Με ζητούμενο τον γεωπολιτικό προσαναλισμό της χώρας ενώ μέσω καταιγιστικών εξελίξεων στην ευρύτερη περιοχή , οι Αρμένιοι ψηζίζουν από το πρωι στις βουλευτικές εκλογές με τον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν να έχει δώσει το σήμα για στροφή προς τη Δύση.
Τα τελευταία χρόνια, η κυβέρνηση Πασινιάν είχε σταδιακά απομακρυνθεί από τη Ρωσική Ομοσπονδία και τους περιφερειακούς θεσμούς υπό την ηγεσία της Μόσχας, όπως ο Οργανισμός της Συνθήκης Συλλογικής Ασφάλειας (CSTO) και, πιο πρόσφατα, η Ευρασιατική Οικονομική Ένωση (EAEU), επιδιώκοντας παράλληλα στενότερες σχέσεις με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το ΝΑΤΟ και τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Παραμονές των εκλογών, ο Υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, κατά τη διάρκεια μιας σύντομης επίσκεψης στο Ερεβάν στις 26 Μαΐου, υπέγραψε τρεις ιδιαίτερα σημαντικές συμφωνίες σε συνάντηση με τον Υπουργό Εξωτερικών της Αρμενίας, Αραράτ Μιρζογιάν.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονταν η «Συμφωνία-Πλαίσιο μεταξύ της Δημοκρατίας της Αρμενίας και των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής για τη Στρατηγική Συνεργασία σχετικά με τη Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερί», ο «Χάρτης Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης μεταξύ της Δημοκρατίας της Αρμενίας και των Ηνωμένων Πολιτειών» και το «Πλαίσιο Συνεργασίας Αρμενίας–Ηνωμένων Πολιτειών για τη Διασφάλιση της Εφοδιαστικής Αλυσίδας στην Εξόρυξη και Επεξεργασία Κρίσιμων Ορυκτών και Σπάνιων Γαιών».
Αμερικανική στήριξη και το μήνυμα Τραμπ
Η σύντομη επίσκεψη του Ρούμπιο, η οποία διήρκεσε μόλις περίπου μία ώρα στο αεροδρόμιο του Ερεβάν, αποτέλεσε σαφές μήνυμα αμερικανικής υποστήριξης προς την κυβέρνηση του Νικόλ Πασινιάν.\
«Εσείς (Αραράτ Μιρζογιάν), ο πρωθυπουργός και η ομάδα σας χαράζετε τον δρόμο για ένα λαμπρότερο και πιο ανεξάρτητο μέλλον για την Αρμενία» είχε δηλώσει ο επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας.
Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έγραψε επίσης σε ανάρτησή του στο Truth Social: «Ο Πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν της Αρμενίας, ένας σπουδαίος φίλος και ηγέτης, κάνει τη χώρα του ισχυρή, πλούσια και πολύ ασφαλή! Ο Νικόλ συμμερίζεται πλήρως το όραμά μου για ΕΙΡΗΝΗ και ΕΥΗΜΕΡΙΑ για την Αρμενία και ολόκληρη την περιοχή του Νοτίου Καυκάσου… Ο Νικόλ έχει την ΠΛΗΡΗ και ΑΠΟΛΥΤΗ υποστήριξή μου για την επανεκλογή του στις 7 Ιουνίου 2026.»
Η Αρμενία φιλοξένησε επίσης την Όγδοη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στις 23 Μαΐου, γεγονός που αποτέλεσε ακόμη μία ένδειξη δυτικής στήριξης προς την κυβέρνηση Πασινιάν.
Ωστόσο, παραμένει ασαφές κατά πόσο αυτή η υποστήριξη θα μεταφραστεί τελικά σε εκλογική νίκη για το κόμμα «Συμβόλαιο του Πολίτη» του Πασινιάν έναντι των εθνικιστών και συντηρητικών αντιπάλων του.
Ένα πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η Ουγγαρία, όπου η επίσκεψη του Αντιπροέδρου των ΗΠΑ Τζ. Ντ. Βανς στη Βουδαπέστη και η συμμετοχή του σε προεκλογική συγκέντρωση μαζί με τον Πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν δεν απέτρεψαν την εκλογική ήττα του Όρμπαν, έπειτα από 16 χρόνια στην εξουσία.
Το σχέδιο TRIPP και οι γεωπολιτικές ισορροπίες
Οι τρεις συμφωνίες που υπογράφηκαν κατά την επίσκεψη του Ρούμπιο στο Ερεβάν –ιδιαίτερα η Συμφωνία TRIPP– θα πρέπει να θεωρηθούν ως συνέχεια και συμπλήρωμα της ειρηνευτικής συμφωνίας που υπέγραψαν ο Πρόεδρος του Αζερμπαϊτζάν, Ιλχάμ Αλίγιεφ, και ο Πασινιάν στον Λευκό Οίκο στις 8 Αυγούστου, υπό τη διαμεσολάβηση του Τραμπ.
Στο πλαίσιο εκείνης της συμφωνίας, εγκρίθηκε η απευθείας σύνδεση μεταξύ του Αζερμπαιτζάν και της Αυτόνομης Δημοκρατίας του Ναχιτσεβάν μέσω αρμενικού εδάφους, όχι με την ονομασία «Διάδρομος του Ζανγκεζούρ», που προτιμούσε το Μπακού, ούτε με την έννοια του «Σταυροδρομιού της Ειρήνης», που προτιμούσε το Ερεβάν, αλλά με έναν νέο τίτλο: «Διαδρομή Τραμπ για τη Διεθνή Ειρήνη και Ευημερία».
Βάσει της συμφωνίας, το 74% των μετοχών και ο έλεγχος της εταιρείας θα ανήκουν σε σε αμερικανικούς φορείς που λειτουργούν υπό την αιγίδα της United States International Development Finance Corporation ενώ η Αρμενία θα διατηρεί ποσοστό ιδιοκτησίας 26%. Η Αρμενία αναλαμβάνει επίσης να καλύψει όλα τα οικονομικά κόστη που σχετίζονται με την απόκτηση γης και την άρση τυχόν βαρών ή απαιτήσεων τρίτων επί των περιοχών του έργου. Παράλληλα, η συμφωνία επιβεβαιώνει ρητά ότι η Δημοκρατία της Αρμενίας διατηρεί πλήρη κυριαρχία, εδαφική ακεραιότητα και νομοθετική και εκτελεστική δικαιοδοσία επί όλων των περιοχών και έργων που σχετίζονται με το TRIPP εντός της επικράτειάς της.
Η εφαρμογή της συμφωνίας αυτής –όπως και της ειρηνευτικής συμφωνίας Αρμενίας–Αζερμπαϊτζάν και της συνεχιζόμενης διαδικασίας εξομάλυνσης των σχέσεων Αρμενίας–Τουρκίας– θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την επανεκλογή του κόμματος «Συμβόλαιο του Πολίτη» του Πασινιάν . Εάν οι εθνικιστικές και συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις της Αρμενίας επικρατήσουν, το πολιτικό τοπίο θα μπορούσε να μεταβληθεί σημαντικά.
Οι δυνάμεις αυτές, οι οποίες ασκούν έντονη κριτική στην πολιτική του Πασινιάν όσον αφορά το Ναγκόρνο-Καραμπάχ, διατηρούν σκληρές θέσεις απέναντι τόσο στο Αζερμπαϊτζάν όσο και στην Τουρκία. Παραδοσιακά, έχουν στενότερες σχέσεις με το Ιράν και τη Ρωσία, διατηρώντας παράλληλα μια επιφυλακτική και προσεκτικά ισορροπημένη απόσταση από τη Δύση.
Κατά συνέπεια, μια αλλαγή κυβέρνησης θα μπορούσε να έχει βαθιές επιπτώσεις στο μέλλον της ειρηνευτικής διαδικασίας μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν, στην εξομάλυνση των σχέσεων Αρμενίας–Τουρκίας και στην υλοποίηση του σχεδίου TRIPP.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου