Η Αθήνα αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμμετοχής σε πολυεθνική αποστολή για τα Στενά του Ορμούζ υπό την προϋπόθεση διεθνούς νομιμοποίησης, με τη διπλωματία να καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στην ενίσχυση του γεωπολιτικού της ρόλου και την αποφυγή εμπλοκής σε μια ευρύτερη περιφερειακή κρίση.
Το ενδεχόμενο συμμετοχής της Ελλάδας σε μια διεθνή αποστολή για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ παραμένει ανοιχτό, όπως άφησε να εννοηθεί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης. Ωστόσο, η ελληνική κυβέρνηση θέτει ως βασική προϋπόθεση η όποια αποστολή να διαθέτει ισχυρή διεθνή νομιμοποίηση και, ει δυνατόν, την πολιτική κάλυψη των Ηνωμένων Εθνών.
Η στάση αυτή αντανακλά την πάγια ελληνική προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και την αποφυγή συμμετοχής σε μονομερείς στρατιωτικές πρωτοβουλίες, ιδιαίτερα σε μια από τις πιο ευαίσθητες γεωπολιτικά περιοχές του κόσμου.
Η σημασία της Διεθνούς Νομιμοποίησης
Ο Διεθνολόγος και Πολιτικός Επιστήμονας Δημήτρης Τζανιδάκης επισημαίνει στο CNN Greece ότι η ελληνική θέση δείχνει ξεκάθαρα πως η Αθήνα « δεν επιθυμεί να συμμετάσχει σε μια μονομερή στρατιωτική πρωτοβουλία, αλλά σε μια αποστολή που θα βασίζεται στο Διεθνές Δίκαιο και, ει δυνατόν, θα έχει την πολιτική κάλυψη του ΟΗΕ».
Όπως εξηγεί, η αναφορά σε πιθανή έγκριση από τον ΟΗΕ προσφέρει ισχυρότερη νομική βάση για οποιαδήποτε ελληνική συμμετοχή, ενισχύει τη διεθνή νομιμοποίησή της και περιορίζει τον κίνδυνο η χώρα να εμφανιστεί ως μέρος μιας ευρύτερης περιφερειακής αντιπαράθεσης.
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι μια απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας μόνο εύκολη υπόθεση δεν αποτελεί. Απαιτείται συναίνεση των μόνιμων μελών και είναι γνωστό ότι σε ζητήματα που αφορούν τη Μέση Ανατολή οι γεωπολιτικές διαφωνίες, ιδιαίτερα μεταξύ Δύσης, Ρωσίας και Κίνας, συχνά οδηγούν σε αδιέξοδο. « Για αυτό και η ελληνική θέση αφήνει περιθώριο να εξεταστούν και άλλες μορφές πολυμερούς νομιμοποίηση», συμπληρώνει .
Πώς αλλάζει ο γεωπολιτικός ρόλος της Ελλάδας
Η Ελλάδα συμμετέχει ήδη ενεργά στην ευρωπαϊκή επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα. «Εφόσον η Ελλάδα συμμετάσχει και σε μια αποστολή στα Στενά του Ορμούζ, ενισχύει ακόμη περισσότερο την εικόνα της ως χώρας που συμβάλλει ενεργά στην ασφάλεια των διεθνών θαλασσίων οδών» , υπογραμμίζει ο κ. Τζανιδάκης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για μια χώρα, όπως η δική μας, με τη μεγαλύτερη εμπορική ναυτιλία στον κόσμο και αναβαθμίζει τον ρόλο της τόσο στην ΕΕ όσο και στο ΝΑΤΟ.
Την ίδια στιγμή, όμως, αυξάνονται και οι ευθύνες της ελληνικής διπλωματίας, καθώς η Αθήνα καλείται να διατηρήσει μια λεπτή ισορροπία, της αξιοπιστίας απέναντι στους συμμάχους της χωρίς όμως να ταυτιστεί με επιλογές που θα μπορούσαν να την εμπλέξουν σε μια ευρύτερη περιφερειακή σύγκρουση.
Συνεπώς, πρόκειται για μια κίνηση που ενισχύει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της χώρας, αλλά απαιτεί ιδιαίτερα προσεκτικούς διπλωματικά χειρισμούς.
Τα τρία επικρατέστερα σενάρια για τα Στενά του Ορμούζ
Όπως επισημαίνει ο Δημήτρης Τζανιδάκης, το πρώτο και πιθανότερο σενάριο αφορά τη δημιουργία μιας πολυεθνικής ναυτικής παρουσίας, με αποστολή την επιτήρηση της περιοχής και τη συνοδεία εμπορικών πλοίων, ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος επιθέσεων ή παρενοχλήσεων.
Ένα δεύτερο σενάριο προβλέπει σταδιακή αποκλιμάκωση μέσω διπλωματικών πρωτοβουλιών και διαύλων.
«Αν υπάρξει πολιτική συμφωνία μεταξύ των βασικών εμπλεκομένων (που περιλαμβάνει Λίβανο και Ισραήλ), η ανάγκη για έντονη στρατιωτική παρουσία θα περιοριστεί», τονίζει.
Υπάρχει, ωστόσο, και ένα τρίτο, ιδιαίτερα ρεαλιστικό σενάριο κατά τον ίδιο όπως η διατήρηση μιας κατάστασης ελεγχόμενης έντασης. «Δηλαδή, τα Στενά να ανοίγουν και να κλείνουν, με περιοδικά περιστατικά έντασης που θα επιβαρύνουν το κόστος μεταφοράς, τα ασφάλιστρα κινδύνου και συνολικά τη διεθνή ναυτιλία» υπογραμμίζει.
Ο πιθανός ρόλος του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού
Εφόσον ληφθεί πολιτική απόφαση συμμετοχής, ο επιχειρησιακός ρόλος του Πολεμικού Ναυτικού εκτιμάται ότι θα είναι κυρίως αποτρεπτικός και αμυντικός.
Σύμφωνα με τον κ. Τζανιδάκη, «θα μπορούσε να περιλαμβάνει συνοδεία εμπορικών πλοίων, επιτήρηση της περιοχής, ανταλλαγή πληροφοριών με τις συμμαχικές χώρες και συμμετοχή στον επιχειρησιακό συντονισμό».
Ο ίδιος ξεκαθαρίζει ότι δεν θα πρόκειται για αποστολή επιθετικού χαρακτήρα. Βασικός στόχος της αποστολής θα είναι η προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και η συμβολή στη σταθερότητα της περιοχής, πάντοτε στο πλαίσιο των κανόνων εμπλοκής που θα συμφωνηθούν σε πολυεθνικό επίπεδο και σύμφωνα με τις πολιτικές αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης.
Η πιθανή ελληνική συμμετοχή στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί, συνεπώς, μια απόφαση με σημαντικές γεωπολιτικές και διπλωματικές προεκτάσεις. Ενισχύει το διεθνές αποτύπωμα της χώρας και τον ρόλο της ως παράγοντα σταθερότητας στη θαλάσσια ασφάλεια, αλλά παράλληλα απαιτεί προσεκτικούς χειρισμούς ώστε η Ελλάδα να παραμείνει σταθερά προσηλωμένη στο Διεθνές Δίκαιο, χωρίς να βρεθεί στο επίκεντρο μιας ευρύτερης περιφερειακής αντιπαράθεσης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου