Η διατροφή και η άσκηση θεωρούνται συνήθως οι βασικοί παράγοντες που καθορίζουν πόσο λίπος και μυϊκή μάζα έχει ένας άνθρωπος. Ωστόσο, νέα μελέτη σε ηλικιωμένους στην Ισπανία δείχνει ότι στην εξίσωση μπαίνει και ένας λιγότερο προφανής παράγοντας: η ατμοσφαιρική ρύπανση.
Η μελέτη με επικεφαλής την περιβαλλοντική επιδημιολόγο Ariadna Curto από το Ινστιτούτο Υγείας των Βαλεαρίδων Νήσων, που δημοσιεύτηκε στο ιατρικό περιοδικό Diabetes Care, αξιοποίησε δεδομένα από τη μελέτη PREDIMED-Plus, μια ισπανική κλινική δοκιμή που είχε σχεδιαστεί αρχικά για να εξετάσει αν η μεσογειακή διατροφή και η άσκηση μπορούν να μειώσουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε μεγαλύτερης ηλικίας άτομα.
Στην ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 1.454 εθελοντές, ηλικίας 55 έως 75 ετών, οι οποίοι ήταν υπέρβαροι και είχαν μεταβολικό σύνδρομο – έναν συνδυασμό αυξημένου σακχάρου, υψηλής αρτηριακής πίεσης και ανθυγιεινών επιπέδων χοληστερόλης. Οι συμμετέχοντες ζούσαν σε πέντε ισπανικές πόλεις: Παμπλόνα, Λεόν, Πάλμα, Ρέους και Βαρκελώνη, με τη Βαρκελώνη να καταγράφει τα υψηλότερα επίπεδα ρύπανσης, αναφέρει το Earth.com.
Οι ερευνητές υπολόγισαν την έκθεση κάθε συμμετέχοντα στη ρύπανση με βάση τη διεύθυνση κατοικίας του, εστιάζοντας σε τρεις κοινούς αστικούς ρύπους: τα λεπτά αιωρούμενα σωματίδια PM2.5, το διοξείδιο του αζώτου και τον μαύρο άνθρακα, ο οποίος προέρχεται κυρίως από πετρελαιοκινητήρες.
Περισσότερο λίπος, λιγότεροι μύες
Το ιδιαίτερο στοιχείο της μελέτης είναι ότι οι επιστήμονες δεν περιορίστηκαν στο σωματικό βάρος. Οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε σαρώσεις DXA — την ίδια τεχνική απεικόνισης που χρησιμοποιείται και για τη μέτρηση της οστικής πυκνότητας. Οι σαρώσεις έγιναν στην αρχή της μελέτης, μετά από έναν χρόνο και μετά από τρία χρόνια, επιτρέποντας στους ερευνητές να ξεχωρίσουν το λίπος από τη λεγόμενη άλιπη μάζα, δηλαδή τους μύες, τα οστά, τα όργανα και άλλους ιστούς.
Στα σημεία ελέγχου του ενός και των τριών ετών, η μεγαλύτερη έκθεση στη ρύπανση συνδέθηκε με υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους και χαμηλότερη άλιπη μάζα. Το εύρημα συμφωνεί με προηγούμενες ενδείξεις από μελέτη σε σχεδόν 1.700 γυναίκες, όπου τα PM2.5 και το διοξείδιο του αζώτου είχαν συσχετιστεί με αύξηση λίπους και μείωση μυϊκής μάζας με την πάροδο του χρόνου.
Ο ρύπος που ξεχώρισε περισσότερο ήταν ο μαύρος άνθρακας. Όσοι ζούσαν σε περιοχές με υψηλότερα επίπεδά του έχασαν περίπου ένα κιλό άλιπης μάζας μέσα σε τρία χρόνια, χωρίς να εντοπίζονται διαφορές στη διατροφή ή στη σωματική δραστηριότητα. «Η διαβίωση σε ζώνες με υψηλότερα επίπεδα συνδέθηκε με απώλεια σχεδόν ενός κιλού άλιπης μάζας σε τρία χρόνια», ανέφερε η Curto.
Σύνδεση με το σπλαχνικό λίπος
Η μελέτη κατέγραψε επίσης ένα νεότερο εύρημα: την πιθανή σύνδεση της ρύπανσης με το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή το βαθύ κοιλιακό λίπος που συσσωρεύεται γύρω από το ήπαρ και τα έντερα και συνδέεται με αυξημένο καρδιομεταβολικό κίνδυνο. Η επίδραση αυτή φάνηκε μόνο στους συμμετέχοντες κάτω των 65 ετών. Σύμφωνα με τη Dora Romaguera, ανώτερη συγγραφέα της μελέτης, αυτό ίσως δείχνει ότι οι ρύποι ευνοούν μεγαλύτερη συσσώρευση σπλαχνικού λίπους σε νεότερους ενήλικες, των οποίων ο λιπώδης ιστός εξακολουθεί να έχει μεγαλύτερη δυνατότητα αύξησης.
Οι σαρώσεις DXA δείχνουν τι αλλάζει στο σώμα, όχι όμως και γιατί. Τα λεπτά σωματίδια και η αιθάλη από τα οχήματα στους δρόμους μπορούν να περάσουν στην κυκλοφορία του αίματος, ενώ μελέτες σε ζώα τα έχουν συνδέσει με φλεγμονή, διαταραχές στη ρύθμιση του σακχάρου και αλλαγές στην αποθήκευση λίπους. Οι ερευνητές τονίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση, αλλά δείχνει ότι η ρύπανση και οι μεταβολές στη σύσταση του σώματος κινούνται μαζί σε βάθος χρόνου.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου