Τα τηλέφωνα πήραν φωτιά ξαφνικά το πρωί της Τετάρτης (14/10) στις ΗΠΑ με το Ντένις Σιένικ, επικεφαλή Ουκρανό διπλωμάτη στην Ουάσιγκτον, να βομβαρδίζει με ένα αγωνιώδες μήνυμα Αμερικανούς πολιτικούς. Αυτό ήταν ότι η Ουκρανία αντιμετώπιζε ξαφνικά περιορισμούς στη χρήση της υπηρεσία Starlink που χρησιμοποιούσε στο μέτωπο, χωρίς να είναι προφανής ο λόγος.
Ο Σιένικ προειδοποίησε ότι αυτή η αλλαγή θα έδινε στη Ρωσία πλεονέκτημα στον πόλεμο και θα καθιστούσε δυσκολότερη για το Κίεβο την αναχαίτιση επιθέσεων εναντίον Ουκρανών πολιτών, όπως αναφέρει η Wall Street Journal.
Λίγες ώρες αργότερα άλλοι Ουκρανοί αξιωματούχοι δεν έκρυβαν τους φόβους ότι πήρε σάρκα και οστά το χειρότερο σενάριο: Ότι ο πρόεδρος Τραμπ είχε δώσει εντολή στον Ίλον Μασκ - ιδιοκτήτη της εταιρείας που διαχειρίζεται το Starlink - να περιορίσει την πρόσβαση της Ουκρανίας στα δορυφορικά συστήματα.
Οι υποψίες αυτές, οι οποίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί, αναδεικνύουν τον βαθμό στον οποίο οι σχέσεις ΗΠΑ-Ουκρανίας έχουν επιδεινωθεί τις τελευταίες εβδομάδες, καθώς ο Αμερικανός πρόεδρος επιδιώκει τον τερματισμό του πολέμου.
Μόνο τις τελευταίες ημέρες, ο πρόεδρος των ΗΠΑ πρότεινε την αγορά πετρελαίου από τη Μόσχα στο πλαίσιο μιας επικερδούς συμφωνίας για το ντίζελ, απαίτησε την παραίτηση του Ουκρανού Προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και κήρυξε μια «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, την οποία η Μόσχα παραβίασε σχεδόν αμέσως.
Το αποτέλεσμα ήταν μια εξοργισμένη Ουκρανία, ανήσυχοι σύμμαχοι των ΗΠΑ και ένα διευρυνόμενο ρήγμα εντός του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος σχετικά με την εξωτερική πολιτική του Τραμπ, ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών.
«Πρόκειται για σοβαρό πρόβλημα και θα κάνουμε ό,τι περνά από το χέρι μας για να το επιλύσουμε», δήλωσε ο βουλευτής Μπράιαν Φιτζπάτρικ, Ρεπουμπλικανός από την Πενσυλβάνια.
Ο Φιτζπάτρικ, ο οποίος δίνει σκληρή μάχη για την επανεκλογή του, ανέφερε ότι το Κογκρέσο θα παρέμβει εάν αποδειχθεί ότι η αμερικανική κυβέρνηση επέβαλε περιορισμούς στην πρόσβαση της Ουκρανίας στο σύστημα Starlink στρατιωτικών προδιαγραφών.
«Αν αφήσουμε την Ουκρανία στο σκοτάδι, θα υπάρξουν συνέπειες, να το θυμάστε αυτό», δήλωσε στην The Wall Street Journal.
Όταν ρωτήθηκε σε ποιες συνέπειες αναφερόταν, ο Φιτζπάτρικ απάντησε ότι το Κογκρέσο θα μπορούσε να «παγώσει» τη χρηματοδότηση προς τις ομοσπονδιακές υπηρεσίες που φέρουν την ευθύνη. «Οι υπηρεσίες δεν θα λάβουν χρηματοδότηση εάν δεν επιτελούν το έργο τους», υπογράμμισε.
Το σχόλιο Μασκ
Η SpaceX αρνήθηκε να σχολιάσει το περιστατικό την Τετάρτη (14/10), ωστόσο ο Μασκ σημείωσε σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι οι περιορισμοί στην πλατφόρμα Starshield —την έκδοση του Starlink για στρατιωτική χρήση— καθορίζονται από το Πεντάγωνο και, «σε τελική ανάλυση», από τον ίδιο τον Τραμπ.
Ο ίδιος δεν έκανε αναφορά στην Ουκρανία. «Τα συστήματα Starshield ανήκουν στην κυβέρνηση των ΗΠΑ και ελέγχονται από αυτήν. Οποιοσδήποτε περιορισμός στην ταχύτητα ή τη χρήση αποφασίζεται από τον αμερικανικό στρατό και, τελικά, από τον πρόεδρο των ΗΠΑ», έγραψε ο Μασκ.
Στο μεταξύ Ο Λευκός Οίκος αρνήθηκε να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με το ζήτημα του Starlink και περιορίστηκε σε μια δήλωση.
«Ο πρόεδρος και η ομάδα του παραμένουν προσηλωμένοι στη διατήρηση ενός εποικοδομητικού ρόλου για τον τερματισμό του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας», εκφράζοντας παράλληλα την αισιοδοξία ότι «τελικά θα επιτευχθεί μια ειρηνευτική συμφωνία».
Τι φοβούνται Ουκρανοί και Ευρωπαίοι
Σύμφωνα με ανώτερους Ευρωπαίους και Ουκρανούς αξιωματούχους, οι δυσκολίες που αντιμετώπισε η Ουκρανία στην πρόσβαση στους δορυφορικούς τερματικούς σταθμούς ακολούθησαν προειδοποιήσεις από την πλευρά των ΗΠΑ ότι ο Τραμπ θα μπορούσε να διακόψει την παροχή πληροφοριών ή τις πωλήσεις στρατιωτικού εξοπλισμού προς το Κίεβο. Αμερικανοί αξιωματούχοι, ωστόσο, διαψεύδουν ότι διατυπώθηκαν ποτέ τέτοιες απειλές.
Όπως ανέφεραν ανώτερα στελέχη από την Ευρώπη, Ουκρανοί αξιωματούχοι και Ευρωπαίοι σύμμαχοι είναι πλέον εξοργισμένοι με τον Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει τις ειρηνευτικές συνομιλίες είναι εντελώς λανθασμένος.
Παράλληλα υποστηρίζουν ότι ο μόνος τρόπος για να τερματιστεί ο πόλεμος είναι να αυξηθεί η πίεση στη Ρωσία - και όχι στην Ουκρανία - καθώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν θα αξιοποιήσει οποιαδήποτε οικονομική «σανίδα σωτηρίας» από τις ΗΠΑ αποκλειστικά για να ενισχύσει τα πολεμικά αποθέματα της Μόσχας και να παρατείνει τις εχθροπραξίες.
Την Τετάρτη (14/10), ο Ζελένσκι δήλωσε στον Βρετανό παρουσιαστή Πιρς Μόργκαν ότι ένιωσε προδομένος από την πρόταση του Τραμπ για αγορά καυσίμου ντίζελ από τη Ρωσία.
«Είναι κρίμα που χάνουμε έναν ισχυρό εταίρο», είπε ο Ζελένσκι. «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε αδύναμοι. Διαφορετικά, δεν μπορούμε να επιβιώσουμε», πρόσθεσε.
Το περιβάλλον του Αμερικανού προέδρου, ωστόσο, επιμένει ότι παραμένει προσηλωμένος στον τερματισμό του πολέμου και είναι το μόνο πρόσωπο που μπορεί να διαπραγματευτεί τόσο με τον Πούτιν όσο και με τον Ζελένσκι, προκειμένου να επιτευχθεί μια βιώσιμη ειρηνευτική συμφωνία.
Δηλώνει ότι ο Τραμπ εργάζεται, σε πρώτη φάση, για την αποκλιμάκωση των εχθροπραξιών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και στη συνέχεια για την παρουσίαση μιας νέας πρότασης προς τη Μόσχα, η οποία θα της παρέχει πρόσβαση σε οικονομικά και πολιτικά οφέλη, υπό την προϋπόθεση ότι θα τηρήσει μια πιο μόνιμη κατάπαυση του πυρός.
Ανησυχία και στην κυβέρνηση Τραμπ
Αξιωματούχοι της κυβέρνησης χαρακτήρισαν επίσης την πρόταση του Τραμπ για την αγορά ρωσικού ντίζελ ως έναν τρόπο, αφενός, να μειωθούν οι τιμές των καυσίμων στις ΗΠΑ και, αφετέρου, να προσφερθεί στον Πούτιν ένα οικονομικό κίνητρο, ώστε να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Σημείωσαν ότι ο Τραμπ παραμένει ανοιχτός στην προοπτική μιας μελλοντικής οικονομικής σχέσης μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας, μόλις διευθετηθεί το ζήτημα του πολέμου.
Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες χαιρέτισαν τη συμφωνία του Τραμπ με τη Ρωσία, θεωρώντας την ως μια «ανάσα» για τους Αμερικανούς καταναλωτές που πιέζονται από τις υψηλές τιμές της ενέργειας. Αντιθέτως, άλλοι την επέκριναν έντονα, χαρακτηρίζοντάς την ως μια άστοχη παραχώρηση προς έναν Ρώσο ηγέτη που δεν επιδεικνύει κανένα ενδιαφέρον για την ειρήνη.
Εκτός από τον Φιτζπάτρικ, και άλλοι Ρεπουμπλικάνοι τάχθηκαν κατά της συμφωνίας. Ανάμεσά τους βρίσκονται σταθεροί σύμμαχοι του Τραμπ που δίνουν μάχη στις ενδιάμεσες εκλογές, όπως οι υποψήφιοι για τη Γερουσία.
Κατά της συμφωνίας για το ντίζελ τάχθηκαν επίσης πολιτικοί που ασκούν συστηματικά κριτική στις πολιτικές του προέδρου και οι οποίοι αποχωρούν από το Κογκρέσο.
Το παρασκήνιο της έντασης
Η πρόσφατη ένταση στις σχέσεις Τραμπ και Ζελένσκι ξεκίνησε με αφορμή μια συνάντηση στη Νέα Υόρκη σύμφωνα με αξιωματούχους.
Ο Ζελένσκι ταξίδεψε στις ΗΠΑ στα μέσα Σεπτεμβρίου για τη γενική συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών, πεπεισμένος ότι οι εξελίξεις ήταν ευνοϊκές για την πλευρά του. Η Ουκρανία είχε ανακόψει τη ρωσική προέλαση στο πεδίο της μάχης, ενώ ο Ουκρανός πρόεδρος είχε στο ενεργητικό του αρκετές θετικές συναντήσεις με τον Τραμπ συμπεριλαμβανομένης μιας συνάντησης σε πολύ φιλικό κλίμα στο περιθώριο της συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ τον Ιούλιο.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Τραμπ ρώτησε επίμονα τον Ζελένσκι γιατί η Ουκρανία πλήττει ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου, όπως ανέφεραν άτομα που γνωρίζουν το θέμα.
Τα πλήγματα σε τέτοιου είδους υποδομές αποτελούν κρίσιμο σκέλος της ουκρανικής στρατηγικής, με στόχο να χτυπηθεί η Μόσχα εκεί που πονάει περισσότερο - στους τραπεζικούς της λογαριασμούς - ώστε να στερηθεί τα έσοδα που απαιτούνται για τη συνέχιση του πολέμου.
Ειδικοί σε θέματα ενέργειας συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας, και ειδικότερα το κόστος του πετρελαίου ντίζελ, οφείλεται κατά κύριο λόγο στη σύγκρουση στο Ιράν.
Ωστόσο, η επιτυχημένη εκστρατεία της Ουκρανίας με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά της Ρωσίας έχει θέσει εκτός λειτουργίας το 40% έως 50% του δικτύου διύλισης της χώρας, σύμφωνα με αναλυτές.
Σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν τις συζητήσεις, μετά την επικοινωνία του Τραμπ με τον Ζελένσκι, οι ΗΠΑ ζήτησαν από την Ουκρανία - τουλάχιστον έξι φορές - να σταματήσει τα πλήγματα. Οι Ουκρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι θα συμφωνούσαν σε μια «ενεργειακή εκεχειρία» με τη Ρωσία, αλλά η Ρωσία αρνήθηκε. Ως εκ τούτου, οι Ουκρανοί δεν σταμάτησαν τις επιθέσεις.
Κατά τη διάρκεια του επόμενου μήνα, η στάση του Τραμπ απέναντι στον Ζελένσκι έγινε όλο και πιο αρνητική, καθώς τα ουκρανικά πλήγματα συνεχίζονταν. Όπως ανέφεραν οι ίδιες πηγές, ο πρόεδρος ενοχλήθηκε από το γεγονός ότι η Ουκρανία χρησιμοποιούσε αμερικανικούς πόρους για να στοχεύσει τις ρωσικές εξαγωγές ενέργειας καθώς θεώρησε ότι ήταν μια ενέργεια που θα μπορούσε να βλάψει τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Η κρίσιμη συνάντηση στο Μαϊάμι
Στις αρχές Οκτωβρίου, υψηλόβαθμοι Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι ταξίδεψαν στο Μαϊάμι για να συναντηθούν με δύο στενούς συνεργάτες του Τραμπ, σε μια προσπάθεια να αναζωογονήσουν τις ειρηνευτικές συνομιλίες.
Οι συζητήσεις της 9ης Οκτωβρίου, υπό τον γαμπρό του Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ, είχαν ως στόχο τη διαμόρφωση νέων προτάσεων για τον τερματισμό του πολέμου, οι οποίες θα ήταν αποδεκτές τόσο από τη Ρωσία όσο και από την Ουκρανία.
Κατά τη διάρκεια της συνάντησης, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ ανέφεραν ότι ο πρόεδρος εξέταζε το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας για το ντίζελ με τη Ρωσία. Οι Ουκρανοί και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έμειναν εμβρόντητοι.
Σύμφωνα με άτομα που έχουν γνώση του θέματος, κατά τη διάρκεια της εξάωρης συνάντησης, ο Κούσνερ και ο Γουίτκοφ πίεσαν τους Ουκρανούς και τους Ευρωπαίους να καταρτίσουν ένα νέο πακέτο προτάσεων, το οποίο θα παρουσιαζόταν στη Ρωσία με σκοπό τον τερματισμό του πολέμου. Την ίδια ημέρα, ο Τραμπ είχε μια τηλεφωνική επικοινωνία 90 λεπτών με τον Πούτιν και, αμέσως μετά, ανακοίνωσε τη συμφωνία για το ντίζελ.
Τότε αρκετοί Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες επικοινώνησαν οργισμένοι με τον Λευκό Οίκο μετά την ανακοίνωση. Υποστήριξαν ότι η συμφωνία προσέφερε στη Ρωσία μια νίκη χωρίς καμία παραχώρηση, ενώ παράλληλα παραβίαζε νόμο του 2022, ο οποίος απαγορεύει στις ΗΠΑ την εισαγωγή ρωσικής ενέργειας χωρίς προηγούμενη διαβούλευση με το Κογκρέσο.
Την Κυριακή (11/10), ο Τραμπ ανακοίνωσε μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης μια «ενεργειακή εκεχειρία» μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, δηλώνοντας ότι αυτή θα ίσχυε άμεσα.
Λίγο μετά την ανακοίνωσή του, η Ρωσία εξαπέλυσε επίθεση εναντίον ενός σταθμού παραγωγής ενέργειας στην ουκρανική πόλη Χάρκοβο. Όταν ρωτήθηκε για τις παραβιάσεις της εκεχειρίας, ο Τραμπ δήλωσε: «Συμφώνησαν. Ξέρετε γιατί; Επειδή είπα ότι συμφωνήσατε. Γι’ αυτό. Συμφώνησαν επειδή είπα ότι συμφώνησαν, και αυτό το ζήτημα πρέπει να διευθετηθεί».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου