Τρίτη 17 Νοεμβρίου 2026

Φόβοι για Nέα «Γιάλτα»: Τι ζητούν Τραμπ, Πούτιν, Σι και η μάχη Κάγια Κάλλας για μία θέση στο τραπέζι


 Η συνάντηση Ντόναλντ Τραμπ, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ στην Κίνα αναζωπυρώνει τους φόβους για μια νέα «Γιάλτα», με τις μεγάλες δυνάμεις να διαπραγματεύονται το μέλλον της διεθνούς ασφάλειας. Την ίδια ώρα, η Ευρώπη δίνει τη δική της «μάχη» για μια θέση στις συνομιλίες για την Ουκρανία, με την Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να ενισχύει τον ρόλο της Κομισιόν και την Κάγια Κάλας να μένει εκτός της διαπραγματευτικής ομάδας.

Η τριμερής συνάντηση έχει οριστικοποιηθεί για την Πέμπτη (19/11), στη Σενζέν της Κίνας, στο περιθώριο της συνόδου APEC. Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών επιβεβαίωσε τη διεξαγωγή της, χαρακτηρίζοντάς την ιστορικής σημασίας για την παγκόσμια ειρήνη και τη στρατηγική σταθερότητα.

Πρόκειται για την πρώτη συνάντηση αυτού του είδους μεταξύ των ηγετών των τριών χωρών, η οποία ήδη συγκρίνεται με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945. Τότε, οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Βρετανία και η Σοβιετική Ένωση διαμόρφωσαν τις βασικές παραμέτρους της μεταπολεμικής τάξης. Σήμερα, η ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο συμφωνιών για τις σφαίρες επιρροής, χωρίς τη συμμετοχή των κρατών που επηρεάζονται άμεσα.

Trump

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ

(AP Photo/Julia Demaree Nikhinson)

Τι επιδιώκουν Τραμπ, Πούτιν και Σι

Παρά τον ισχυρό συμβολισμό της συνάντησης, οι τρεις ηγέτες προσέρχονται με διαφορετικές προτεραιότητες, γεγονός που περιορίζει τις προσδοκίες για μια συνολική συμφωνία.

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η τριμερής αποτελεί ευκαιρία να αναδείξει τον διπλωματικό του ρόλο, με βασική επιδίωξη την έναρξη συνομιλιών για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει δηλώσει επίσης ότι σκοπεύει να συζητήσει τον πόλεμο στην Ουκρανία, το Ιράν και τις εμπορικές σχέσεις. Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, Αμερικανός αξιωματούχος έχει ήδη περιορίσει τις προσδοκίες για την επίτευξη συμφωνίας στο ζήτημα των πυρηνικών.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν επιδιώκει να θέσει στο τραπέζι τον πόλεμο στην Ουκρανία, αναζητώντας μια διευθέτηση με όρους ευνοϊκούς για τη Μόσχα. Παράλληλα, η συμμετοχή της Ρωσίας σε μια συνάντηση με τις ΗΠΑ και την Κίνα ενισχύει την εικόνα που επιδιώκει να προβάλλει το Κρεμλίνο, ως δύναμης με καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της διεθνούς τάξης.

Για τον Σι Τζινπίνγκ, η συνάντηση αποτελεί, τόσο διπλωματική ευκαιρία, όσο και πρόκληση. Το Πεκίνο επιδιώκει να αναδείξει τον διεθνή του ρόλο, χωρίς όμως να δεσμευτεί σε διαπραγματεύσεις που θα περιόριζαν τις στρατηγικές του επιλογές.

Η Κίνα αντιμετωπίζει με επιφυλακτικότητα τις αμερικανικές προτάσεις για μια τριμερή συμφωνία ελέγχου των πυρηνικών εξοπλισμών, καθώς διαθέτει σημαντικά μικρότερο οπλοστάσιο από τις ΗΠΑ και τη Ρωσία. Παράλληλα, σύμφωνα με το Reuters, έχει αντισταθεί στις προσπάθειες της Μόσχας να συμπεριληφθεί το ουκρανικό ζήτημα στην ατζέντα.

Οι διαφορετικές επιδιώξεις των τριών πλευρών δεν έχουν καθησυχάσει το Κίεβο. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει ήδη προειδοποιήσει για τον κίνδυνο μιας νέας «Γιάλτας», που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανακατανομή σφαιρών επιρροής. Αντίστοιχες ανησυχίες εκφράζονται και στην Ασία, κυρίως για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια συμφωνία μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων στην περιφερειακή ασφάλεια.

fon der lyen laien lien

Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν σε ομιλία της στις Βρυξέλλες

AP Photo/Geert Vanden Wijngaert

Η «μάχη» της Ευρώπης και ο αποκλεισμός της Κάλλας

Την ώρα που Ουάσιγκτον, Μόσχα και Πεκίνο προετοιμάζονται για τη συνάντηση, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να διασφαλίσει ότι δεν θα μείνει εκτός των αποφάσεων για την Ουκρανία και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

Στη σύνοδο του Δουβλίνου, στις 13 Νοεμβρίου, οι Ευρωπαίοι ηγέτες συμφώνησαν να εκπροσωπηθούν στις ειρηνευτικές συνομιλίες από συμβούλους εθνικής ασφάλειας της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Ιταλίας, της Πολωνίας και της Βρετανίας, καθώς και από εκπροσώπους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.

Από το σχήμα αυτό απουσιάζει η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, παρά τις προσπάθειές της να εξασφαλίσει άμεσο διαπραγματευτικό ρόλο.

Όπως επισημαίνει το Politico, η Κάλας επικαλείται τις αρμοδιότητες που προβλέπονται από τις ευρωπαϊκές συνθήκες και επιχειρεί να επηρεάσει το περιεχόμενο των συνομιλιών, διαμορφώνοντας μαζί με τους υπουργούς Εξωτερικών τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις έναντι της Ρωσίας.

Από την πλευρά της, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν στήριξε δημόσια το αίτημα της Κάλας, ενώ η Κομισιόν έχει ήδη εξασφαλίσει συμμετοχή στη διαπραγματευτική διαδικασία. Η εξέλιξη αυτή ενισχύει τον ρόλο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στην εξωτερική πολιτική και αναδεικνύει την αντιπαράθεση για την κατανομή αρμοδιοτήτων μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών.

Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στην Ουκρανία. Σύμφωνα με το Politico, η Κομισιόν έχει αναλάβει μεγαλύτερο μέρος της διαχείρισης των σχέσεων της ΕΕ με το Ισραήλ, ενώ γαλλογερμανικές προτάσεις για την αναδιοργάνωση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Εξωτερικής Δράσης εντείνουν τη συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής διπλωματίας.

kalas

Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της Ευρωπαϊκής Ένωσης Κάγια Κάλας

AP Photo/Omar Havana

Οι «κόκκινες γραμμές» της Ευρώπης απέναντι στη Μόσχα

Πέρα από τις θεσμικές διαφωνίες, το ουσιαστικό διακύβευμα παραμένει η διαμόρφωση μιας κοινής ευρωπαϊκής θέσης απέναντι στη Μόσχα.

Η Κάλας έχει θέσει ως προτεραιότητα την κατάπαυση του πυρός πριν από οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία, επιμένοντας στον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας της Ουκρανίας. Παράλληλα, απορρίπτει τη νομική αναγνώριση των κατεχόμενων εδαφών και τις ρωσικές απαιτήσεις για την αναδιαμόρφωση της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής ασφαλείας.

Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο εάν η Μόσχα θα δεχθεί την άμεση συμμετοχή Ευρωπαίων εκπροσώπων στις συνομιλίες. Παρά τις αμερικανικές διαβεβαιώσεις, το Κρεμλίνο υποστήριξε τη Δευτέρα ότι δεν έχει επιτευχθεί τέτοια συμφωνία.

Η συνάντηση στη Σενζέν και οι διαπραγματεύσεις για την Ουκρανία αποτελούν δύο διαφορετικές διπλωματικές διαδικασίες, αναδεικνύουν όμως το ίδιο ζήτημα, δηλαδή ποιος θα έχει τον τελικό λόγο στη διαμόρφωση της διεθνούς και ευρωπαϊκής ασφάλειας.

Για την Ευρώπη, το ερώτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα. Την ώρα που οι μεγάλες δυνάμεις ετοιμάζονται να καθίσουν στο ίδιο τραπέζι, η ίδια εξακολουθεί να αναζητεί τον τρόπο με τον οποίο θα εκπροσωπηθεί στις αποφάσεις που την αφορούν άμεσα.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

.

.

Δημοφιλείς αναρτήσεις