Αγορά, τράπεζες, Yγεία: το τρίγωνο της οικονομικής ασφυξίας

 

Υπάρχουν περίοδοι όπου η πολιτική παύει να κρίνεται στα έδρανα της Βουλής και αξιολογείται στα ράφια των σούπερ μάρκετ, στα γκισέ των τραπεζών και στα νοσοκομειακά διαδρόμια. Εκεί, μακριά από δείκτες και επικοινωνιακές αφηγήσεις, αποτυπώνεται η πραγματική κατάσταση της κοινωνίας. Και σήμερα, η εικόνα είναι μία: οικονομική ασφυξία.

Η κυβέρνηση Μητσοτάκη, πίσω από τον μανδύα της «σταθερότητας» και της «ανάπτυξης», έχει επιτρέψει τη συγκρότηση ενός ασφυκτικού τριγώνου που πιέζει αμείλικτα τα νοικοκυριά: αγορά, τράπεζες, υγεία. Τρεις κρίσιμοι τομείς που θα όφειλαν να λειτουργούν ως δίχτυ ασφαλείας, μετατρέπονται καθημερινά σε μηχανισμούς κοινωνικής εξάντλησης.

Στην αγορά, η ακρίβεια έχει πάψει προ πολλού να είναι εξαίρεση. Είναι ο κανόνας. Οι τιμές αυξάνονται χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, χωρίς διαφάνεια, χωρίς πειστικές εξηγήσεις. Η πολιτεία περιορίζεται σε ρόλο θεατή, επιλέγοντας να μην συγκρουστεί με τα ισχυρά συμφέροντα που διαμορφώνουν την αγορά. Το αποτέλεσμα είναι μια κοινωνία που πληρώνει ακριβά ακόμα και τα στοιχειώδη, ενώ η κυβέρνηση μεταθέτει διαρκώς τις ευθύνες σε «εισαγόμενες κρίσεις».

Στο τραπεζικό σύστημα, η αντίφαση είναι κραυγαλέα. Τράπεζες με υψηλή κερδοφορία, επιτόκια που στραγγαλίζουν δανειολήπτες και επιχειρήσεις, και ταυτόχρονα πενιχρές αποδόσεις για τους καταθέτες. Η χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας παραμένει περιορισμένη, ιδίως για τους μικρούς και τους ευάλωτους. Και όλα αυτά με την πλήρη πολιτική κάλυψη μιας κυβέρνησης που επέλεξε να προστατεύσει την τραπεζική κερδοφορία, όχι την κοινωνική ισορροπία.

Στην υγεία, η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σκοτεινή. Το δημόσιο σύστημα υποχωρεί υπό το βάρος της χρόνιας υποχρηματοδότησης και της υποστελέχωσης, ενώ το κόστος μετακυλίεται ολοένα και περισσότερο στους πολίτες. Η πρόσβαση σε ποιοτικές υπηρεσίες υγείας τείνει να εξαρτάται από το πορτοφόλι, μετατρέποντας ένα θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα σε ακριβοπληρωμένο προνόμιο.

Το τρίγωνο της οικονομικής ασφυξίας δεν είναι προϊόν ατυχίας. Είναι το αποτύπωμα μιας συνειδητής πολιτικής επιλογής. Μιας διακυβέρνησης που αντιμετωπίζει την κοινωνία ως παράπλευρη απώλεια και την αγορά ως αυθύπαρκτη λύση για όλα τα προβλήματα. Όμως, όταν το κόστος της «ανάπτυξης» γίνεται η εξάντληση των πολλών, τότε το μοντέλο αποτυγχάνει.

Η οικονομική πίεση δεν είναι πια αόρατη. Διαβρώνει την κοινωνική συνοχή, υπονομεύει την εμπιστοσύνη στους θεσμούς και διαμορφώνει συνθήκες σιωπηλής οργής. Καμία κοινωνία δεν μπορεί να αναπνεύσει όταν πιέζεται ταυτόχρονα από παντού.

Και καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να αγνοεί επ’ αόριστον το βάρος των επιλογών της.

Πασχάλης Θ. Τόσιος