Παρασκευή 23 Ιανουαρίου 2026

Η «στιγμή του Ρουβίκωνα» στις Βρυξέλλες: H Γροιλανδία, η αποκλιμάκωση και η πρωτοβουλία Μητσοτάκη


 Για γερά νεύρα αποδείχθηκε πως ήταν το τελευταίο διήμερο για τους Ευρωπαίους ηγέτες σε Νταβός και Βρυξέλλες, καθώς οι απανωτές «μεταλλάξεις» στην στρατηγική του Τραμπ για τη Γροιλανδία και το pushback των Ευρωπαίων, μπορεί να οδήγησαν σε προσωρινή εκτόνωση της κρίσης, αλλά έκαναν επώδυνα προφανή στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, την ανάγκη επιτάχυνσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ένωσης και την ανάγκη επιφυλακής.

Η έκτακτη Σύνοδος Κορυφής κράτησε μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες. Η ασαφής συμφωνία Ρούτε - Τραμπ για τη Γροιλανδία, η δέσμευσή του για μη χρήση βίας και η αναστολή των δασμών, προκάλεσαν μία αβέβαιη ανακούφιση στις Βρυξέλλες και οδήγησαν σε ξεμπλοκάρισμα της επικύρωσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της εμπορικής συμφωνίας με τις ΗΠΑ.

Οι ηγέτες αντιλήφθηκαν, όμως, όπως γράφει και το Politico ότι υπάρχει μια μοιραία ρήξη μεταξύ της παλιάς τάξης και της νέας, του τρόπου με τον οποίο λειτουργεί η Δύση από τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, ό,τι κι αν επιφυλάσσει το μέλλον.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα συνεχίσει να «υπερασπίζεται τα συμφέροντά της» έναντι «οποιασδήποτε μορφής εξαναγκασμού», τόνισε τις πρώτες πρωινές ώρες ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, μετά το πέρας της Συνόδου Κορυφής. «Έχει την ισχύ και τα μέσα» και «θα κάνει ό,τι είναι απαραίτητο», πρόσθεσε.

Από την πλευρά της, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ λάιεν περιέγραψε τα βασικά συμπεράσματα της Συνόδου:

- Αδιαμφισβήτητη αλληλεγγύη προς τη Δανία και τη Γροιλανδία.

- Στήριξη στα κράτη μέλη που απειλήθηκαν με αμερικανικούς δασμούς.

- Διάλογος με τις ΗΠΑ με «σταθερό αλλά μη κλιμακούμενο» τρόπο.

- Ετοιμότητα για εμπορικά αντίμετρα, αν η Ουάσινγκτον αλλάξει εκ νέου στάση.

«Ξεκλείδωσε» η εμπορική συμφωνία

«Μπορούμε, σε αυτή τη φάση, να συνεχίσουμε τις συζητήσεις για την εμπορική συμφωνία Ε.Ε.-ΗΠΑ, οι οποίες είχαν "παγώσει" εν αναμονή της επικείμενης απειλής δασμών» δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρ. Μέτσολα μετά την υπαναχώρηση του Ντόναλντ Τραμπ στην επιβολή δασμών λόγω Γροιλανδίας.

Οι απειλές Τραμπ, όμως, έχουν αφήσει το σημάδι τους. Η ρητορική του για τη Γροιλανδία, τα απαξιωτικά σχόλια για συμμάχους, αλλά και οι ανορθόδοξες πρωτοβουλίες, όπως αυτή με το Συμβούλιο της Ειρήνης, το οποίο ανταγωνίζεται τον ΟΗΕ, το μόνο σίγουρο είναι ότι επιταχύνουν στο μυαλό των Ευρωπαίων ηγετών την ανάγκη για στρατηγική αυτονομία της Ένωσης.

Δεν πέρασε απαταρήτη βέβαια η Αχίλλειος πτέρνα του προέδρου Τραμπ, οι επιπτώσεις των απειλών του στο αμερικανικό χρηματιστήριο.

«Οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους»

«Είναι ξεκάθαρο ότι οι καλοί λογαριασμοί κάνουν τους καλούς φίλους κι ότι πρέπει να υπάρχει ένα πλαίσιο συνεννόησης, όπου όλοι να γνωρίζουμε ποιες μπορεί να είναι οι επιπτώσεις, σε περίπτωση που ξεπεραστούν τα όρια,» δήλωσε στο μεταξύ ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναφορικά με τις σχέσεις Ε.Ε. - ΗΠΑ.

«Η ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει στη στρατηγική της αυτονομίας έχει γίνει πια κοινός τόπος. Το λέω, διότι υπήρξα ένας από τους πρώτους, ο οποίος υπεραμύνθηκε αυτής της προσέγγισης», πρόσθεσε σε νέες δηλώσεις του σε δημοσιογράφους κατά τις πρώτες πρωινές ώρες της Παρασκευής (23/01/26), επισημαίνοντας πως έχουν γίνει σημαντικά βήματα από τότε που το θέμα τέθηκε για πρώτη φορά στη Διάσκεψη των Βερσαλλιών.

«Η Ελλάδα ήταν πάντα επισπεύδουσα σε αυτήν την λογική: περισσότερη αμυντική συνεργασία, περισσότεροι πόροι για την άμυνα. Αλλά η στρατηγική αυτονομία περνάει και μέσα από την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Θα έχουμε στις 12 Φεβρουαρίου την ευκαιρία να συζητήσουμε ειδικά το ζήτημα αυτό», σημείωσε ο πρωθυπουργός.

Ασάφεια, όμως, υπήρξε στη Σύνοδο για τη συμφωνία Ρούτε - Τραμπ όσον αφορά τη Γροιλανδία, με κ. Μητσοτάκη να υπογραμμίζει πως ο ΓΓ του ΟΗΕ δεν τον συμβουλεύτηκε πριν το τετ α τετ και πως δεν υπήρξε ένα οργανωμένο πλαίσιο συνεννόησης, σίγουρα όχι σε επίπεδο ευρωπαϊκό, θεσμικό.

«Πιστεύω ότι τελικά το ΝΑΤΟ, όπως είπα, έχει έναν ρόλο να παίξει στην Αρκτική, αλλά τελικά αυτές οι συζητήσεις αφορούν τη Δανία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και φυσικά η Δανία έχει την πλήρη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε ό,τι η ίδια αποφασίσει ότι είναι προς το δικό της συμφέρον και το συμφέρον της Γροιλανδίας», επεσήμανε ο κ. Μητσοτάκης.

«Μένουμε δυνατοί ή αντιμετωπίζουμε τις συνέπειες»

«Εμείς στην Ευρώπη πρέπει να κάνουμε περισσότερα», δήλωσε από την πλευρά του ο Γερμανός Καγκελάριος, ενώ η πρωθυπουργός της Δανίας Μέτε Φρεντέρικσεν τόνισε ότι «όταν η Ευρώπη είναι ενωμένη, τα αποτελέσματα φαίνονται».

«Η λέξη για φέτος ήταν απρόβλεπτο και αυτό βιώνουμε», είπε η Κάγια Κάλας, Υπατη Εκπρόσωπος για τις Εξωτερικές Υποθέσεις.

«Επιβάλαμε το σεβασμό»

Την ίδια ώρα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επαίνεσε την ευρωπαϊκή ενότητα για τη συμβολή της στην αποκλιμάκωση των εντάσεων αυτή την εβδομάδα.

Δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι η Ευρώπη έδειξε ότι τάσσεται στο πλευρό της Δανίας, αποδεικνύοντας ότι το μπλοκ είναι ενωμένο και ισχυρό, αντιδρά γρήγορα και είναι ικανό να αποκαταστήσει την τάξη με ψυχραιμία.

Η συμβιβαστική πρόταση Μητσοτάκη

Ο προβληματισμός της ελληνικής κυβέρνησης είναι έντονος μετά την πρόσκληση Τραμπ για συμμετοχή της Ελλάδας στο λεγόμενο Συμβούλιο της Ειρήνης, αφού δεν θέλει να διαταράξει την στρατηγική σχέση της με τις ΗΠΑ την στιγμή μάλιστα που η Τουρκία δέχτηκε να υπογράψει την Συνθήκη Ειρήνης του Ντόναλντ Τραμπ.

Με στόχο να προλάβει δυσάρεστες εξελίξεις με διακινδύνευση των ελληνοαμερικανικών σχέσεων, ο πρωθυπουργός κατά την προσέλευσή του στην έκτακτη Σύνοδο Κορυφής στις Βρυξέλλες ανέφερε ότι όχι μόνο η Ελλάδα αλλά «σχεδόν όλες οι χώρες της ΕΕ, με δύο εξαιρέσεις», έχουν διατυπώσει εύλογες νομικές ενστάσεις, καθώς το Συμβούλιο Ειρήνης, όπως έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής από τις Ηνωμένες Πολιτείες, «εκφεύγει κατά πολύ της απόφασης 2803» του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.

Παρά, όμως, τις επιφυλάξεις αυτές, ο κ. Μητσοτάκης κατέθεσε συγκεκριμένη πρόταση συμβιβασμού, λέγοντας πως «οι 13 χώρες που έχουν προσκληθεί να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης θα μπορούσαν να προσυπογράψουν την προσχώρησή τους αποκλειστικά για το σκέλος που αφορά την επόμενη φάση της διαδικασίας στη Γάζα και μόνο για όσο χρονικό διάστημα αυτό απαιτηθεί».

Σύμφωνα με την Αθήνα, η Ύπατης Εκπρόσωπος της Ένωσης αλλά και πολλές άλλες χώρες βρήκαν αρκετά ενδιαφέρουσα την ιδέα να διερευνηθεί η με κάποιο τρόπο ανάληψη ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών έτσι ώστε αυτό το Συμβούλιο Ειρήνης να επανέλθει στον αρχικό του προορισμό.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

.

.

Δημοφιλείς αναρτήσεις