Παρλάπιπας: Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής; Συγκέντρωση αποδείξεων ίσων με το 90% του εισοδήματος!

Παρασκευή 29 Μαΐου 2015

Καταπολέμηση της φοροδιαφυγής; Συγκέντρωση αποδείξεων ίσων με το 90% του εισοδήματος!

Του Γιάννη Σιάτρα

Το πρόβλημα δεν είναι ότι η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής είναι κάτι περίπλοκο. Το πρόβλημα είναι ότι η φοροδιαφυγή στην Ελλάδα είναι ιδιαίτερα εκτεταμένη και συνεπώς, η οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια για την καταπολέμησή της συνεπάγεται ένα μεγάλο πολιτικό κόστος για την εκάστοτε Κυβέρνηση.

Για να καταπολεμηθεί η φοροδιαφυγή, θα πρέπει να υπάρξουν σοβαρά κίνητρα. Και το μόνο κίνητρο το οποίο θα μπορούσε να συγκινήσει τον Έλληνα φορολογούμενο, είναι το οικονομικό.

Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί το Κράτος περιορίζει την υποχρέωση συγκέντρωσης και υποβολής αποδείξεων στο 10% ή (παλαιότερα) στο 25%. Και μάλιστα, όχι για όλους, αλλά μόνον για τους μισθωτούς και τους συνταξιούχους. Αλλά ακόμη και αυτές οι αποδείξεις δεν ελέγχονται ποτέ, απλούστατα επειδή δε μπορούν να ελεγχθούν. Το σύστημα αυτό συνιστά μία ακόμη “κοροϊδία” και δηλώνει ότι το ίδιο το Κράτος, απλά δεν έχει τη διάθεση να “κτυπήσει” τη φοροδιαφυγή και το “μαύρο χρήμα” στα σοβαρά.

Πριν από εβδομάδες, οι «Έλληνες Φορολογούμενοι» καταθέσαμε μία ακόμη πρόταση για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, η οποία βασίζεται σε οικονομικά κίνητρα και στην αρχή των "αντίθετων συμφερόντων". Καθώς όμως η πρόταση αυτή θα μπορούσε να «ταράξει τα νερά» και να συμμαζέψει τη φοροδιαφυγή, υποψιαζόμαστε ότι πήγε κατ’ ευθείαν στο καλάθι των αχρήστων.

Πιο συγκεκριμένα είχαμε προτείνει:

Να νομοθετηθεί η υποχρέωση για συγκέντρωση αποδείξεων για το 90% του εισοδήματος κάθε φυσικού προσώπου. Δηλαδή, αν κάποιος έχει εισόδημα 20.000 ευρώ, θα πρέπει να συγκεντρώσει αποδείξεις τουλάχιστον 18.000 ευρώ. Στο ποσό αυτό θα συμπεριλαμβάνονται όλες οι δαπάνες (ακόμη και για ΔΕΚΟ, φόρους ή δαπάνες που πραγματοποιούνται σε οποιοδήποτε μέρος του εξωτερικού). Αν για οποιονδήποτε λόγο κάποιος επιλέξει να μην καταναλώσει το σύνολο του εισοδήματός του, τη διαφορά θα πρέπει να τη δικαιολογεί με αντίστοιχη αύξηση των τραπεζικών του καταθέσεων, ή με άλλη νόμιμη χρήση. (Για παράδειγμα, αν κάποιος, αντί για 18.000 ευρώ καταναλώσει 10.000 ευρώ, τότε θα πρέπει να εμφανίσει αύξηση καταθέσεων κατά 8.000 ευρώ, ή άλλη νόμιμη χρήση των χρημάτων του, πχ μία δωρεά κλπ). Σε διαφορετική περίπτωση θα φορολογηθεί για το ποσό που του λείπει σε αποδείξεις ή σε άλλα δικαιολογητικά, με βάση την κατώτερη φορολογική κλίμακα.

Με τον τρόπο αυτό, ο κάθε φορολογούμενος θα έχει το κίνητρο της αναζήτησης κάθε απόδειξης για τα χρήματα που πληρώνει. Θα γνωρίζει ότι, αν δε ζητήσει την απόδειξη της συναλλαγής του (από την ταβέρνα, το δικηγόρο, το γιατρό κλπ), το φόρο που δεν θα πληρώσει ο αντισυμβαλλόμενός του, θα τον πληρώσει ο ίδιος! Αυτή είναι και η αρχή των “αντίθετων συμφερόντων” πάνω στην οποία στηρίζεται η συγκεκριμένη πρόταση.

Οι αποδείξεις δε θα πρέπει να συγκεντρώνονται σε χάρτινη μορφή, αφού αυτό δεν είναι πρακτικό ούτε για τους πολίτες, αλλά ούτε και για τους ελεγκτές. (Πάντα πιστεύαμε ότι η συγκέντρωση των αποδείξεων σε χάρτινη μορφή είναι ακόμη μία πρόφαση για την ατελή λειτουργία του μέτρου της συγκέντρωσης αποδείξεων, αφού πρακτικά δε μπορεί να γίνει έλεγχος). Οι αποδείξεις θα πρέπει να συγκεντρώνονται μέσω της “κάρτας αποδείξεων” η οποία θα πρέπει να επανακυκλοφορήσει, είτε αυτόνομα, είτε σε συνδυασμό με κάποια άλλη κάρτα του πολίτη, είτε ακόμη και να “ενσωματωθεί” σε όλες τις πιστωτικές κάρτες. Η κάρτα αυτή θα πρέπει να γίνει υποχρεωτική για τους πολίτες. Βεβαίως, αν κάποιος –για διάφορους λόγους ή για διάφορες ιδεοληψίες- δεν επιθυμεί να έχει την κάρτα, θα μπορούσε να επιλέξει την παλαιά μέθοδο της συγκέντρωσης των αποδείξεων («τα χαρτάκια στη σακούλα») αφού όμως επιβαρυνθεί ένα ποσό (έστω 50 ή 100 ευρώ), έτσι ώστε να αποζημιώσει το Δημόσιο για το πρόσθετο κόστος ελέγχου που αυτή η επιλογή του θα συνεπάγεται.

Βεβαίως, το Κράτος θα πρέπει να δεσμευτεί ότι θα σεβαστεί τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών και παράλληλα θα πρέπει να διαβεβαιώσει τους πολίτες για την ασφάλεια του τραπεζικού συστήματος, ή -αφού αυτό μέσα από τους νέους κανόνες λειτουργίας των τραπεζών δεν είναι εφικτό- ότι το σύστημα εγγύησης των καταθέσεων, με τους όρους που αυτό λειτουργεί, είναι φερέγγυο. Με άλλα λόγια, χρειάζεται και ένα σοβαρό και αξιόπιστο Κράτος.

Το σημαντικό από αυτό το μέτρο είναι ότι θα αυξηθούν σημαντικά τα έσοδα από την άμεση φορολογία. Και αυτό θα συμβεί χωρίς κάποιος να πληρώσει παραπάνω φόρους, εκτός ίσως απ' αυτούς που σήμερα φοροδιαφεύγουν. Αυτό με τη σειρά του, θα επιτρέψει την ελάφρυνση της άμεσης φορολογίας, ενώ θα επιτρέψει την εφαρμογή ενιαίας φορολογικής κλίμακας για όλους τους πολίτες, αλλά και την κατάργηση ενός μέρους των τεκμηρίων. Αυτό επειδή με την εφαρμογή του μέτρου της συγκέντρωσης αποδείξεων σε ποσοστό 90% του εισοδήματος, στην πράξη «συλλαμβάνονται» σχεδόν όλες οι συναλλαγές στην οικονομία και κλείνει ο κύκλος του “μαύρου χρήματος”. Έτσι καταρρίπτεται η (άδικη και αναπόδεικτη) άποψη ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες αποκρύπτουν εισοδήματα και παύει η ανάγκη (ή η πρόφαση) της φορολόγησης των ελευθέρων επαγγελματιών με διαφορετικούς φορολογικούς συντελεστές. Παράλληλα, καθώς θα μειωθεί ο φορολογικός συντελεστής των ελευθέρων επαγγελματιών -και σε συνδυασμό με αυστηρότερες διατάξεις στη νομοθεσία για την απόκρυψη εισοδήματος- μειώνεται σοβαρά το κίνητρο για την απόκρυψη εισοδήματος και την φοροδιαφυγή.

Είναι βέβαιο ότι η πρόταση αυτή θα βρει αντιδράσεις από αυτούς που "βολεύονται" από το σημερινό άδικο σύστημα που όχι απλά επιτρέπει, αλλά συχνά προτρέπει σε φοροδιαφυγή. Όμως, σε κάποιες στιγμές οι κυβερνήτες πρέπει να παίρνουν τις αποφάσεις τους. Ή θα τα αλλάξουν όλα και θα δημιουργήσουν ένα περιβάλλον φορολογικής δικαιοσύνης, ή θα αφήσουν την κοινωνία και την οικονομία να συνεχίσουν το δρόμο που οδηγεί στην κατάρρευση.

* Ο κ. Γιάννης Σιάτρας, είναι οικονομολόγος και επικεφαλής του Κινήματος Πολιτών “Έλληνες Φορολογούμενοι”.

“Οι απόψεις του ιστολογίου μπορεί να μην συμπίπτουν με τα περιεχόμενα του άρθρου”