Η παρατεταμένη ύφεση της ελληνικής οικονομίας σε συνδυασμό με την έλλειψη πολιτικής σταθερότητας, καθοριστικής σημασίας παράμετρο για τη λήψη αποφάσεων, εκτροχίασαν τον προγραμματισμό των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων και ιδιαίτερα της
Πολεμικής Αεροπορίας, η οποία αποτελεί τον πρωταρχικό παράγοντα επίδειξης ισχύος και αποτροπής μετά το 1974. Η αδυναμία υλοποίησης στοιχειωδών προγραμμάτων συντήρησης, εκσυγχρονισμού και ανανέωσης υλικών, μέσων και εγκαταστάσεων επισείει πλέον τον κίνδυνο μαζικής τους απαξίωσης μεσοπρόθεσμα, καθιστώντας αναπόφευκτη την απομείωση της εθνικής στρατιωτικής ισχύος σε βαθμό που δεν θα είναι εύκολα αναστρέψιμη, ακόμη και όταν η οικονομία κάποτε ανακάμψει. [1] Για τους λόγους αυτούς κρίνεται σκόπιμη μία καταγραφή των τελευταίων εξελίξεων και η επισήμανση των εκπεφρασμένων αναγκών της Πολεμικής Αεροπορίας (ΠΑ) ανά Μείζονα Σχηματισμό, με το βλέμμα στις υφιστάμενες και μελλοντικές προκλήσεις.
H ΠΑ διαθέτει αυτή τη στιγμή 247 τακτικά μαχητικά τριών τύπων διαφορετικών εκδόσεων (F-16, Mirage-2000, F-4) με επιχειρησιακές δυνατότητες τις οποίες επιδεικνύει σημαντικά ανώτερος αριθμός αεροσκαφών της Τουρκικής Πολεμικής Αεροπορίας (ΤΗΚ). Η τελευταία ολοκλήρωσε εγκαίρως προγράμματα εκσυγχρονισμού και αναβάθμισης για το σύνολο των 283 τακτικών μαχητικών που βρίσκονται σήμερα στο οπλοστάσιό της και προβαίνει διαρκώς στην περαιτέρω ενίσχυση των επιχειρησιακών τους ικανοτήτων, με την ενσωμάτωση σύγχρονου εξοπλισμού και όπλων [2]. Με βάση το μεσοπρόθεσμο σχεδιασμό της THK, το σύνολο των εναπομείναντων αεροσκαφών F-4E/2020 θα παροπλιστεί στο τέλος της δεκαετίας οπότε θα ξεκινήσει η παραλαβή των πρώτων F-35A. [3] Υπό αυτά τα δεδομένα, η υλοποίηση του προγράμματος αναβάθμισης των μαχητικών F-16 της ΠΑ έχει λάβει πλέον το χαρακτήρα του κατεπείγοντος.
Επί τούτου, ο πρώην Αρχηγός ΓΕΑ, Αντιπτέραρχος (Ι) Ευάγγελος Τουρνάς είχε επισημάνει τα ακόλουθα: «Η Ελλάδα έτσι και αλλιώς δεν μπορεί να ακολουθήσει τον φρενήρη ρυθμό της Τουρκίας στις εξαγγελίες εξοπλιστικών προγραμμάτων. Αυτό που έχει θέλουμε και προς τα εκεί στρέφουμε την προσπάθεια μας είναι να έχουμε αυτά τα οπλικά συστήματα, ώστε να σκεφτεί να επιχειρήσει κάτι σε βάρος μας, να γνωρίζει ότι θα υποστεί τέτοια ζημία ώστε να υποχρεωθεί να σταματήσει. Αυτό λέγεται ΑΠΟΤΡΟΠΗ. Σήμερα έχουμε ικανοποιητικό αριθμό σύγχρονων Mirage 2000-5, F-16C/D Block 52+ καθώς και F-16C/D Block 52+ ADV. Αυτά μαζί με τις εξαιρετικές δυνατότητες μας σε στρατηγικά όπλα μακρού πλήγματος (stand off weapons) διατηρούν την ισορροπία για τα επόμενα χρόνια. Για μετά το 2020, κάτι που πρέπει να σχεδιάσουμε από τώρα, πιστεύω ότι το F-35 δεν το αντιμετωπίζεις με ένα άλλο F-35, γιατί τότε πας σε απλή αριθμητική αντιπαράθεση. Ένα τέτοιο αεροσκάφος το αντιμετωπίζεις με αναβάθμιση του συστήματος επιτήρησης και αεροπορικής υπέροχης σου. Δηλαδή, αναβάθμιση των F-16 με νέο, ικανότερο ραντάρ AESA, που να μπορεί να εντοπίσει στόχους μακρύτερα και χαμηλότερα, και δυνατότητες διασύνδεσης Link-16 για την μεταφορά πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο, κάτι που τώρα το έχουν μόνο τα F-16 ADV και τα ιπτάμενα ραντάρ. Αλλά για να τα κάνουμε όλα αυτά χωρίς κενά, πρέπει να τα αποφασίσουμε σε εύλογο χρόνο και πριν να είναι αργά».[4]
Από τα παραπάνω γίνεται σαφές ότι η ΠΑ κινείται στην κατεύθυνση της αναβάθμισης του συνόλου των F-16, συγκεκριμένα των 123 αεροσκαφών εκδόσεων Βlock 50/52+/Advanced σε κοινή διαμόρφωση με τοποθέτηση ραντάρ AESA και τερματικών για την αξιοποίηση της τακτικής ζεύξης δεδομένων μέσω Link-16 καθώς και των 32 αεροσκαφών Block 30 με αναβάθμιση λογισμικού και αντικατάσταση υποσυστημάτων από αυτά που θα εξασφαλιστούν από τις νεότερες παρτίδες, όπως το ραντάρ APG-68(V)9. [5]
Αναγκαία για την μεγιστοποίηση της επένδυσης θεωρείται η απόκτηση σύγχρονων ατρακτιδίων αποστολής καθώς και ενός δεύτερου σταθμού εδάφους για τη λήψη, επεξεργασία και αξιοποίηση των δεδομένων από τα ατρακτιδία αναγνώρισης DB-110, εν΄όψει και του παροπλισμού των εναπομείναντων αναγνωριστικών RF-4E Phantom [6]. Tα τελευταία θα παραμείνουν σε υπηρεσία μέχρι το 2018 (και ενδεχομένως μέχρι το 2020) σε διαρκώς μειωμένους αριθμούς οπότε ο τομέας της τακτικής αναγνώρισης θα αναληφθεί εξ΄ολοκλήρου από τα F-16. Ο δεύτερος σταθμός εδάφους αναμένεται να αξιοποιηθεί από την 140 Σμηναρχία Επιχειρησιακών Πληροφοριών – Ηλεκτρονικού Πολέμου, η οποία συγκροτήθηκε στις 13 Φεβρουαρίου 2012 μετά την αναστολή λειτουργίας της 140 Σμηναρχίας Ηλεκτρονικού Πολέμου και του Μικτού Αεροφωτογραφικού Κέντρου, με αποστολή την επιτυχή διεξαγωγή επιχειρήσεων Ηλεκτρονικού Πολέμου, τη συμμετοχή στη σχεδίαση αποστολών των Μονάδων του Αρχηγείου Τακτικής Αεροπορίας, την ενημέρωση της τράπεζας πληροφοριών και την αξιοποίηση των αεροφωτογραφίσεων.Στις κορυφαίες προτεραιότητες της ΠΑ συγκαταλέγεται η υπογραφή σύμβασης Εν Συνεχεία Υποστήριξης (FOS) για το σύστημα S-300PMU1 και επαναπιστοποίησης των 39 βλημάτων του, μετά και την επιτυχημένη βολή αποδοχής στις 13 Δεκεμβρίου 2013 στο Πεδίο Βολής Κρήτης. Τo εν λόγω πρόγραμμα μαζί με το αντίστοχο του ΕΣ για την εφοδιαστική υποστήριξη των αντιαεροπορικών συστημάτων TOR-M1 και OSA-AKM, δεν είχε κατατεθεί προς έγκριση στη συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής Επιτροπής στις 30 Ιουλίου 2014 λόγω της επιβολής κυρώσεων της Ε.Ε. κατά της Ρωσίας. Οι συνθήκες θεωρούνται πλέον ώριμες ώστε να κλείσει η χρονίζουσα αυτή εκκρεμότητα.
Η μαζική απόκτηση όπλων χερσαίας προσβολής από πλευράς ΤΗΚ επιβάλλει την κατασκευή καταφυγίων γ΄ γενιάς σε όλες τις Αεροπορικές Βάσεις της ΠΑ.
Σημαντικό άλμα πραγματοποιήθηκε στον τομέα της Διοίκησης & Ελέγχου (C2) με την πρόσφατα ολοκληρωθείσα μετεγκατάσταση του Εθνικού Κέντρου Αεροπορικών Επιχειρήσεων (ΕΚΑΕ) στις σύγχρονες υπογειοποιημένες εγκαταστάσεις του πρώην CAOC-7 στο Κουτσόχερο Λάρισας, με χρηματοδότηση του ΝΑΤΟ. Οι υπάρχουσες υποδομές, στις οποίες στεγαζόταν μέχρι και σήμερα το ΕΚΑΕ, θα παραμείνουν ως εναλλακτικό επιχειρησιακό Κέντρο. Η μαζική απόκτηση όπλων χερσαίας προσβολής από πλευράς ΤΗΚ επιβάλλει πλέον την εκκίνηση προγράμματος αναβάθμισης υποδομών και εγκαταστάσεων με προτεραιότητα την κατασκευή ενισχυμένων καταφυγίων αεροσκαφών (shelters) νέας γενιάς στις Πτέρυγες και Σμηναρχίες Μάχης.
Διοίκηση Αεροπορικής Υποστήριξης
Στις προτεραιότητες της ΠΑ βρίσκεται η απόκτηση νέων ελικοπτέρων Έρευνας και Διάσωσης (SAR) και συναφούς εξοπλισμού προς αντικατάσταση των 10 ελικοπτέρων ΑΒ-205 της 358 ΜΕΔ, με μηδαμινές ωστόσο προοπτικές υλοποίησης μεσοπρόθεσμα. Η κατάσταση στο στόλο μεταγωγικών αεροσκαφών αναμένεται να ομαλοποιηθεί μετά την υπογραφή συμβάσεων FOS για τα 15 εκσυγχρονισμένα C-130 ενώ η επιχειρησιακή διαθεσιμότητα των 8 C-27J αποκαθίσταται σταδιακά.
Ο αυξανόμενος όγκος αιτήσεων για αεροδιακομιδές και άλλες αποστολές ανθρωπιστικού χαρακτήρα έχει προκαλέσει την υπέρμετρη καταπόνηση των αεροπορικών μέσων της ΠΑ με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται το κύριο επιχειρησιακό έργο των Ενόπλων Δυνάμεων. Για το ζήτημα αυτό πραγματοποιήθηκε πρόσφατα διυπουργική σύσκεψη στο ΥΠΕΘΑ, από την οποία προέκυψε η αναγκαιότητα καλύτερου συντονισμού των συναρμόδιων φορέων (Ενόπλων Δυνάμεων, Σωμάτων Ασφαλείας, ΕΚΑΒ) που -κατά πληροφορίες- θα οδηγήσει στη συγκρότηση Διοίκησης Αεροπορικών Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΔΑΥΚΩ), υπαγόμενης στο ΓΕΕΘΑ. Ωστόσο, η εξαγγελία περί εκμετάλλευσης του συνόλου των διαθέσιμων πτητικών μέσων έρχεται σε πλήρη αντίφαση με την κυβερνητική πρόθεση εκποίησης του αεροσκάφος ERJ-135 BJ Legacy [7] και δύο ελικοπτέρων Bell-212 ενώ η υπαγωγή του φορέα συντονισμού στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας αποκλείει αυτομάτως την πρόσβαση σε κοινοτικούς πόρους για την ανανέωση μέσων και υλικοτεχνικού εξοπλισμού. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση των ελικοπτέρων AS-332L1 Super Puma του Πυροσβεστικού Σώματος, η παραχώρηση των οποίων στην ΠΑ ματαιώθηκε υπό τον κίνδυνο επιστροφής στην ΕΕ κονδυλίων ύψους €14,3 εκατ. με τα οποία αγοράστηκε το ένα εξ αυτών. Αντιθέτως, η συγκρότηση μιας νέας υπηρεσίας για αποστολές κοινής ωφέλειας (αεροδιακομιδών, αεροπυρόσβεσης) υπαγόμενης στο Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη/Εσωτερικών δημιουργεί τις προϋποθέσεις για την εξασφάλιση ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με την οποία είναι εφικτή η ανανέωση του υπάρχοντος στόλου εναερίων μέσων, χωρίς να επιβαρυνθεί ο ήδη συρρικνωμένος προϋπολογισμός της ΠΑ. [8]
Διοίκηση Αεροπορικής Εκπαίδευσης
Σε συνεδρίαση του Ανωτάτου Αεροπορικού Συμβουλίου στις αρχές του 2014 εγκρίθηκε η έναρξη της διαδικασίας προμήθειας 12 αεροσκαφών αρχικής επιλογής χειριστών, με δικαίωμα προαίρεσης για 4 ακόμη, για την αντικατάσταση των 18 υπέργηρων αεροσκαφών Τ-41D της 360 Μοίρας Εκπαίδευσης Αέρος. Η εφοδιαστική υποστήριξη των τελευταίων απαιτεί εξωφρενική δαπάνη, μεγαλύτερη ακόμα και από το κόστος προμήθειας ενός νέου αεροσκάφους. [9]
Στις 30 Ιουλίου 2014 εγκρίθηκε από την αρμόδια κοινοβουλευτική Επιτροπή η σύναψη σύμβασης FOS για τα εκπαιδευτικά αεροσκάφη Τ-6A Texan II και Τ-2C/E Buckeye. Η αντικατάσταση των τελευταίων βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητες της ΠΑ καθώς συμπληρώνουν αισίως 40 έτη επιχειρησιακής αξιοποίησης και δύσκολα μπορούν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις Εισαγωγικής Εκπαίδευσης Σε Μαχητικά (LIFT) για τους νέους χειριστές. O προϋπολογισμός του προγράμματος Νέου Αεροσκάφους Προκεχωρημένης και Επιχειρησιακής Εκπαίδευσης (ΝΑΠΕΕ) ανέρχεται σε €407 εκατ. και ισοδυναμεί με την προμήθεια 14-20 σύγχρονων αεροσκαφών, συνοδεύομενων από πλήρεςεπίγειο σύστημα εκπαίδευσης (GBTS: Ground Based Training System) και FOS.
Οι πρόσφατες εξαγγελίες της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΕΘΑ περί αναβάθμισης της 120 Πτέρυγας Αεροπορικής Εκπαίδευσης/Αεροπορική Βάση Καλαμάτας σε διεθνές κέντρο αεροπορικής εκπαίδευσης πραγματοποιήθηκαν στη σκιά της επικείμενης ενεργοποίησης του NATO Multinational Military Flight Crew Training Center (MMFCT-C) στην Αεροπορική Βάση Çiğli της ΤΗΚ στη Σμύρνη. Οι εγκαταστάσεις της 120 ΠΕΑ αναβαθμίστηκαν πρόσφατα με την κατασκευή νέων στεγάστρων μεταλλικού σκελετού για την προστασία των αεροσκαφών Τ-6Α Texan ΙΙ από τις καιρικές συνθήκες, εξέλιξη που -αν μη τι άλλο- αποδεικνύει τη σημασία των υποδομών για την αξιοποίηση του σύγχρονου τεχνολογικά αεροπορικού υλικού.
———
Σημειώσεις:
[1] Η περίπτωση των Αεροσκαφών Ναυτικής Συνεργασίας του Πολεμικού Ναυτικού είναι αρκούντως ενδεικτική. Με τον παροπλισμό των P-3B Orion το 2009 απωλέσθηκε μέρος της επιχειρησιακής ικανότητας στον τομέα της επιτήρησης επιφανείας, η οποία θα επανακτηθεί με την επανεργοποίησή τους μετά από παρέλευση σχεδόν μιας δεκαετίας και με βαρύτατο οικονομικό τίμημα.
[2] Στις 10 Απριλίου παραδόθηκε από την ΤΑΙ το τελευταίο εκσυγχρονισμένο F-16 Βlock 40/50 από τα 163 συνολικά αεροσκάφη της ΤΗΚ που υποβλήθηκαν στο σχετικό πρόγραμμα. Είχε προηγηθεί στις 8 Απριλίου η ανάθεση σύμβασης ύψους $14 εκατ. στη Lockheed Martin για υπηρεσίες ολοκλήρωσης του Προηγμένου Ολοκληρωμένου Αμυντικού Συστήματος Ηλεκτρονικού Πολέμου (AIDEWS) στα μαχητικά του προγράμματος Peace Onyx III,http://www.defense.gov/Contracts/Contract.aspx?ContractID=5514
[3] To χρονοδιάγραμμα παροπλισμού των αεροσκαφών F-4EΤ/2020 που αποκάλυψε κατ΄αποκλειστικότητα η e-Amyna έχει ως εξής: 2015: 1, 2016: 5, 2017: 8, 2018: 7, 2019: 7, 2020: 20.
[4] Εφημερίδα Παραπολιτικά, 17 Ιανουαρίου 2015.
[5] Το ραντάρ AESA ως πυρήνας του προγράμματος αναβάθμισης των F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας, http://e-amyna.com/?p=8160
[6] Αlmanac 2013-2014, εκδ. Δούρειος Ίππος.
[7] To φθινόπωρο του 2013 ο τότε ΥΕΘΑ Δ. Αβραμόπουλος υπέγραψε Υπουργική Απόφαση για την «εκποίηση ενός (1) εύχρηστου Α/Φ EMBRAER ERJ-135 BJ Legacy, μετά του υφιστάμενου αποθέματος ανταλλακτικών», συνολικού εκτιμώμενου κόστους 6.824.254,00$ και 965.704,84$ αντίστοιχα, στο πλαίσιο της τότε κυβερνητικής απόφασης για αλλαγή του καθεστώτος σχετικά με το στόλο κυβερνητικών αεροσκαφών. Προκηρύχθηκε Δημόσιος Διεθνής Πλειοδοτικός Διαγωνισμός μέσω της ΥΠ/ΠΑ, για τον οποίον όμως ουδείς εκδήλωσε ενδιαφέρον. Σχεδόν δύο χρόνια μετά, η νέα ηγεσία του ΥΠΕΘΑ έθεσε την …ίδια τιμή εκκίνησης (€7,5 εκατ.) για την πώλησή του.
[8] Αεροπυρόσβεση και αεροπορικά μέσα κοινής ωφέλειας: Μια πρόταση, http://e-amyna.com/?p=4379
[9] Nέο εκπαιδευτικό αεροσκάφος αρχικής επιλογής για την Πολεμική Αεροπορία, http://e-amyna.com/?p=1205
“Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα
περιεχόμενα του άρθρου”
ΚΛΙΚΑΡΕ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΚΑΙ ΚΑΝΕ FOLLOW ΣΤΟΝ ΠΑΡΛΑΠΙΠΑ
……
ΣΤΗΡΙΞΕ ΤΟΝ ΑΓΑΠΗΜΕΝΟ ΣΟΥ ΠΑΡΛΑΠΙΠΑ ΚΑΝΟΝΤΑΣ LIKE
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου