Η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη στην 81η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ είχε ως ακροατήριο τη διεθνή κοινότητα. Όμως αρκετές από τις διατυπώσεις του ήταν προσεκτικά επιλεγμένες ώστε να ακουστούν και στην Αθήνα.
Ιδίως σε ένα πιο συντηρητικό ακροατήριο, που θέλει την κυβέρνηση πιο αποφασιστική απέναντι στην Τουρκία και στα ζητήματα εθνικής ασφάλειας.
Ο πρωθυπουργός δεν εγκατέλειψε τη στρατηγική των ανοικτών διαύλων με την Άγκυρα. Υπενθύμισε ότι τα τελευταία τρία χρόνια καταβάλλεται προσπάθεια βελτίωσης των σχέσεων, οικοδόμησης εμπιστοσύνης και αποτροπής μιας ανεπιθύμητης κρίσης. Η φράση «δεν μπορούμε να αλλάξουμε τη γεωγραφία, είναι το πεπρωμένο μας να ζούμε ο ένας δίπλα στον άλλον» περιέγραψε αυτή τη ρεαλιστική επιλογή.
Η συνέχεια, ωστόσο, ήταν σαφώς αυστηρότερη. Ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε ότι η μοναδική μακροχρόνια ελληνοτουρκική διαφορά είναι η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικών Οικονομικών Ζωνών. Παρουσίασε, μάλιστα, τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας ως το μόνο θεσμικό πλαίσιο για την επίλυσή της.
Χωρίς να χρησιμοποιήσει στην επίμαχη παράγραφο τον όρο «casus belli», μίλησε ευθέως για «απειλές πολέμου» ως απάντηση στην άσκηση νόμιμων δικαιωμάτων της Ελλάδας. Τόνισε ακόμη ότι ουσιαστικός διάλογος δεν μπορεί να συνυπάρχει με μονομερείς ενέργειες που αμφισβητούν τη διεθνή έννομη τάξη. «Τέτοιες ενέργειες δεν επιλύουν διαφορές, καταλήγουν μόνο να τις επιδεινώσουν και ενέχουν τον κίνδυνο υπονόμευσης της σταθερότητας της ευρύτερης περιοχής», ήταν το σαφές μήνυμα που έστειλε ο πρωθυπουργός στην τουρκική πλευρά (ολόκληρη η ομιλία του Κυριάκου Μητσοτάκη).
Το μήνυμα προς τα δεξιά της ΝΔ
Η ερμηνεία αρχίζει από το σημείο όπου η διεθνής τοποθέτηση συναντά την εσωτερική πολιτική. Με τις συγκεκριμένες αναφορές, το Μέγαρο Μαξίμου επιχειρεί να απαντήσει στην κριτική ότι τα «ήρεμα νερά» στο Αιγαίο οδηγούν σε υποχωρήσεις ή σε σιωπηρή διεύρυνση της ατζέντας των διαφορών. Το μήνυμα προς τους ψηφοφόρους στα δεξιά της ΝΔ είναι ότι ο διάλογος συνεχίζεται, αλλά η Αθήνα δεν αναγνωρίζει ούτε «γκρίζες ζώνες» ούτε ένα πακέτο διμερών διαφορών προς διαπραγμάτευση.
Ανάλογη πολιτική βαρύτητα είχε η αναφορά στην Κύπρο. Ο πρωθυπουργός χαρακτήρισε το Κυπριακό «ανοιχτή πληγή» και «λυδία λίθο» για την αξιοπιστία του ΟΗΕ, 52 χρόνια μετά την τουρκική εισβολή. Ο τελικός στόχος που περιέγραψε ήταν η επανένωση του νησιού, βάσει των αποφάσεων του Συμβουλίου Ασφαλείας, με την Κύπρο «απαλλαγμένη από δυνάμεις κατοχής». Η διατύπωση αποκλείει τις τουρκικές προτάσεις για λύση δύο κρατών και επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της κατοχής, το οποίο κινητοποιεί παραδοσιακά το πατριωτικό ακροατήριο.
Η προσπάθεια οικοδόμησης προφίλ εθνικής ισχύος δεν περιορίστηκε στα ελληνοτουρκικά. Ο κ. Μητσοτάκης παρουσίασε την Ελλάδα ως «γεφυροποιό, όχι ταραχοποιό», αλλά συγχρόνως ως κράτος με στρατηγικές συνεργασίες από το Ισραήλ και την Αίγυπτο έως τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Αναφέρθηκε στην επιχείρηση «Ασπίδες» στην Ερυθρά Θάλασσα, στην προστασία της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, στο καλώδιο Great Sea Interconnector με την Κύπρο και το Ισραήλ και στη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό και γεωπολιτικό κόμβο.
Ιδιαίτερη σημασία για το εσωτερικό αφήγημα είχε η σύνδεση οικονομίας και αποτροπής. Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι η ανάπτυξη και η δημοσιονομική ανθεκτικότητα επιτρέπουν στη χώρα να ενισχύσει την άμυνά της, κάνοντας λόγο για «κεντρική δέσμευση» της κυβέρνησης. Με απλά λόγια, επιχείρησε να παρουσιάσει την οικονομική πολιτική όχι μόνο ως μηχανισμό βελτίωσης των εισοδημάτων, αλλά και ως προϋπόθεση εθνικής ασφάλειας.
Το ίδιο ακροατήριο μπορούσε να διαβάσει συγκεκριμένους συμβολισμούς στις αναφορές του στην προστασία της ορθόδοξης χριστιανικής μειονότητας στη Συρία, στην ισχυρότερη φύλαξη των ευρωπαϊκών συνόρων και στον κίνδυνο νέου μεταναστευτικού κύματος από το Σουδάν.
Η συνολική ισορροπία ήταν υπολογισμένη. Διάλογος χωρίς αφέλεια, συνεργασία χωρίς παραίτηση από δικαιώματα και διπλωματία στηριγμένη στην αποτροπή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου