Ένα σπίτι μπορεί να μην παρουσιάζει κανένα εμφανές ηλεκτρολογικό πρόβλημα και παρ’ όλα αυτά η εγκατάστασή του να κρύβει κινδύνους. Καλώδια δεκαετιών, παλιές ασφάλειες, ανεπαρκής γείωση και μεταγενέστερες παρεμβάσεις καλούνται σήμερα να εξυπηρετήσουν πολύ περισσότερες και ενεργοβόρες συσκευές από εκείνες για τις οποίες είχαν αρχικά σχεδιαστεί.
Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα στην Ελλάδα λόγω της ηλικίας του κτιριακού αποθέματος. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται το Ελληνικό Ινστιτούτο Τεχνολογίας Ηλεκτρικών Εγκαταστάσεων (ΕΛΙΤΗΕ), το 85,7% των κατοικιών έχει κατασκευαστεί πριν από το 1990, ενώ το 42,1% χρονολογείται πριν από το 1970.
Πρόκειται για σπίτια των οποίων οι ηλεκτρικές εγκαταστάσεις σχεδιάστηκαν σε μια εντελώς διαφορετική εποχή. Σήμερα, κλιματιστικά, ηλεκτρικές κουζίνες, στεγνωτήρια, θερμοσίφωνες, αντλίες θερμότητας και δεκάδες μικρότερες συσκευές αυξάνουν σημαντικά τα φορτία που πρέπει να διαχειριστεί ένα οικιακό ηλεκτρικό δίκτυο.
Το ΕΛΙΤΗΕ προειδοποιεί ότι η παλαιότητα, οι φθορές και κυρίως οι πρόχειρες παρεμβάσεις μπορούν να δημιουργήσουν συνθήκες για υπερθέρμανση καλωδίων, βλάβες ηλεκτρολογικού υλικού, ηλεκτροπληξία ή ακόμη και πυρκαγιά.
Το σπίτι έχει ρεύμα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι ασφαλές
Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ότι η ομαλή λειτουργία δημιουργεί συχνά την εντύπωση πως δεν απαιτείται έλεγχος. Μια εγκατάσταση όμως μπορεί να εξακολουθεί να τροφοδοτεί κανονικά το σπίτι, χωρίς αυτό να αποτελεί απόδειξη ότι πληροί τις σύγχρονες προδιαγραφές ασφαλείας.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτεί η γείωση. Το Ινστιτούτο αναφέρει, μεταξύ άλλων, περιπτώσεις στην Αττική όπου δίκτυα ύδρευσης έχουν χρησιμοποιηθεί ως ηλεκτρόδιο ή αγωγός γείωσης.
Ακόμη μεγαλύτερο κίνδυνο δημιουργούν αυτοσχέδιες επεμβάσεις στους ηλεκτρικούς πίνακες. Χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναφέρει το ΕΛΙΤΗΕ είναι η τοποθέτηση αλουμινόχαρτου σε ασφάλειες τήξεως, πρακτική που μπορεί ουσιαστικά να ακυρώσει έναν βασικό μηχανισμό προστασίας της εγκατάστασης.
Κάθε πότε πρέπει να γίνεται έλεγχος
Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει από το 2021 συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα για τον επανέλεγχο των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
Στις κατοικίες ο έλεγχος πρέπει να πραγματοποιείται τουλάχιστον κάθε δέκα χρόνια, ενώ στους επαγγελματικούς χώρους τουλάχιστον ανά πενταετία. Για χώρους συνάθροισης κοινού και υπαίθριες επαγγελματικές εγκαταστάσεις το διάστημα περιορίζεται στα δύο χρόνια.
Έκτακτος έλεγχος απαιτείται όταν πραγματοποιείται τροποποίηση στον ηλεκτρικό πίνακα, ενώ σε επαγγελματικούς χώρους και χώρους συνάθροισης κοινού προβλέπεται επίσης σε περιπτώσεις μεταβίβασης ή αλλαγής χρήσης.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας συντάσσεται η Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη (ΥΔΕ), η οποία πιστοποιεί την ασφάλεια της εγκατάστασης και υποβάλλεται στο σχετικό μητρώο του ΔΕΔΔΗΕ.
Στην πράξη, ωστόσο, σύμφωνα με το ΕΛΙΤΗΕ, αρκετοί ιδιοκτήτες αγνοούν ότι υπάρχει υποχρέωση επανελέγχου και κινητοποιούνται μόνο όταν χρειαστεί σχετικό πιστοποιητικό για κάποια άλλη διαδικασία.
Το Ινστιτούτο θέτει παράλληλα ζήτημα ουσιαστικής εφαρμογής του μέτρου, επισημαίνοντας τον κίνδυνο έκδοσης ΥΔΕ χωρίς πραγματικά ολοκληρωμένο τεχνικό έλεγχο. Ένα ακόμη εμπόδιο είναι το κόστος, καθώς ο ιδιοκτήτης ενός παλιού ακινήτου μπορεί να φοβάται ότι ο έλεγχος θα αποκαλύψει την ανάγκη εκτεταμένων εργασιών.
Το κενό στις ενεργειακές ανακαινίσεις
Το επόμενο μεγάλο ζήτημα αφορά την ενεργειακή μετάβαση των κατοικιών. Η εγκατάσταση νέων συστημάτων μπορεί να αυξήσει σημαντικά τις απαιτήσεις από ένα ηλεκτρικό δίκτυο που κατασκευάστηκε πριν από αρκετές δεκαετίες.
Το ΕΛΙΤΗΕ επισημαίνει ότι η ηλεκτρική ασφάλεια δεν αντιμετωπίζεται πάντοτε συνολικά από τα υφιστάμενα προγράμματα. Για παράδειγμα, το «Κινούμαι Ηλεκτρικά» μπορεί να επιδοτεί έναν έξυπνο φορτιστή αυτοκινήτου χωρίς να καλύπτει υποχρεωτικά την αναβάθμιση της εγκατάστασης που ενδεχομένως απαιτείται για την ασφαλή λειτουργία του.
Αντίστοιχα, στο «Εξοικονομώ» το βάρος πέφτει στην ενεργειακή αναβάθμιση, ενώ σε προγράμματα ανακαίνισης οι ηλεκτρολογικές εργασίες μπορούν να αποτελέσουν επιλογή χωρίς να προϋποτίθεται συνολικός έλεγχος ηλεκτρικής ασφάλειας.
Το ΕΛΙΤΗΕ ζητά μεγαλύτερη ενημέρωση των ιδιοκτητών αλλά και ουσιαστικότερα κίνητρα ώστε οι ηλεκτρολογικοί έλεγχοι και οι απαραίτητες εργασίες να ενσωματωθούν στις ανακαινίσεις. Το βασικό μήνυμα είναι ότι όσο τα ελληνικά σπίτια αποκτούν περισσότερες ηλεκτρικές συσκευές και νέες ενεργειακές τεχνολογίες, η αναβάθμιση δεν μπορεί να περιορίζεται σε κουφώματα, μονώσεις και συστήματα θέρμανσης. Πρέπει να φτάνει και στα καλώδια που βρίσκονται μέσα στους τοίχους.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου