Οι 1.500 φορές που η Ελλάδα αναφέρεται στα αρχεία Έπσταϊν

 Ντοκουμέντα από το αρχείο του Τζέφρι Έπσταϊν αποκαλύπτουν ότι έδειχνε σημαντικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα την περίοδο της κρίσης, με αναφορές σε διασώσεις, τραπεζική ανακεφαλαιοποίηση και επενδύσεις σε κρατικά ομόλογα

Τα αρχεία Έπσταϊν περιλαμβάνουν μηνύματα και αναφορές σχετικά με την Ελλάδα, την Ευρωζώνη, τις διασώσεις των τραπεζών, τα swaps του ελληνικού χρέους, τις ελληνικές τράπεζες, τα κρατικά ομόλογα και επενδυτικές ευκαιρίες σε ελληνικά χρηματοπιστωτικά προϊόντα (2012–2015)

Ο Τζέφρι Έπσταϊν, χρηματιστής του οποίου οι εγκληματικές δραστηριότητες και οι διασυνδέσεις με ισχυρά πρόσωπα έχουν μετατραπεί σε παγκόσμιο σκάνδαλο, άφησε πίσω του εκτενή αλληλογραφία και αρχεία που ρίχνουν φως στις οικονομικές του δραστηριότητες και στις απόψεις του για τη διεθνή πολιτική και τις αγορές. Αυτά φωτίζουν ενδιαφέρουσες πτυχές σχετικά με τους παγκόσμιους μηχανισμούς του χρηματοπιστωτικού συστήματος, συμπεριλαμβανομένων και των ευρωπαϊκών προγραμμάτων διάσωσης και όχι μόνο τις προσωπικές και εγκληματικές εκφάνσεις της ζωής του.

Ένα θέμα που εμφανίζεται να επαναλαμβάνεται στην αλληλογραφία του Έπσταϊν αφορά την Ελλάδα και τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF). Κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 2010, η Ελλάδα αντιμετώπισε μια βαθιά κρίση χρέους, η οποία οδήγησε σε διαδοχικά πακέτα διάσωσης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Στον επίσημο ιστότοπο του Υπουργείου Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, και συγκεκριμένα στη βιβλιοθήκη για τα αρχεία του Έπσταϊν, η Ελλάδα αναφέρεται περισσότερες από 1.500 φορές. Οι αναφορές αυτές περιλαμβάνουν ηλεκτρονική αλληλογραφία, δημοσιεύσεις ερευνητών, ταξιδιωτικά αρχεία και αναφορές με αναλύσεις της αγοράς. Αν και ορισμένα έγγραφα αφορούν γενικές αναλύσεις, τα περισσότερα –αν όχι όλα– σχετίζονται με τις ελληνικές τράπεζες, το πρόγραμμα διάσωσης και τις ελληνικές χρηματοπιστωτικές αγορές.

Έγγραφο 1: 31 Ιουλίου 2015 – Αλληλογραφία με τον Νόαμ Τσόμσκι για το ελληνικό πρόγραμμα διάσωσης

Σε ένα εκτενές email προς τον Νόαμ Τσόμσκι, ο Έπσταϊν αναλύει τον τρόπο λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος και του ελληνικού προγράμματος διάσωσης.

Ο Τζέφρι Έπσταϊν επισημαίνει τη «παράδοξη» φύση της τραπεζικής λογιστικής, όπου τα δάνεια καταγράφονται ως περιουσιακά στοιχεία αντί για πραγματικά διαθέσιμα μετρητά, επιτρέποντας στις τράπεζες να εγγράφουν τόκους ως κέρδη ακόμη και πάνω σε επισφαλή ή ουσιαστικά «φανταστικά» δάνεια. Επικαλούμενος τον οικονομολόγο Μαρκ Μπλάιθ, εξηγεί ότι ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) άντλησε 440 δισ. ευρώ μέσω έκδοσης ομολόγων για να στηρίξει χώρες που αντιμετωπίζουν προβλήματα όπως η Ελλάδα.

Στην ίδια ανταλλαγή μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ο Τσόμσκι αναφέρεται στις γαλλικές και γερμανικές τράπεζες, τονίζοντας ότι η Ελλάδα δεν ωφελήθηκε ουσιαστικά από το πρόγραμμα διάσωσης:

«Εκδίδουν ομόλογα για να διασώσουν τους πιστωτές της Ελλάδας — κυρίως τις τράπεζες της Γαλλίας και της Γερμανίας — μέσω δανείων προς την Ελλάδα. Η Ελλάδα λειτούργησε απλώς ως αγωγός της διάσωσης. Δεν υπήρξε ουσιαστικός αποδέκτης, παρά τα όσα επαναλαμβάνονται διαρκώς στα μέσα ενημέρωσης».

Έγγραφο 2: 29 Ιουνίου 2015 – Πληρωμές τόκων και «απεχθή χρέη»

Σε ένα ακόμη email προς τον Τσόμσκι, ο Έπσταϊν υπογραμμίζει τη δυσανάλογη ροή των χρημάτων των πακέτων διάσωσης, επισημαίνοντας ότι μεγάλο μέρος των κονδυλίων κατευθυνόταν στην εξυπηρέτηση τόκων και όχι στην ελληνική οικονομία.

Έγγραφο 3: 18 Ιουνίου 2012 – Τηλεδιάσκεψη του U.S. Global Investment Office για τις επιπτώσεις των ελληνικών εκλογών

Εσωτερικό έγγραφο του Ιουνίου 2012 από το U.S. Global Investment Office αναλύει τις επιπτώσεις των ελληνικών εκλογών στις διεθνείς αγορές. Το έγγραφο αναφέρεται σε μια τηλεδιάσκεψη κατά την οποία εξετάστηκε ο πιθανός αντίκτυπος των εκλογικών αποτελεσμάτων στη θέση της Ελλάδας εντός της Ευρωζώνης.

Έγγραφο 4: Μάρτιος 2012 – Όταν έμαθε για τα swaps του ελληνικού χρέους

Σε αλληλογραφία του Μαρτίου 2012, ο Έπσταϊν αναφέρεται στο πως έμαθε για τα swaps του ελληνικού χρέους (debt swaps).

Έγγραφο 5: Ιούνιος 2014 – Τίτλοι κτήσης μετοχών ελληνικών τραπεζών

Ο Έπσταϊν ενημερώθηκε για πιθανές επενδύσεις σε τίτλους κτήσης μετοχών (warrants) ελληνικών τραπεζών. Η Tazia Smith ανέφερε τη δημιουργία τοπικών λογαριασμών προκειμένου να προετοιμαστούν συναλλαγές σε «μακρόχρονους ελληνικούς τραπεζικούς τίτλους κτήσης μετοχών».

Στα emails καταγράφονται πληροφορίες σχετικά με το ιστορικό της ανακεφαλαιοποίησης των ελληνικών τραπεζών έπειτα από τη διαδικασία Συμμετοχής του Ιδιωτικού Τομέα (PSI) στα κρατικά ομόλογα, επισημαίνοντας ότι οι τράπεζες είχαν υψηλή κρατική συμμετοχή (35%–70%), αλλά αναμενόταν να επιστρέψουν στην κερδοφορία.

Στο έγγραφο που κυκλοφόρησε περιλαμβάνονται οι σελίδες 1, 3 και 4.

Έγγραφο 6: Δεκέμβριος 2013 – Βραχυπρόθεσμο ελληνικό κρατικό χρέος

Ο Nav Gupta περιέγραψε μια επενδυτική ευκαιρία σε μη ρευστά πεντάμηνα ελληνικά κρατικά ομόλογα. Στο έγγραφο περιλαμβάνονται οι σελίδες 7 και 9.

Έγγραφο 7: 25 Ιουνίου και 29 Μαΐου 2015 – Συζητήσεις για στρατηγικές επενδύσεις

Ο Έπσταϊν είχε αλληλογραφία και με τον εκλιπόντα George G. Mantzavinatos σχετικά με τον χρονισμό επενδύσεων και τις επενδυτικές ευκαιρίες στην Ελλάδα και την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Ο Mantzavinatos εκτιμούσε ότι η Ελλάδα πιθανότατα θα κατέληγε σε συμφωνία με την ΕΕ και το ΔΝΤ έως τα τέλη Ιουνίου 2015, γεγονός που θα εξασφάλιζε προσωρινή χρηματοπιστωτική σταθερότητα έως τον Σεπτέμβριο, οπότε θα απαιτούνταν επιπλέον 35–40 δισ. ευρώ.

Υποστήριζε ότι αυτή η χρονική συγκυρία αποτελούσε ευκαιρία για τον Έπσταϊν να εξετάσει την είσοδό του στην ελληνική αγορά, ιδιαίτερα στον τραπεζικό τομέα και σε τράπεζες με μεγάλα «ανοίγματα». Παράλληλα, επισήμαινε και άλλους γεωπολιτικούς κινδύνους, όπως η κατάσταση στην Ουκρανία, υποδεικνύοντας και ποιες ήταν οι ευρύτερες επενδυτικές παράμετροι στην Ευρώπη.