Την καρέκλα του να τρίζει επικίνδυνα βλέπει ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς μετά την διπλή ήττα για τους Χριστιανοδημοκράτες (CDU) στις εκλογές της Κυριακής (20/9) σε Βερολίνο και Μεκλεμβούργο - Πομερανία όπου η πρωτιά πήγε στην Αριστερά (Die Linke) και στο ακροδεξιό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) αντίστοιχα.
Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι θα οδηγηθεί άμεσα σε παραίτηση εξέλιξη που θα οδηγούσε σε από τις μεγαλύτερες πολιτικές κρίσεις στην ιστορία της Γερμανίας παρά τις φωνές που ζητούν την άμεση απομάκρυνσή του από την εξουσία.
Ο βασικότερος λόγος είναι ότι δεν υπάρχει κανένας στους Χριστιανοδημοκράτες που να θέλει να αναλάβει την ηλεκτρική καρέκλα της ηγεσίας του κόμματος και της καγκελαρίας τη δεδομένη χρονική στιγμή. Όχι ότι δεν υπάρχουν μνηστήρες. Το όνομα που ακούγεται συχνά είναι αυτό του 51χρονου πρωθυπουργού του κρατιδίου της Βόρειας Ρηνανίας-Βεστφαλίας, Χέντρικ Βουστ. Ωστόσο αν και ο Βουστ δεν κρύβει την επιθυμία του να γίνει καγκελάριος τονίζει σε κάθε ευκαιρία ότι η χρονική συγκυρία δεν είναι η κατάλληλη.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Γερμανία μπαίνει σε μια περίοδο εσωστρέφειας με ότι σημαίνει αυτό για τη χώρα αλλά και τη θέση της στην παγκόσμια πολιτική σκακιέρα.
Οι ψηφοφόροι γυρίζουν την πλάτη στα παλιά κόμματα
Παράλληλα υπάρχει και σκληρή γλώσσα των αριθμών που δεν ευνοεί τα λεγόμενα παραδοσιακά πολιτικά κόμματα σε μία εκλογική μάχη τη δεδομένη χρονική στιγμή. Οι ψηφοφόροι εγκαταλείπουν μαζικά το CDU – το κόμμα της Άνγκελα Μέρκελ και του Κόνραντ Αντενάουερ – στρεφόμενοι προς την ακροδεξιά, φιλορωσική και αντιμεταναστευτική «Εναλλακτική για τη Γερμανία» (AfD).
Είναι χαρακτηριστικό ότι στις δημοσκοπήσεις σε εθνικό επίπεδο, ο κυβερνητικός συνασπισμός δεν διαθέτει πλέον πλειοψηφία. Και εδώ, το AfD προηγείται σαφώς, ενώ οι Σοσιαλδημοκράτες (SPD) προηγούνται οριακά έναντι του Κόμματος της Αριστεράς (Die Linke).
Το καλύτερο σενάριο σε περίπτωση που ο Μερτς φύγει θα ήταν ένας συνασπισμός τριών κομμάτων, ένα εγχείρημα που δεν στέφθηκε από ιδιαίτερη επιτυχία όπως φάνηκε από την θητεία του προκατόχου του Μερτς Όλαφ Σολτς.
Ψήφος δυσπιστίας
Σε κάθε περίπτωση τα δύο εκλογικά αποτελέσματα, μαζί με την πρωτιά του AfD στις κάλπες στη Σαξωνία - Άνχαλτ πριν από δύο εβδομάδες αντικατοπτρίζουν την ευρεία δυσαρέσκεια του πληθυσμού προς το πρόσωπο του καγκελάριου Μερτς και του κυβερνητικού συνασπισμού που ηγείται μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες (SPD).
Τα κόμματα στα πολιτικά άκρα κερδίζουν πλέον σημαντικά μεγαλύτερη υποστήριξη, τόσο σε ομοσπονδιακό όσο και σε κρατιδιακό επίπεδο, σε σύγκριση με τα κυβερνώντα κόμματα, τα οποία συχνά εμπλέκονται σε διαμάχες σε ομοσπονδιακό επίπεδο για τις πολιτικές που πρέπει να εφαρμοστούν σε ομοσπονδιακό επίπεδο.
Και στην εξωτερική πολιτική, ο Μερτς —και μαζί του η ομοσπονδιακή κυβέρνηση— δέχεται αυξανόμενες πιέσεις ως αποτέλεσμα των εκλογικών αποτελεσμάτων στο Βερολίνο και στο Μεκλεμβούργο-Δυτική Πομερανία. Το AfD, το οποίο είναι ιδιαίτερα ισχυρό στην ανατολική Γερμανία, αντιτίθεται στη στρατιωτική υποστήριξη προς την Ουκρανία στον αγώνα της ενάντια στη ρωσική εισβολή.
Πονοκέφαλος για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση τα αποτελέσματα
Αυτή η περίπλοκη κατάσταση δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τα πράγματα για την ομοσπονδιακή κυβέρνηση — και ο Μερτς το γνωρίζει καλά. Αξιολογώντας τις βαριές εκλογικές ήττες που υπέστη το κόμμα του, το CDU, δήλωσε: «Αυτό που πρέπει να γίνει τώρα απαιτεί σθένος, αποφασιστικότητα και υπομονή. Θα τα επιστρατεύσω αυτά — ως πρόεδρος του CDU και, πάνω απ' όλα, ως καγκελάριος της χώρας μας».
«Πρόκειται για το χειρότερο δυνατό αποτέλεσμα για τον Μερτς και το CDU», δήλωσε στο CNNi η Γιάνα Πούγκλιεριν, επικεφαλής του γραφείου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων στο Βερολίνο.
Η ίδια ανέφερε ότι δεν βλέπει καμία βιώσιμη προοπτική για να συνεχίσει ο Μερτς να ηγείται της κυβέρνησης, προσθέτοντας: «Έχει χάσει οριστικά τον έλεγχο του κόμματός του και έχει χάσει σε τεράστιο βαθμό το κύρος του... και δεν υπάρχει τρόπος να το αποκαταστήσει».
Μετά την εκλογική νίκη του AfD στη Σαξονία-Άνχαλτ, η συμπρόεδρος του κόμματος, Άλις Βάιντελ, δήλωσε ότι θα διεξαχθούν εθνικές εκλογές στη Γερμανία πριν από το τέλος του έτους. Επανήλθε δριμύτερη την Κυριακή, υποστηρίζοντας ότι «το CDU δεν μπορεί να συνεχίσει με τον Φρίντριχ Μερτς, με έναν αδύναμο καγκελάριο».
«Δεν είναι ότι ο Μερτς μπορεί απλώς να τα παρατήσει, ούτε και το επιθυμεί», αντέτεινε με τη σειρά της σε δηλώσεις της στο CNNi η Σούντα Ντέιβιντ-Βιλπ, αντιπρόεδρος και ανώτερη ερευνήτρια στο German Marshall Fund, μια δεξαμενή σκέψης. «Αντιστέκεται ακόμη, αλλά δεν έχει βγει ακόμα από το δάσος», προσθέτει.
Τα προβλήματα του Μερτς
Τα προβλήματα του Μερτς ξεκίνησαν προτού καν λάβει επίσημα τα «κλειδιά» της καγκελαρίας.
Χρειάστηκε δύο προσπάθειες για να γίνει καγκελάριος. Στη συνέχεια, αθέτησε μια προεκλογική του δέσμευση να μην αυξήσει τον δανεισμό της Γερμανίας, εγκρίνοντας δαπάνες ύψους μισού τρισεκατομμυρίου δολαρίων για την άμυνα και τις υποδομές.
Τον Απρίλιο, ο Μερτς προέβη σε αμφιλεγόμενες δηλώσεις σχετικά με τον πόλεμο του Τραμπ στο Ιράν. Ο καγκελάριος υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος υφίστατο «ταπείνωση» από το Ιράν στις προσπάθειες τερματισμού του πολέμου.
Τα σχόλια αυτά προκάλεσαν την οργή του προέδρου και ανέτρεψαν την προσπάθεια του Βερολίνου να κερδίσει τη συμπάθεια του Λευκού Οίκου.
Ωστόσο, είναι αναμφισβήτητο ότι παράγοντες πέρα από τον έλεγχο του Μερτς δημιούργησαν ένα αρνητικό κλίμα.
«Το γεωπολιτικό πλαίσιο των προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Γερμανία – ο πόλεμος κατά της Ουκρανίας, ο πληθωρισμός στη χώρα και το ενεργειακό κόστος – σημαίνουν ότι το οικονομικό μοντέλο της Γερμανίας έχει ανατραπεί», δήλωσε η Ντέιβιντ Βιλπ.
«Ο Μερτς δεν υπήρξε ποτέ ιδιαίτερα αγαπητό πρόσωπο, ούτε η πρώτη επιλογή για την καγκελαρία», πρόσθεσε, ωστόσο εξωγενείς παράγοντες και η «αδυναμία του να επικοινωνήσει αποτελεσματικά έχουν προκαλέσει κρίση στο Βερολίνο».
Οι διεθνείς επιπτώσεις
Μια αναταραχή στο γερμανικό πολιτικό σκηνικό θα είχε αντίκτυπο σε ολόκληρη την Ευρώπη. Η Γερμανία, το πολυπληθέστερο και οικονομικά ισχυρότερο κράτος της ΕΕ, αποτελεί εδώ και καιρό πυλώνα πολιτικής σταθερότητας και βασικό υποστηρικτή της Ουκρανίας στον αγώνα της κατά της Ρωσίας.
Η αντικατάσταση ενός καγκελαρίου εν μέσω της θητείας του δεν είναι ασυνήθιστο φαινόμενο, αλλά η απομάκρυνση υπό αυτές τις συνθήκες είναι. Επιπλέον, μια τέτοια εξέλιξη θα καθιστούσε τον Μερτς τον καγκελάριο με τη μικρότερη θητεία μετά την επανένωση. Οι συντηρητικοί του και ο εταίρος τους στον «μεγάλο συνασπισμό», το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SPD), θα έπρεπε να συμφωνήσουν για τον διάδοχό του – ένα εγχείρημα καθόλου εύκολο.
Κατά την άποψη της Ντέιβιντ Βιλπ, η αντικατάσταση του Μερτς θα «προκαλούσε πραγματική κρίση ηγεσίας, τη στιγμή που όλοι προσβλέπουν στο Βερολίνο για καθοδήγηση».
Αυτό γιατί η άνοδος του στην εξουσία είχε συνοδευτεί από ελπίδες σε όλη την Ευρώπη ότι θα αποκαθιστούσε τη σταθερότητα μετά τον καταστροφικό προηγούμενο συνασπισμό υπό τον Όλαφ Σολτς και ότι θα «κρατούσε ενωμένη την ομάδα» σε μια εποχή που οι Ηνωμένες Πολιτείες, υπό τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ άλλαζε τις ισορροπίες. Ελπίδες που φαίνονται να διαψεύδονται τώρα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου