχνικούς όρους και αριθμούς αποφάσεων, καταλήγει να μοιάζει με επαναλαμβανόμενο σενάριο όπου οι ρόλοι δεν αλλάζουν ποτέ.
Αν ρίξει κανείς μια πιο προσεκτική ματιά στην περίοδο από το 2021 έως το 2024, θα διαπιστώσει ότι το Υπουργείο Εσωτερικών φαίνεται να ακολουθεί έναν γνώριμο δρόμο, αυτόν της απευθείας ανάθεσης. Το αντικείμενο; Η ενημέρωση των Ελλήνων του εξωτερικού για τις εκλογικές διαδικασίες.
Και όμως, αντί να ανοίξει το παιχνίδι σε ευρύτερο ανταγωνισμό, η διαδικασία φαίνεται να κινείται σε έναν στενό κύκλο. Τρεις αποφάσεις μέσα σε τρία χρόνια, με συνολικό κόστος που αγγίζει τα 8,5 εκατομμύρια ευρώ (χωρίς τον ΦΠΑ), κατευθύνθηκαν προς την ίδια εταιρεία, τη Frank & Fame Α.Ε.
Στα χαρτιά, όλα δείχνουν νόμιμα. Επικαλείται κανείς το σχετικό άρθρο του νόμου περί δημοσίων συμβάσεων, και η διαδικασία προχωρά. Όμως η ουσία δεν κρύβεται πάντα στα χαρτιά, κρύβεται στα μοτίβα. Και εδώ το μοτίβο είναι ξεκάθαρο, κάθε φορά καλούνται συγκεκριμένοι «παίκτες» να συμμετάσχουν, και κάθε φορά η Frank & Fame Α.Ε. βγαίνει μπροστά.
Αν κάποιος περίμενε διαφορετικό αποτέλεσμα, μάλλον θα απογοητευόταν. Γιατί όταν το παιχνίδι παίζεται σε περιορισμένο γήπεδο, οι εκπλήξεις σπανίζουν. Και όσο κι αν όλα φαίνονται τυπικά εντάξει, η αίσθηση που αφήνεται πίσω δεν είναι ακριβώς αυτή της ανοιχτής και υγιούς διαδικασίας.
Το ακόμα πιο ενδιαφέρον; Το ίδιο το αντικείμενο των συμβάσεων δεν δείχνει να αλλάζει ουσιαστικά. Από τη μία χρονιά στην άλλη, οι διαφοροποιήσεις είναι σχεδόν αμελητέες. Σαν να μιλάμε για το ίδιο έργο με ελαφρώς διαφορετικό τίτλο. Μια «εκστρατεία ενημέρωσης» εδώ, λίγη «επικοινωνιακή στρατηγική» εκεί, και κάπου στο τέλος προστίθεται και έντυπο υλικό για να δέσει το πακέτο.
Κι εδώ αρχίζουν τα δύσκολα. Γιατί όταν μια ανάγκη είναι σταθερή, επαναλαμβανόμενη και προβλέψιμη όπως η ενημέρωση των αποδήμων τότε θα περίμενε κανείς μια πιο ανοιχτή διαδικασία. Έναν διαγωνισμό με διεθνή εμβέλεια, με περισσότερους συμμετέχοντες, με πραγματική πίεση στις τιμές. Αντί γι’ αυτό, η εικόνα που σχηματίζεται είναι πιο… κλειστή.
Και δεν είναι μόνο θέμα εντυπώσεων. Όταν οι ίδιες εταιρείες καλούνται ξανά και ξανά, και το αποτέλεσμα μοιάζει προδιαγεγραμμένο, τότε η έννοια του ανταγωνισμού αρχίζει να χάνει το νόημά της. Όχι στα λόγια, αλλά στην πράξη. Και εκεί ακριβώς είναι που χτυπά το καμπανάκι.
Γιατί η διαφάνεια δεν είναι απλώς μια λέξη που συνοδεύει τις διαδικασίες. Είναι ουσία. Είναι η εμπιστοσύνη ότι κάθε ευρώ πιάνει τόπο. Ότι το Δημόσιο δεν πληρώνει παραπάνω από όσο χρειάζεται. Ότι οι ευκαιρίες μοιράζονται δίκαια. Και όταν αυτά αρχίζουν να θολώνουν, τότε η συζήτηση αλλάζει επίπεδο.
Από την άλλη, δεν μπορεί να αγνοηθεί το γεγονός ότι η ενημέρωση των Ελλήνων του εξωτερικού δεν είναι κάτι περιστασιακό. Δεν προκύπτει ξαφνικά. Είναι μια ανάγκη θεσμικά κατοχυρωμένη, που επανέρχεται σταθερά. Άρα, η επιλογή της επαναλαμβανόμενης «κλειστής» διαδικασίας δημιουργεί εύλογες απορίες.
Και κάπου εδώ έρχονται τα ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις όχι γενικές, αλλά συγκεκριμένες. Γιατί επιλέγεται ξανά και ξανά η ίδια εταιρεία; Ποια είναι τα κριτήρια που οδηγούν στο ίδιο αποτέλεσμα κάθε φορά; Και κυρίως, ποια είναι τα απτά αποτελέσματα αυτών των συμβάσεων που καταλήγουν στη Frank & Fame Α.Ε.;
Διότι στο τέλος της ημέρας, δεν μετρά μόνο ποιος πήρε τη δουλειά. Μετρά και το τι έφερε πίσω. Πόσοι ενημερώθηκαν; Πόσο αποτελεσματική ήταν η καμπάνια; Υπήρξε πραγματική απήχηση ή απλώς ένας ακόμα κύκλος δαπανών που πέρασε στα ψιλά;
Η ουσία, λοιπόν, δεν βρίσκεται μόνο στους αριθμούς, αλλά στη συνολική εικόνα. Και αυτή η εικόνα, όσο κι αν προσπαθεί να κρατήσει χαμηλό προφίλ, αφήνει πίσω της σκιές. Σκιές που δύσκολα αγνοούνται, ειδικά όταν επαναλαμβάνονται με τέτοια συνέπεια.
Γιατί όταν το ίδιο έργο παίζεται ξανά και ξανά, με τους ίδιους πρωταγωνιστές και το ίδιο φινάλε τότε το κοινό αρχίζει να υποψιάζεται ότι το σενάριο δεν γράφεται κάθε φορά από την αρχή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου