Η Τουρκία κατάφερε αυτό που φάνταζε αδιανόητο πριν από 20 χρόνια. Όχι μόνο να γίνει από χερσαίο σε ναυτικό έθνος αλλά να ναυπηγεί και να εξάγει πλοία σε χώρες, διευρύνοντας το βιομηχανικό και στρατηγικό της αποτύπωμα. Νέος πελάτης το Κατάρ, τη στιγμή που το Πολεμικό Ναυτικό στην Ελλάδα δεν έχει καμία εισήγηση για εγχώρια ναυπήγηση πλοίων, παρά το γεγονός ότι έχει προτάσεις.
Του Χρήστου Μαζανίτη
Όπως έγινε γνωστό, η Τουρκία υπέγραψε συμφωνία για τη ναυπήγηση 2 φρεγατών κλάσης ISTIF, για λογαριασμό του Κατάρ.
Είχε προηγουμένως υπογραφεί σύμβαση για την εξαγωγή 2 φρεγατών της ίδιας κλάσης ISTIF με την Ινδονησία.
Η παραγγελία ήρθε να προστεθεί σε μία σειρά συμβάσεων που έχει υπογράψει η Τουρκία για την ναυπήγηση πλοίων για τρίτες χώρες. Όπως έχει ανακοινωθεί, έχει λάβει συμβόλαια και ναυπηγεί 4 κορβέτες MİLGEM ADA Class στο Πακιστάν, 2 στην Ουκρανία, 3 στη Μαλαισία και 1 στη Ρουμανία.
Οι φρεγάτες κλάσης Istif (ή κλάσης Istanbul, γνωστή και ως I-class) αποτελούν την αιχμή του δόρατος του εγχώριου ναυπηγικού προγράμματος της Τουρκίας (MİLGEM). Πρόκειται για την πρώτη κατηγορία φρεγατών που σχεδιάστηκε και ναυπηγήθηκε εξ ολοκλήρου στην Τουρκία, με στόχο την αντικατάσταση των παλαιότερων πλοίων (όπως οι κλάσης Yavuz).
Οι φρεγάτες Istif είναι ουσιαστικά μια μεγεθυμένη και πιο βαριά οπλισμένη έκδοση των κορβετών κλάσης Ada.
- Εκτόπισμα: Περίπου 3.100 τόνοι.
- Μήκος: 113 μέτρα.
- Ταχύτητα: Ξεπερνά τους 29 κόμβους (χάρη στο σύστημα πρόωσης CODAG – συνδυασμός αεριοστροβίλου και ντιζελοκινητήρων).
- Εμβέλεια: Περίπου 5.700 ναυτικά μίλια, γεγονός που τους επιτρέπει να επιχειρούν σε ανοιχτές θάλασσες.
Η Τουρκία δίνει έμφαση στο ότι το 80% των συστημάτων των πλοίων είναι εγχώριας κατασκευής:
- MİDLAS (VLS): Το εθνικό σύστημα κατακόρυφης εκτόξευσης πυραύλων (αντίστοιχο του αμερικανικού Mk41), το οποίο μπορεί να εκτοξεύει τους τουρκικούς αντιαεροπορικούς πυραύλους HİSAR-D και SAPAN.
- ATMACA: 16 πύραυλοι κατά πλοίων (αντί για τους 8 που έχουν συνήθως τα πλοία αυτού του μεγέθους).
- GÖKDENİZ: Εγχώριο σύστημα εγγύς προστασίας (CIWS) για την αναχαίτιση εισερχόμενων πυραύλων και drones.
- CENK-S: Προηγμένο ραντάρ τεχνολογίας AESA από την Aselsan.
Η μετάβαση της Τουρκίας από μια δύναμη προσανατολισμένη στην ξηρά (χερσαία ισχύς) σε μια υπολογίσιμη ναυτική δύναμη δεν έγινε τυχαία. Πρόκειται για μια μεθοδική στρατηγική επιλογή που ξεκίνησε πριν από περίπου δύο δεκαετίες και κορυφώνεται σήμερα, το 2026, με την Τουρκία να διαθέτει έναν από τους πιο σύγχρονους στόλους στην περιοχή.
Η μεταμόρφωση αυτή στηρίχθηκε σε τρεις κεντρικούς πυλώνες:
1. Το Ιδεολογικό Δόγμα: «Mavi Vatan» (Γαλάζια Πατρίδα)
Η βάση της αλλαγής ήταν η υιοθέτηση ενός νέου δόγματος που μετέφερε το κέντρο βάρους της εθνικής ασφάλειας από τα σύνορα της ξηράς στη θάλασσα.
Η Θεωρία: Το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» (εμπνευσμένο από τον ναύαρχο ε.α. Τζεμ Γκιουρντενίζ το 2006) υποστηρίζει ότι η επιβίωση και η ευημερία της Τουρκίας εξαρτώνται από τον έλεγχο των τριών θαλασσών που την περιβάλλουν (Μαύρη Θάλασσα, Αιγαίο, Αν. Μεσόγειος).
Πολιτική Στήριξη: Η κυβέρνηση Ερντογάν μετέτρεψε αυτό το δόγμα σε κεντρικό πυλώνα της εξωτερικής της πολιτικής, συνδέοντάς το με την αναζήτηση ενεργειακών πόρων (φυσικό αέριο) και τη γεωπολιτική κυριαρχία.
2. Το Πρόγραμμα MİLGEM: Εθνική Ναυπηγική Βιομηχανία
Για να γίνει «ναυτικό έθνος», η Τουρκία έπρεπε να πάψει να εξαρτάται από τις εισαγωγές πλοίων (κυρίως από ΗΠΑ και Γερμανία).
Αυτονομία: Μέσω του προγράμματος MİLGEM (National Ship), η Τουρκία άρχισε να σχεδιάζει και να κατασκευάζει δικά της πλοία: κορβέτες κλάσης Ada, φρεγάτες κλάσης Istanbul (Istif) και τα νέα αντιτορπιλικά TF-2000.
Τεχνολογική Πρόοδος: Σήμερα, το 80% των συστημάτων στα νέα πλοία (ραντάρ, πύραυλοι όπως ο Atmaca, συστήματα διαχείρισης μάχης) είναι τουρκικής κατασκευής. Αυτό της επιτρέπει να εξάγει πλοία (π.χ. σε Πακιστάν, Ουκρανία, Κατάρ), ενισχύοντας ταυτόχρονα την οικονομία της.
3. Προβολή Ισχύος και «Drone Carrier»
Η Τουρκία αντιλήφθηκε ότι το ναυτικό δεν είναι μόνο για άμυνα των ακτών, αλλά για την προβολή ισχύος μακριά από αυτές.
TCG Anadolu: Η ναυπήγηση αυτού του πλοίου αμφίβιων επιχειρήσεων άλλαξε τα δεδομένα. Όταν οι ΗΠΑ την απέκλεισαν από τα F-35B, η Τουρκία το μετέτρεψε στο πρώτο «αεροπλανοφόρο drones» στον κόσμο, χρησιμοποιώντας τα Bayraktar TB3 και Kızılelma.
Στρατηγική Παρουσία: Το τουρκικό ναυτικό πλέον συνοδεύει ερευνητικά σκάφη και γεωτρύπανα, διατηρεί βάσεις στη Σομαλία και τη Λιβύη και συμμετέχει ενεργά σε διεθνείς αποστολές, δείχνοντας ότι μπορεί να επιχειρεί σε «ανοιχτές θάλασσες» (Blue Water Navy).
Ιστορικά, η Τουρκία (και η Οθωμανική Αυτοκρατορία μετά τον 16ο αιώνα) είχε μια «χερσαία νοοτροπία». Ο στρατός ξηράς ήταν πάντα ο κυρίαρχος κλάδος. Η σημερινή στροφή είναι μια ιστορική υπέρβαση: η Άγκυρα πιστεύει πλέον ότι ο 21ος αιώνας θα κριθεί στις θάλασσες, γι’ αυτό και επενδύει τεράστια ποσά (το 2025 οι στρατιωτικές δαπάνες έφτασαν το ρεκόρ των 45 δισ. δολαρίων).
Η Ελλάδα
Ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας έχει αναφερθεί στον σχεδιασμό ενός ελληνικού πλοίου που θα χρησιμοποιείται τόσο από το Πολεμικό Ναυτικό όσο και από το Λιμενικό Σώμα.
Η ΕΕΝ (Ένωση Ελληνικών Ναυπηγείων) κατέθεσε στην ΓΔΑΕΕ πρόταση, με αφορμή το πρόγραμμα SAFE, η οποία περιλαμβάνει τη ναυπήγηση πλοίων τριών κατηγοριών:
Ταχέα Περιπολικά (FPVs).
Πλοία σπονδυλωτής σχεδίασης (από OPV έως Κορβέτα πολλαπλών ρόλων).
Κανονιοφόρους.
Ωστόσο, εκτός του ότι ποτέ δεν συμπεριλήφθηκε η πρόταση ούτε ως εισήγηση στο SAFE, κανείς από το Πολεμικό Ναυτικό δεν επικοινώνησε με την ΕΕΝ ή την ΟΝΕΧ, που έχει τα σχέδια για την κατασκευή των πλοίων.
Η ναυπήγηση πολεμικών πλοίων στην Ελλάδα δεν θα προσφέρει μόνο την πολυπόθητη αυτονομία, αυτάρκεια κι εν συνεχή υποστήριξη τους ακόμη κι εν καιρώ κρίσεων στο Πολεμικό Ναυτικό αλλά ενισχύει και την Εθνική Οικονομία.
Σύμφωνα με οικονομικές αναλύσεις των αρχών του 2026, η ναυπηγική βιομηχανία έχει διπλασιάσει τη συνεισφορά της στο ελληνικό ΑΕΠ, φτάνοντας το 1,5%, με προοπτική να αγγίξει το 2,5% τα επόμενα χρόνια.
Πολλαπλασιαστής: Εκτιμάται ότι για κάθε 1 ευρώ που επενδύεται στη ναυπήγηση πολεμικών πλοίων, δημιουργούνται έως και 7 ευρώ συνολικής αξίας στην ευρύτερη οικονομία.
Η δραστηριότητα στα ναυπηγεία Ελευσίνας και Σύρου έχει οδηγήσει σε χιλιάδες νέες προσλήψεις:
Στις άμεσες θέσεις περιλαμβάνονται ειδικότητες όπως Τεχνίτες, ναυπηγοί, μηχανικοί και συγκολλητές απασχολούνται άμεσα στις δεξαμενές.
Ενώ στις έμμεσες θέσεις περιλαμβάνεται η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας (εστίαση, στέγαση, υπηρεσίες) στις περιοχές γύρω από τα ναυπηγεία, με την ανεργία σε περιοχές όπως το Πέραμα και η Ελευσίνα και η Σύρος να καταγράφει σημαντική πτώση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου