ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΠΑΠΑΝΙΚΟΛΑΟΥ:
Δώστε ιδιαίτερη βάση
Η κοινή γνώμη συγκλονίστηκε για άλλη μια φορά από ένα έγκλημα που ξεπερνά τα όρια της ανθρώπινης λογικής. Στη Γλυφάδα, ένας
46χρονος άνδρας αφαίρεσε τη ζωή του ηλικιωμένου πατέρα του, ολοκληρώνοντας έναν κύκλο αίματος που είχε ξεκινήσει πριν από δέκα χρόνια. Το 2014, ο ίδιος άνθρωπος είχε δολοφονήσει τη μητέρα του, οδηγήθηκε στη φυλακή και σε ψυχιατρικά ιδρύματα, για να αφεθεί τελικά ελεύθερος και να επιστρέψει στο ίδιο σπίτι, όπου περίμενε το επόμενο θύμα του.Η υπόθεση αυτή δεν είναι απλώς μια οικογενειακή τραγωδία είναι μια ηχηρή υπενθύμιση των κενών στο σύστημα ψυχιατρικής μέριμνας και δικαιοσύνης, αλλά κυρίως είναι μια σπουδή πάνω στην έννοια της ψυχοπάθειας. Τι είναι αυτό που ωθεί έναν άνθρωπο να εξολοθρεύσει τους ίδιους του τους γονείς; Πόσο επικίνδυνος είναι τελικά ένας ψυχοπαθής και πώς μπορούμε να αναγνωρίσουμε τα σημάδια πριν να είναι πολύ αργά;
Η φύση του «κτήνους»: Τι είναι η ψυχοπάθεια;
Στην καθημερινή γλώσσα, χρησιμοποιούμε τον όρο «ψυχοπαθής» για να περιγράψουμε οποιονδήποτε επιδεικνύει σκληρότητα. Ωστόσο, στην κλινική ψυχολογία, η ψυχοπάθεια αποτελεί μια σοβαρή διαταραχή της προσωπικότητας που χαρακτηρίζεται από έλλειψη ενσυναίσθησης, ρηχό συναίσθημα και αντικοινωνική συμπεριφορά.
Σε αντίθεση με άλλες ψυχικές ασθένειες, ο ψυχοπαθής δεν υποφέρει από παραισθήσεις ή απώλεια επαφής με την πραγματικότητα. Γνωρίζει ακριβώς τι κάνει. Η επικινδυνότητά του έγκειται στην ικανότητά του να λειτουργεί ως «κοινωνικός χαμαιλέοντας». Μπορεί να είναι ο ευγενικός γείτονας, ο επιτυχημένος διευθυντής ή ο σιωπηλός συγγενής, μέχρι τη στιγμή που θα αποφασίσει ότι η ηθική και ο νόμος δεν ισχύουν γι’ αυτόν.
20 σημάδια ενός ψυχοπαθούς: Πώς να τους αναγνωρίσετε
Πολλοί ψυχοπαθείς είναι παθολογικοί ψεύτες και δάσκαλοι της χειραγώγησης, γεγονός που καθιστά πολύ δύσκολο τον εντοπισμό των σημαδιών. Τα χαρακτηριστικά τους γίνονται πιο εμφανή όταν έχετε συχνή αλληλεπίδραση μαζί τους. Ακολουθούν τα 20 σημάδια που πρέπει να προσέξετε:
1. Επιφανειακή γοητεία και χάρισμα
Οι ψυχοπαθείς μπορεί να είναι πολύ γοητευτικοί και πειστικοί. Ενώ στερούνται αληθινής ενσυναίσθησης, είναι εξαιρετικοί στο να «υποδύονται» κοινωνικές συμπεριφορές όπως η κολακεία και η ευγένεια για να πάρουν αυτό που θέλουν. Με τον καιρό, αυτή η μάσκα πέφτει, αποκαλύπτοντας μια υποκείμενη ψυχρότητα.
2. Αδικαιολόγητη σκληρότητα
Μόλις η γοητεία εξαντληθεί, επιδεικνύουν στιγμές κακίας. Αυτό περιλαμβάνει κουτσομπολιό, επιθετικά σχόλια ή την άντληση ευχαρίστησης από τον πόνο και την ταπείνωση των άλλων.
3. Ψέματα, υπερβολές και ανειλικρίνεια
Χρησιμοποιούν την εξαπάτηση για να ελέγξουν τους άλλους. Σε αντίθεση με τους φυσιολογικούς ανθρώπους, δεν νιώθουν ενοχή ή φόβο μήπως πιαστούν, καθώς στερούνται συνείδησης.
4. Έλλειψη υπευθυνότητας και μετατόπιση ευθυνών
Ακόμη και για τις πιο αποτρόπαιες πράξεις, σπάνια αναλαμβάνουν την ευθύνη. Αντιθέτως, κατηγορούν τα θύματά τους ή τις περιστάσεις, προσπαθώντας να δικαιολογήσουν τα πάντα.
5. Ανάγκη για δύναμη, έλεγχο και κυριαρχία
Πολλοί αναζητούν θέσεις εξουσίας γιατί απολαμβάνουν να επιβάλλονται. Υπάρχει σημαντική επικάλυψη μεταξύ ψυχοπάθειας, ναρκισσισμού και Μακιαβελισμού (εκμετάλλευση των άλλων).
6. Σαδιστική απόλαυση του πόνου και της ταλαιπωρίας
Ο σαδισμός είναι η άντληση ευχαρίστησης από τον πόνο των άλλων. Για κάποιους, αυτό μπορεί να έχει και σεξουαλική χροιά, ενώ για άλλους αφορά καθαρά την αίσθηση της δύναμης.
7. Ανία και αναζήτηση συγκινήσεων
Λόγω της συναισθηματικής τους «κώφωσης», χρειάζονται πολύ πιο έντονα ερεθίσματα για να νιώσουν κάτι. Αυτό τους οδηγεί συχνά στο έγκλημα, τη βία, την κατάχρηση ουσιών και την ασύδοτη σεξουαλική συμπεριφορά.
8. Περιφρόνηση για κανόνες, νόμους και πρότυπα
Δεν ακολουθούν τον ηθικό κώδικα της κοινωνίας. Αυτό εκδηλώνεται από μικροπρέπειες και βρισιές μέχρι σοβαρά βίαια εγκλήματα.
9. Ανεπηρέαστοι και ατρόμητοι απέναντι στις συνέπειες
Ενώ οι περισσότεροι εγκληματίες φοβούνται τη σύλληψη, οι ψυχοπαθείς συχνά δεν έχουν αυτό το άγχος. Αυτό οφείλεται σε ανωμαλίες του εγκεφάλου σε περιοχές που ελέγχουν τον φόβο και τη λήψη αποφάσεων.
10. Αποστασιοποιημένη, ψυχρή και σκληρή συμπεριφορά
Σε καταστάσεις όπου οι άλλοι είναι αναστατωμένοι ή λυπημένοι, ο ψυχοπαθής φαίνεται παράξενα απόμακρος ή απαθής, καθώς δεν μπορεί να βιώσει το πλήρες φάσμα των ανθρώπινων συναισθημάτων.
11. Ιστορικό προβλημάτων συμπεριφοράς στην παιδική ηλικία
Αν και η διάγνωση γίνεται μετά τα 18, τα σημάδια ξεκινούν νωρίς: συχνοί καβγάδες, κλοπές, ψέματα και σκληρότητα προς τα ζώα ή άλλα παιδιά πριν από την ηλικία των 15 ετών.
12. Ένα ίχνος από σύντομες, διαλυμένες σχέσεις
Λόγω της αδυναμίας τους για ενσυναίσθηση, δεν μπορούν να διατηρήσουν στενούς δεσμούς. Οι σχέσεις τους είναι επιφανειακές και αφήνουν πίσω τους ανθρώπους που έχουν προδώσει ή πληγώσει.
13. Εκμετάλλευση των άλλων για προσωπικό όφελος
Βλέπουν τους ανθρώπους ως εργαλεία για να πετύχουν δύναμη, πλούτο ή αναγνώριση. Δεν διστάζουν να προδώσουν ακόμα και εκείνους που τους στήριξαν.
14. Υπολογισμένος και στρατηγικός σχεδιασμός
Σε αντίθεση με τους κοινωνιοπαθείς που δρουν παρορμητικά, ο ψυχοπαθής είναι ψυχρός και υπολογιστής. Μπορεί να καταστρώσει λεπτομερή σχέδια για να εξαπατήσει ή να εκμεταλλευτεί τους γύρω του.
15. Έλλειψη συνείδησης
Ακόμα και όταν προκαλούν ανεπανόρθωτη βλάβη, δεν νιώθουν γνήσια μεταμέλεια. Αυτό τους καθιστά επικίνδυνους, καθώς δεν μαθαίνουν από τα λάθη τους ούτε περιορίζονται από τις ενοχές.
16. Μη φυσιολογικοί τρόποι σκέψης
Μπορεί να κάνουν παράξενα ή ενοχλητικά σχόλια σε μια συζήτηση, αποκαλύπτοντας κατά λάθος τη διαστρεβλωμένη τους αντίληψη για τον κόσμο και την έλλειψη ενδιαφέροντος για τους άλλους.
17. Μικρή διάρκεια προσοχής και απώλεια ενδιαφέροντος
Βαριούνται εύκολα και εγκαταλείπουν γρήγορα δραστηριότητες, στόχους ή σχέσεις. Προτεραιότητά τους είναι η βραχυπρόθεσμη ικανοποίηση, αγνοώντας τις μακροπρόθεσμες συνέπειες.
18. Βίαιες τάσεις, κακοποίηση ή επιθετικότητα
Η ψυχοπάθεια είναι ένας από τους ισχυρότερους δείκτες πρόβλεψης βίαιης συμπεριφοράς. Δυστυχώς, πολλοί ψυχοπαθείς υποτροπιάζουν ακόμα και μετά από θεραπεία ή φυλάκιση.
19. Εχθρικοί και αντιδραστικοί εκ φύσεως
Αν και μπορούν να προσποιηθούν τον φιλικό για λίγο, η αληθινή τους φύση είναι επιθετική. Συχνά υιοθετούν ρατσιστικές, σεξιστικές ή μισογυνικές απόψεις και αναζητούν τη σύγκρουση.
20. Κυρίαρχοι της εξαπάτησης
Είναι ειδικοί στο «gaslighting» (διαστρέβλωση της πραγματικότητας για να κάνουν τον άλλο να αμφιβάλλει για τη λογική του). Ακόμα και στη θεραπεία, μπορεί να κοροϊδέψουν τους ειδικούς, κάνοντάς τους να πιστέψουν ότι βελτιώθηκαν.
Η κοινωνική ευθύνη και το ερώτημα της «θεραπείας»
Η περίπτωση του 46χρονου στη Γλυφάδα φέρνει στην επιφάνεια μια πικρή αλήθεια: η ψυχοπάθεια δεν θεραπεύεται με την παραδοσιακή έννοια. Οι έρευνες δείχνουν ότι η κλασική ψυχοθεραπεία μπορεί μερικές φορές να κάνει τους ψυχοπαθείς ακόμα πιο επικίνδυνους, καθώς τους διδάσκει πώς να υποκρίνονται καλύτερα τα συναισθήματα και να χειραγωγούν τους θεραπευτές τους.
Σύμφωνα με στατιστικά δεδομένα από διεθνείς μελέτες, οι ψυχοπαθείς αποτελούν περίπου το 1% του γενικού πληθυσμού, αλλά ευθύνονται για το 30-50% των σοβαρών εγκλημάτων. Στο πλαίσιο των φυλακών, το ποσοστό των ατόμων με ψυχοπαθητικά χαρακτηριστικά μπορεί να φτάσει το 15-25%. Αυτά τα νούμερα είναι τρομακτικά αν σκεφτεί κανείς ότι οι άνθρωποι αυτοί κυκλοφορούν ανάμεσά μας, συχνά χωρίς να έχουν δώσει αφορμή… μέχρι να τη δώσουν.
Στην υπόθεση της Γλυφάδας, η πολιτεία απέτυχε να προστατεύσει το περιβάλλον του δράστη. Όταν ένας άνθρωπος έχει ήδη αφαιρέσει μια ζωή με τέτοια αγριότητα (τη μητέρα του), η πιθανότητα υποτροπής σε άτομα με αυτή τη δομή προσωπικότητας είναι εξαιρετικά υψηλή. Η απελευθέρωσή του χωρίς αυστηρή, διαρκή επίβλεψη και η επιστροφή του στο περιβάλλον όπου διέπραξε το πρώτο έγκλημα, ήταν μια προαναγγελθείσα καταδίκη για τον πατέρα του.
Η τραγωδία αυτή πρέπει να αποτελέσει την απαρχή μιας σοβαρής συζήτησης για τον τρόπο που διαχειριζόμαστε τους «αθεράπευτα επικίνδυνους». Η ασφάλεια της κοινωνίας και των ανυποψίαστων πολιτών πρέπει να προηγείται της ελπίδας για επανένταξη ατόμων που, εκ φύσεως, αδυνατούν να νιώσουν τον πόνο που προκαλούν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου