Ένα νέο μαθηματικό μοντέλο που προβλέπει τον τρόπο με τον οποίο τα θηλυκά κουνούπια πετούν προς τους ανθρώπους για να τραφούν ανέπτυξαν ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Τζόρτζια (Georgia Tech) και του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (MIT) στις ΗΠΑ.
Η ομάδα παρακολούθησε προσεκτικά εκατοντάδες κουνούπια να πετούν γύρω από άνθρωπο και ανέλυσε περίπου 20 εκατομμύρια σημεία δεδομένων, δημιουργώντας την πρώτη λεπτομερή απεικόνιση της πτητικής συμπεριφοράς τους, αναφέρει το Science Daily.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances, μπορεί να συμβάλει στη βελτίωση των μεθόδων παγίδευσης και ελέγχου των κουνουπιών. Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ενόχληση που προκαλούν: τα κουνούπια μεταδίδουν σοβαρές ασθένειες, όπως η ελονοσία, ο κίτρινος πυρετός και ο ιός Ζίκα, οι οποίες συνδέονται με περισσότερους από 700.000 θανάτους κάθε χρόνο.
Παρακολουθώντας τα κουνούπια
Για να κατανοήσουν πώς προσανατολίζονται τα κουνούπια, οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν τρισδιάστατες υπέρυθρες κάμερες. Παρακολούθησαν την κίνησή τους γύρω από αντικείμενα, εξετάζοντας πώς αντιδρούν σε οπτικά σήματα και στο διοξείδιο του άνθρακα. Στη συνέχεια, εισήγαγαν έναν άνθρωπο σε ελεγχόμενο θάλαμο, άλλαξαν τα χρώματα των ρούχων του και κατέγραψαν την πτήση των εντόμων γύρω του.
Η μελέτη επικεντρώθηκε στα θηλυκά κουνούπια Aedes aegypti, γνωστά και ως κουνούπια του κίτρινου πυρετού, ένα είδος που απαντάται στις νοτιοανατολικές ΗΠΑ, στην Καλιφόρνια και σε πολλές άλλες περιοχές του κόσμου. Τα δεδομένα έδειξαν ότι τα κουνούπια δεν συγκεντρώνονται επειδή ακολουθούν το ένα το άλλο. Αντίθετα, κάθε έντομο ανταποκρίνεται ανεξάρτητα στα ίδια περιβαλλοντικά σήματα και έτσι καταλήγουν πολλά μαζί στο ίδιο σημείο.
«Είναι σαν ένα γεμάτο μπαρ. «Οι πελάτες δεν βρίσκονται εκεί επειδή ακολούθησαν ο ένας τον άλλον μέσα στο μπαρ. Προσελκύονται από τα ίδια ερεθίσματα: ποτά, μουσική και ατμόσφαιρα. Το ίδιο ισχύει και για τα κουνούπια», εξήγησε ο καθηγητής του Georgia Tech Ντέιβιντ Χου.
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν τρία πειράματα, μεταβάλλοντας τα οπτικά ερεθίσματα και τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα. Μια μαύρη σφαίρα προσέλκυε τα κουνούπια μόνο όταν αυτά πετούσαν ήδη προς την κατεύθυνσή της, αλλά δεν τα κρατούσε εκεί. Όταν χρησιμοποιήθηκε λευκό αντικείμενο μαζί με διοξείδιο του άνθρακα, τα κουνούπια εντόπιζαν την πηγή μόνο από κοντινή απόσταση. Ο ισχυρότερος συνδυασμός ήταν μαύρο αντικείμενο και διοξείδιο του άνθρακα: τότε τα κουνούπια συγκεντρώνονταν, παρέμεναν στην περιοχή και επιχειρούσαν να τραφούν.
Ποιες περιοχές του σώματος προτιμούν
Αφού διαπιστώθηκε η σημασία των σταθερών οπτικών σημάτων, ο ερευνητής του Georgia Tech Κρίστοφερ Ζούο μπήκε ο ίδιος στον θάλαμο φορώντας διαφορετικά ρούχα, ολόμαυρα, ολόλευκα ή συνδυασμούς χρωμάτων. Με τα χέρια τεντωμένα, επέτρεψε σε δεκάδες κουνούπια να πετάξουν γύρω του ενώ οι κάμερες κατέγραφαν την πορεία τους. Τα μεγαλύτερα σμήνη σχηματίστηκαν γύρω από το κεφάλι και τους ώμους, περιοχές που το συγκεκριμένο είδος φαίνεται να προτιμά.
Η ομάδα δημιούργησε επίσης διαδραστικό μοντέλο και ιστότοπο, όπου οι χρήστες μπορούν να δουν πώς τα κουνούπια αλλάζουν κατεύθυνση, επιταχύνουν ή επιβραδύνουν ανάλογα με το χρώμα και το διοξείδιο του άνθρακα
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα μπορεί να οδηγήσουν σε πιο αποτελεσματικές παγίδες. Αντί για σταθερή απελευθέρωση διοξειδίου του άνθρακα ή συνεχή φωτισμό, οι παγίδες ίσως λειτουργούν καλύτερα με διακοπτόμενα ερεθίσματα και ενεργοποίηση της αναρρόφησης σε συγκεκριμένα διαστήματα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου