H στεγαστική Kρίση στην Ελλάδα: Aπό κοινωνικό πρόβλημα σε πολιτική αποτυχία

 

Η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα: Aπό κοινωνικό πρόβλημα σε πολιτική αποτυχία

**Άρθρο του Φώτη Αλεξόπουλου

Εθνικό ή ευρωπαϊκό πρόβλημα;

Η στεγαστική κρίση εμφανίζεται σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κυβερνήσεις όμως που θέλουν να αποφύγουν τις ευθύνες τους κρύβονται πίσω από αυτή τη γενική διαπίστωση.

Ναι, η πίεση στις αγορές κατοικίας είναι ευρωπαϊκό φαινόμενο. Όμως μόνο στην Ελλάδα:

οι μισθοί παραμένουν καθηλωμένοι,

η κοινωνική κατοικία είναι σχεδόν ανύπαρκτη,

το κράτος λειτουργεί ως θεατής απέναντι στην ασυδοσία της αγοράς.

Όταν ένα ευρωπαϊκό πρόβλημα συναντά ένα αδύναμο κράτος, το αποτέλεσμα είναι κοινωνική έκρηξη. Αυτό ζούμε σήμερα.

Πώς φτάσαμε εδώ; Με πολιτικές επιλογές, όχι με φυσικούς νόμους

Η σημερινή κατάσταση δεν είναι ατύχημα. Είναι προϊόν συγκεκριμένων αποφάσεων .

α). Η μετατροπή της στέγης σε επενδυτικό προϊόν.

Μετά την κρίση, χιλιάδες ακίνητα κατέληξαν σε funds και επενδυτικά σχήματα. Η κατοικία έπαψε να αντιμετωπίζεται ως κοινωνικό αγαθό και μετατράπηκε σε χρηματοοικονομικό εργαλείο. Το κράτος όχι μόνο δεν αντέδρασε, αλλά διευκόλυνε αυτή τη μετάβαση.

β). Airbnb χωρίς όρια, χωρίς σχέδιο.

Η ανεξέλεγκτη εξάπλωση της βραχυχρόνιας μίσθωσης αφαίρεσε κατοικίες από την αγορά της μόνιμης στέγης. Αντί για ρύθμιση, είδαμε ανοχή. Αντί για προστασία των κατοίκων, είδαμε επικοινωνιακές παρεμβάσεις χωρίς αποτέλεσμα.

γ). Golden Visa: ανάπτυξη για ποιους;

Το πρόγραμμα παρουσιάστηκε ως εργαλείο ανάπτυξης. Στην πράξη, λειτούργησε ως επιταχυντής κοινωνικού αποκλεισμού. Σε πολλές περιοχές, οι Έλληνες πολίτες ανταγωνίζονται κεφάλαια του εξωτερικού για ένα σπίτι που κάποτε θεωρούσαν αυτονόητο.

δ). Το κράτος, o μεγαλύτερος Απών.

Για δεκαετίες, καμία σοβαρή πολιτική κοινωνικής στέγης. Καμία στρατηγική. Καμία πρόβλεψη. Η Ελλάδα παραμένει ουραγός στην Ευρώπη, όχι από αδυναμία, αλλά από έλλειψη πολιτικής βούλησης.

Γιατί η στεγαστική κρίση είναι εθνικό ζήτημα?

Όταν:

νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν τη χώρα,

οικογένειες ζουν με τον φόβο της έξωσης,

η γέννηση παιδιών καθίσταται οικονομικά απαγορευτική,

τότε η κρίση της στέγης δεν είναι απλώς θέμα αγοράς.

Είναι ζήτημα δημογραφικής, κοινωνικής και εθνικής επιβίωσης.

Τι πρέπει να αλλάξει ? Yπάρχει πολιτικό θάρρος?

1)Δημόσια πολιτική κοινωνικής κατοικίας :Όχι επιδόματα που καταλήγουν σε αυξήσεις ενοικίων, αλλά:

δημόσιο απόθεμα κατοικιών,

αξιοποίηση ανεκμετάλλευτης δημόσιας περιουσίας,

ουσιαστική παρέμβαση υπέρ των αδυνάμων.

2)Ρύθμιση της αγοράς:

σαφή όρια στη βραχυχρόνια μίσθωση,

έλεγχος ακραίων αυξήσεων,

κανόνες που υπηρετούν την κοινωνία και όχι μόνο το κέρδος.

3)Φορολογική δικαιοσύνη στη στέγη: Κίνητρα για προσιτά ενοίκια, αντικίνητρα για κερδοσκοπία. Η επιλογή είναι καθαρά πολιτική.

4) Προστασία ενοικιαστών :Σταθερά συμβόλαια, ασφάλεια κατοικίας, πραγματικά δικαιώματα και όχι ευχολόγια.

Τρόπο Τινά η στεγαστική κρίση είναι ο καθρέφτης ενός κράτους που επέλεξε να μην παρέμβει. Όσο η στέγη αντιμετωπίζεται ως πεδίο εύκολου κέρδους και όχι ως θεμελιώδες δικαίωμα, η κοινωνική αδικία θα βαθαίνει.

Η ερώτηση δεν είναι αν υπάρχει λύση. Η πραγματική ερώτηση είναι αν υπάρχει η πολιτική βούληση να εφαρμοστεί.

**Ο Φώτης Αλεξόπουλος είναι Οικονομολόγος -Απόφοιτος του ΠΑΝΤΕΙΟΥ Πανεπιστημίου στην Σχολή Επιστημών Οικονομίας και Δημοσίας Διοίκησης με Μεταπτυχιακές σπουδές στα Εφηρμοσμενα Οικονομικά της Δημόσιας Διοίκησης,  με εξειδίκευση στην Αστική &Περιφερειακή Ανάπτυξη