Κοντά σε μία προκαταρκτική συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και την έναρξη νέων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν βρίσκονται Ηνωμένες Πολιτείες και Τεχεράνη, σύμφωνα με αποκλειστικό δημοσίευμα του Axios που επικαλείται Αμερικανούς αξιωματούχους και πηγές με γνώση των συνομιλιών.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε συμφωνία πάνω σε μία μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης 14 σημείων, το οποίο θα θέτει το πλαίσιο για πιο αναλυτικές πυρηνικές διαπραγματεύσεις.
Οι ΗΠΑ αναμένουν μέσα στις επόμενες 48 ώρες την απάντηση της Τεχεράνης σε ορισμένα κρίσιμα σημεία.
Αν και δεν υπάρχει ακόμη οριστική συμφωνία, πηγές ανέφεραν ότι πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόοδο που έχει σημειωθεί από την έναρξη του πολέμου.
Τι προβλέπει το προσχέδιο συμφωνίας
Σύμφωνα με το Axios, το μνημόνιο θα περιλαμβάνει μεταξύ άλλων:
- δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου
- σταδιακή άρση αμερικανικών κυρώσεων
- αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων από παγωμένα ιρανικά κεφάλαια
- σταδιακή άρση των περιορισμών στη διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ
- έναρξη 30ήμερων διαπραγματεύσεων για πιο αναλυτική συμφωνία
Οι συνομιλίες φέρεται να διεξάγονται από τους απεσταλμένους του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, με Ιρανούς αξιωματούχους, τόσο απευθείας όσο και μέσω μεσολαβητών.
Πιθανές τοποθεσίες για τις επόμενες διαπραγματεύσεις θεωρούνται το Ισλαμαμπάντ και η Γενεύη.
Στο τραπέζι πολυετές πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν υπό διαπραγμάτευση είναι η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου.
Σύμφωνα με τις πηγές:
- το Ιράν πρότεινε πάγωμα για 5 χρόνια
- οι ΗΠΑ ζήτησαν 20 χρόνια
- το επικρατέστερο σενάριο φαίνεται να κυμαίνεται μεταξύ 12 και 15 ετών
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι η Ουάσινγκτον ζητά ρήτρα που θα παρατείνει αυτόματα το μορατόριουμ σε περίπτωση παραβίασης από το Ιράν.
Μετά τη λήξη του, η Τεχεράνη θα μπορούσε να εμπλουτίζει ουράνιο σε επίπεδο 3,67%.
Παράλληλα, το Ιράν φέρεται να δεσμεύεται ότι:
- δεν θα επιδιώξει ποτέ την κατασκευή πυρηνικού όπλου
- δεν θα προχωρήσει σε δραστηριότητες «οπλοποίησης»
- θα αποδεχθεί ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, ακόμη και αιφνιδιαστικούς ελέγχους του ΟΗΕ
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε επίσης ότι εξετάζεται πρόβλεψη σύμφωνα με την οποία το Ιράν δεν θα λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Σενάρια για μεταφορά του εμπλουτισμένου ουρανίου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλεί η πληροφορία ότι η Τεχεράνη ενδέχεται να αποδεχθεί την απομάκρυνση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου από τη χώρα, κάτι που μέχρι σήμερα απέρριπτε.
Μία από τις επιλογές που εξετάζονται, σύμφωνα με το Axios, είναι η μεταφορά του υλικού στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Ο ρόλος της εκεχειρίας και των Στενών του Ορμούζ
Το δημοσίευμα υποστηρίζει ότι η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να μην προχωρήσει στην πρόσφατα ανακοινωμένη στρατιωτική επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας συνδέεται άμεσα με την πρόοδο στις διαπραγματεύσεις.
Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, κατά τη διάρκεια της μεταβατικής 30ήμερης περιόδου:
- θα χαλαρώνουν σταδιακά οι ιρανικοί περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα
- θα μειώνεται η αμερικανική ναυτική παρουσία αποκλεισμού στην περιοχή
Ωστόσο, εάν οι συνομιλίες καταρρεύσουν, οι ΗΠΑ θα μπορούν να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επανεκκινήσουν στρατιωτικές επιχειρήσεις.
«Δεν χρειάζεται να γραφτεί όλη η συμφωνία σε μία ημέρα»
Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι οι συνομιλίες βρίσκονται σε εξέλιξη, τονίζοντας πάντως ότι η διαδικασία παραμένει εξαιρετικά περίπλοκη.
«Δεν χρειάζεται να γραφτεί ολόκληρη η συμφωνία μέσα σε μία ημέρα», δήλωσε.
«Πρόκειται για ένα εξαιρετικά σύνθετο και τεχνικό ζήτημα. Χρειαζόμαστε όμως μία ξεκάθαρη διπλωματική λύση για τα ζητήματα που είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευτούν και για τις παραχωρήσεις που είναι έτοιμοι να κάνουν».
Ο ίδιος πάντως εμφανίστηκε επιφυλακτικός για τη στάση της ιρανικής ηγεσίας, λέγοντας ότι παραμένει ασαφές αν τελικά θα υπάρξει συμφωνία.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου