Τετάρτη 12 Σεπτεμβρίου 2012

ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΕΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΠΕΡΙ ΑΡΧΑΙΑΣ ΘΡΗΣΚΕΙΑΣ (Α ΜΕΡΟΣ)

Γενικά: Η αρχαία Ελληνική θρησκεία είναι διάφορης προέλευσης. Το πρόβλημα της θρησκείας φιλοσοφικά ετέθη από τον 6ο π.Χ. αιώνα και ιδίως από τους φιλόσοφους εκείνους της Μ. Ασίας οι οποίοι άφηναν τις κοσμικές θεωρίες των ποιητών (Ομήρου και Ησίοδου) και αναζητούσαν....
την ανακάλυψη της γέννησης της ζωής των ζώων από τον αέρα, το ύδωρ και το πυρ. Αυτό τους οδήγησε όχι μόνο να μην πιστεύουν εις τους μυθικούς θεούς και τις ποιητικές μυθοπλασίες αλλά και να τους θεωρούν πλήρως ασυμβίβαστες προς την ορθή σκέψη (ορθολογισμό) καθ’ όσον και προς τις ηθικές αρχές της εποχής, οι οποίοι ήταν διαφορετικές από τους ηρωικούς χρόνους. Εκείνος που εκφράστηκε σαφώς και αυστηρά προς τους 2 ποιητές ήταν ο Ελεάτης ο Ξενοφάνης ο οποίος λέει ότι ο Όμηρος και ο Ησίοδος έδωσαν στους θεούς όλα εκείνα τα στοιχεία που στους ανθρώπους θεωρούνται «άξια ονείδους και ψόγου» και δηλαδή την μοιχεία, την απάτη και προσπαθεί να γελοιοποιήσει το ανθρωπορφισμό τους.
Το ασυμβίβαστο ποιητικών μύθων με τον ορθό λόγο και τη νεώτερη ηθική προσπάθησαν να αφαιρέσουν οι ερμηνευτές των ποιητών και ιδίως του Ομήρου. Πρώτος υπήρξε ο Θεαγένης ο Ρηγίνος το 530 π.Χ. ο οποίος εισήγαγε την αλληγορία ως ερμηνευτικό μέσο (αλληγορική εξήγηση) . Αυτή βρήκε πολλούς οπαδούς φιλοσόφους. Ο μαθητής του Αναξαγόρα, Μητρόδωρος ο Λαμψακηνός ερμήνευσε τα πάντα με αλληγορίες λέγοντας ότι ούτε η Ήρα, ούτε η Αθηνά, ούτε ο Ζευς είναι όπως φαντάζονται αυτοί που ιδρύσανε τους ναούς τους αλλά «φύσεως ὑποστάσεις καί στοιχείων διακοσμήσεις».
Προχωρώντας παραπέρα αλληγορεί και τους ήρωες και δηλαδή τον Αγαμέμνονα ως αιθέρα, Αχιλλέα ως ήλιο, Ελένη ως Γη, Αλέξανδρο ως αέρα, Έκτορα ως Σελήνη. Εκ των θεών ονομάζει την Δήμητρα ήπαρ, Διόνυσο σπλήνα, Απόλλωνα χολή. Τις φιλοσοφίες της αλληγορίας καλλιέργησαν οι πολύ γνωστοί : Δημόκριτος, Διογένης ο Αππολλωνιάτης, οι Κυνικοί, υπέρ παντός δε οι Στωικοί. Οι αλληγορίες λαμβάνοντας από φυσικές ή ψυχικές υποστάσεις και ήταν κατά κανόνα απιθανώτερες των μύθων, όπως π.χ. με «ετυμολογικές» ή αλλιώς «παρετυμολογικές» αλληγορίες διότι στηρίζονται σε παρετυμολογίες και πολλές φορές παιδαριώδεις π.χ. ο ουρανός παρετυμολογείται από τους στωικούς εκ του ούρος «ὡς οὖρος ὠν ἄνω πάντων καί ὁρίζων τήν φύσιν…ἄλλοι δέ αὐτόν ἀπό τοῦ ὀράσθαι ἄνω ἐτυμολογούσιν» --ο Απόλλων είναι ο ήλιος και ονομάσθηκε από αυτούς ως «ἀπολλύων ἠμᾶς ἀπό τῶν νόσων ἤ ἀπελαύνων ταύτας ἀφ’ ἠμῶν ἤ ἐκ τοῦ ἀπολλύναι». Ο Εκαταίος ο Μιλήσιος θέλοντας να ερμηνεύσει το άθλο του Ηρακλή με τον Κέρβερο υποστήριξε ότι ο Κέρβερος ήταν φίδι πολύ δηλητηριώδης και ονομάσθηκε «Ἅδου κύων» διότι όποιον δάγκωνε πέθανε αμέσως. Η Ομηρική Σκύλλα με ορθολογική σκέψη μεταβλήθηκε σε ωραία εταίρα που έπαιρνε τα χρήματα των ξένων.





Το χείριστο που πράττεται από Εθνικούς «κύκλους» που εμφανίζονται ως επιστήμονες, αρθρογράφοι και υπέρμαχοι του «ελληνισμού» είναι ότι δεισιδαιμονικές τακτικές εμφανίζονται στα έντυπά τους με το πρόσχημα των «ελληνικών εθίμων» που η Ορθοδοξία προσπαθεί να καταργήσει, καταργώντας μαζί και τον ελληνισμό. Άλλοτε δε παρουσιάζονται αποφθέγματα Ελλήνων σοφών έναντι της δεισιδαιμονίας (βλ. Πλούταρχος).

Εν τέλει τι αντιπροσωπεύει η σημερινή Εθνική θρησκεία; Αποφθέγματα σοφών, δεισιδαιμονία, μαγεία, ή επιστημονισμό; Αν τα αντιπροσωπεύει όλα αυτά τότε κακού του κεφαλιού της. Αν διαλέξει κάποια από αυτά τότε τα έρθει αναγκαστικά σε ιστορική αντίφαση με την θρησκεία των προγόνων μας και την επιχειρηματολογία περί «πατρώας» θρησκείας εφόσον έστω και μόνο μία λατρευτική έκφραση της αρχαίας θρησκευτικής αντίληψης θα έχει απορριφθεί . Συνεπώς θα έχει χάσει η νέα Εθνική θρησκεία το μονοπώλιο, της «ελληνικής κληρονομιάς», της οποίας θεωρεί εαυτό ως «καθαρό» και μοναδικό εκπρόσωπο.


Μαζί με την αλληγορική παρουσιάσθηκε η ιστορική και η εξ ανθρώπων προέλευση λόγω της μεγάλης επικοινωνίας των Ελλήνων με τους Αιγυπτίους και η οποία συνεχίστηκε και με την κατάκτηση της Αιγύπτου από τους Μακεδόνες.
Ήδη από τον αρχαίο και Έλληνα Εθνικό Ηρόδοτο εμφανίζεται η Ιστορική εξήγηση η οποία βασίζεται στις ιστορικές σχέσης των λαών. Κατά την εξήγηση αυτή όλοι σχεδόν οι θεοί και οι λατρείες στην αρχαία Ελλάδα είναι δάνεια από ξένους παλαιότερους και αρχαιότερους λαούς, κυρίως από τους Αιγυπτίους και τους Φοίνικες (βλέπε και Αφροδίτη) . Κατά την γνώμη του Ηρόδοτου, μετά και από την διδαχή του στην Αίγυπτο, εκτός από τους θεούς Ποσειδώνα, Διόσκουρων, Ήρας, Εστίας, Θέμιδος, Χαρίτων, και Νηρηίδων, όλοι οι άλλοι είναι βαρβαρικής προέλευσης και κατά την γνώμη του Ηρόδοτου Αιγυπτιακής προέλευσης. Αλλού ισχυρίζεται ότι οι Πελασγοί τους παρέλαβαν πρώτοι από τους Αιγυπτίους και κατόπιν τους παρέδωσαν στους Έλληνες. Προσθέτει επίσης ότι τα ονόματα, τις μορφές, τις τιμές και τις τέχνες τις έφτιαξαν οι δύο ποιητές Όμηρος και Ησίοδος. Τις πομπές, τις λατρείες και την μαντική τα έμαθαν από τους Αιγυπτίους καθόσον σε αυτούς όλα αυτά φαίνονται παλαιότατης αρχής ενώ τα καθαρά Ελληνικά πολύ νεώτερης προέλευσης (π.χ. μεγάλη ομοιομορφία όργια Βάκχου και Μητρός των θεών και μυστήρια Ίσιδος και Οσίριδος) . Οι Αιγύπτιοι παρουσιάζουν και αυτοί όπως οι Έλληνες διαχωρισμό των θεών ανάλογα με την προέλευσή τους

1. ουράνια (Ήλιου),
2. 5 στοιχείων, Δίας (πνεύμα) - Δημήτηρ (γη) - Ήφαιστος (πυρ) - Ωκεανός (υγρό) - Αθηνά (αέρας)
3. επίγεια (Ηρακλής, Διόνυσος, Ασκληπιός κ.α. όπως και Μ. Αλέξανδρος) και προέκυψαν από αποθέωση θνητών

Την προέλευση των θεών από θνητούς (εξ ανθρώπων προέλευσης) την έχουν εκφράσει επίσης και οι σοφιστές. Ιδίως ο Ευήμερος γράφοντας το μυθιστόρημα «Ἱερά ἀναγραφήν» κατά το οποίο ο ίδιος ταξίδευσε εις το πέραν της Αραβίας Ωκεανό, και εις το νησί Παγχαία, όπου πάνω σε μια χρυσή στήλη του ναού του Τριφυλλίου Διός, ανέγνωσε τα ονόματα των θεών, τα οποία έγιναν από θνητούς βασιλιάδες (Ουρανός, Κρόνος & Δίας). Το μυθιστόρημα έγινε ευχαρίστως αποδεκτό στην εποχή του χωρίς καμιά αντίδραση περί «ὕβρις» των θείων.

Σημείωση: Τα άνωθι αποτελούν εξηγήσεις των Ελλήνων. Στην δύση οι προσπάθειες εξήγησης αρχίζουν από τα χρόνια της Αναγέννησης και είναι ποικίλες. Χαρακτηριστικά είναι όσα είπε ο Γάλλος ιεραπόστολος Lafitau ο οποίος είχε κλασσική μόρφωση : «Εάν οι αρχαίοι συγγραφείς μου έδωσαν φώτα δια να στηρίξω ορισμένες επιτυχείς υποθέσεις, που αφορούν τους αγρίους, τα έθιμα των αγρίων μου έδωσαν φώτα, δια να εννοήσω ευκολότερα και ερμηνεύσω πολλά πράγματα, ευρισκόμενα εις τους αρχαίους συγγραφείς…. Οι λαοί, οι ονομαζόμενοι βάρβαροι, όχι μόνον έχουν θρησκεία, αλλά και η θρησκεία αυτή έχει σχέσεις τόσο μεγάλες ομοιομορφίας με αυτήν των αρχαίων χρόνων, με ότι ονομάζεται όργια του Βάκχου και της Μητρός των θεών, μυστήρια της Ίσιδος και του Οσίριδος, ώστε αισθάνεται κανείς με αυτήν την ομοιότητα, ότι παντού υπάρχουν οι ίδιες αρχές και τα ίδια θεμέλια.»

apologitis.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:

.

.

Δημοφιλείς αναρτήσεις