Η συζήτηση για τον περιορισμό των μετρητών επιστρέφει δυναμικά, αυτή τη φορά με πιο «σφιχτούς» κανόνες και λιγότερα περιθώρια ελιγμών για την αγορά. Το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Οικονομικών δεν αλλάζει απλώς το όριο των 500 ευρώ για τις συναλλαγές, αλλά επιχειρεί να βάλει τέλος σε μια πρακτική που είχε γίνει σχεδόν… ρουτίνα: το «σπάσιμο» πληρωμών για να παρακαμφθεί η υποχρέωση ηλεκτρονικής εξόφλησης.
Στην πράξη, αυτό που αλλάζει είναι ο τρόπος που «διαβάζεται» η συναλλαγή. Μέχρι σήμερα, η αγορά είχε βρει τον τρόπο να κινείται στα όρια της νομιμότητας, εκδίδοντας περισσότερες αποδείξεις μικρότερης αξίας, ώστε κάθε μία να βρίσκεται κάτω από το όριο των 500 ευρώ. Έτσι, ακόμη και μεγαλύτερα ποσά μπορούσαν να εξοφληθούν με μετρητά, χωρίς τυπικά να παραβιάζεται ο νόμος.
Αυτό το περιθώριο πλέον κλείνει. Το όριο δεν αφορά τα επιμέρους παραστατικά αλλά το σύνολο της συναλλαγής. Αν δηλαδή μια αγορά ξεπερνά τα 500 ευρώ, η εξόφληση θα πρέπει να γίνει υποχρεωτικά μέσω τραπεζικού συστήματος, είτε με κάρτα, είτε με μεταφορά χρημάτων, είτε με κάποιο άλλο ηλεκτρονικό μέσο. Το αν έχουν εκδοθεί μία ή περισσότερες αποδείξεις δεν παίζει πλέον ρόλο.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να φαίνεται τεχνική, αλλά στην πράξη ανατρέπει μια καθημερινή συνήθεια σε αρκετούς κλάδους. Από επαγγελματίες που δούλευαν με μετρητά μέχρι καταναλωτές που προτιμούσαν την «ευκολία» της φυσικής πληρωμής, το νέο πλαίσιο επιβάλλει μια πιο αυστηρή κατεύθυνση.
Δεν είναι όμως μόνο το «πώς» θα πληρώνεται μια συναλλαγή. Είναι και το κόστος της μη συμμόρφωσης που ανεβαίνει αισθητά. Το πρόστιμο για όσους επιλέξουν να αγνοήσουν τον κανόνα ορίζεται στο διπλάσιο του ποσού που καταβλήθηκε με μετρητά. Πρόκειται για μια πρόβλεψη που, τουλάχιστον θεωρητικά, λειτουργεί αποτρεπτικά – αν και στην ελληνική αγορά το ζητούμενο παραμένει πάντα η εφαρμογή.
Στο οικονομικό επιτελείο θεωρούν ότι με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών και περιορίζεται η φοροδιαφυγή. Δεν είναι μυστικό ότι τα μετρητά συνδέονται διαχρονικά με «γκρίζες» πρακτικές, και η ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών παρουσιάζεται ως εργαλείο για μεγαλύτερη διαφάνεια.
Από την άλλη πλευρά, στην αγορά καταγράφεται μια πιο συγκρατημένη – αν όχι επιφυλακτική – στάση. Όχι γιατί διαφωνεί κανείς ανοιχτά με την ανάγκη περιορισμού της φοροδιαφυγής, αλλά γιατί το βάρος της προσαρμογής πέφτει ξανά κυρίως στις επιχειρήσεις. Προμήθειες τραπεζών, λειτουργικά κόστη και τεχνικές απαιτήσεις δεν είναι αμελητέα, ειδικά για μικρότερες επιχειρήσεις που ήδη κινούνται σε πιεσμένα περιθώρια.
Υπάρχει και μια πιο πρακτική διάσταση: η πλήρης εξάρτηση από τα τραπεζικά κανάλια δεν είναι πάντα αυτονόητη. Σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση σε υποδομές ή σε περιπτώσεις καταναλωτών που δεν έχουν εξοικείωση με τα ψηφιακά μέσα, η μετάβαση δεν είναι τόσο απλή όσο παρουσιάζεται στα χαρτιά.
Την ίδια στιγμή, δεν λείπει και η γνωστή ελληνική «δημιουργικότητα» στο πώς εφαρμόζονται τέτοιου είδους μέτρα. Πολλοί αναρωτιούνται ήδη αν θα βρεθούν νέοι τρόποι παράκαμψης ή αν το βάρος θα πέσει τελικά σε όσους ήδη λειτουργούν εντός πλαισίου.
Σε κάθε περίπτωση, το μήνυμα είναι σαφές: τα μετρητά περιορίζονται ακόμη περισσότερο και οι συναλλαγές άνω των 500 ευρώ περνούν υποχρεωτικά από το τραπεζικό σύστημα. Το αν αυτό θα οδηγήσει σε ουσιαστική μείωση της φοροδιαφυγής ή απλώς σε μια ακόμη προσαρμογή της αγοράς, είναι κάτι που θα φανεί στην πράξη – και μάλλον όχι άμεσα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου