Η Ντόρα ανοίγει δρόμο στον Κυριάκο για το Nέο εκλογικό σύστημα

 

Η συζήτηση για το εκλογικό σύστημα φαίνεται πως δεν άνοιξε τυχαία.

Η παρέμβαση της Ντόρας Μπακογιάννη υπέρ ενός μοντέλου με μονοεδρικές περιφέρειες και λίστα έρχεται να προστεθεί σε όσα έχει ήδη βάλει στο τραπέζι ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος έχει μιλήσει για ανάγκη ειλικρινούς συζήτησης γύρω από τον ρόλο του σταυρού προτίμησης, της λίστας και ενός πιθανώς μεικτού συστήματος.

Η πρώην υπουργός δεν περιορίστηκε σε μια γενική τοποθέτηση. Υποστήριξε ότι ένα τέτοιο σύστημα θα μπορούσε να φέρει στην πολιτική πρόσωπα «άλλου επιπέδου», ανοίγοντας ουσιαστικά θέμα ποιότητας της πολιτικής εκπροσώπησης. Με άλλα λόγια, η Ντόρα Μπακογιάννη δεν μίλησε μόνο για τεχνική αλλαγή στον εκλογικό νόμο, αλλά για αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο παράγεται πολιτικό προσωπικό.

Το ενδιαφέρον, βέβαια, είναι ότι η τοποθέτησή της κινείται στην ίδια κατεύθυνση με τη γραμμή που έχει ήδη περιγράψει ο πρωθυπουργός. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συζήτησης για ένα μεικτό εκλογικό σύστημα, με μικρότερες και μεγαλύτερες περιφέρειες, καθώς και με συνδυασμό σταυρού και λίστας.

Πολιτικά, η παρέμβαση Μπακογιάννη έχει βάρος. Δεν πρόκειται για μια τυχαία φωνή στο εσωτερικό της Νέας Δημοκρατίας, αλλά για ένα πρόσωπο με εμπειρία, πολιτική διαδρομή και δυνατότητα να λειτουργεί ως «προπομπός» δύσκολων συζητήσεων. Γι’ αυτό και η ταύτισή της με τον πρωθυπουργό στο συγκεκριμένο ζήτημα έχει τη δική της σημασία.

Το ερώτημα είναι πώς θα αντιδράσουν οι βουλευτές. Διότι η λίστα και οι μονοεδρικές δεν είναι ουδέτερες έννοιες για το πολιτικό σύστημα. Αγγίζουν απευθείας τον τρόπο εκλογής, την προσωπική σχέση των βουλευτών με τους ψηφοφόρους, αλλά και τις εσωκομματικές ισορροπίες. Για πολλούς, ο σταυρός προτίμησης παραμένει εργαλείο άμεσης πολιτικής νομιμοποίησης. Για άλλους, όμως, έχει εξελιχθεί σε μηχανισμό εξάρτησης, ανταγωνισμού και προσωπικών δικτύων.

Η κυβέρνηση δείχνει ότι θέλει να ανοίξει τη συζήτηση μετά τις εκλογές. Όμως τέτοιες αλλαγές δεν περνούν εύκολα. Χρειάζονται πολιτική συναίνεση, καθαρή θεσμική επιχειρηματολογία και κυρίως πειστική απάντηση στο βασικό ερώτημα: η αλλαγή γίνεται για να αναβαθμιστεί η δημοκρατική εκπροσώπηση ή για να ελεγχθεί περισσότερο το πολιτικό παιχνίδι;

Εκεί θα κριθούν όλα. Γιατί ο εκλογικός νόμος δεν είναι απλώς ένας μηχανισμός κατανομής εδρών. Είναι ο τρόπος με τον οποίο μεταφράζεται η λαϊκή ψήφος σε εξουσία. Και κάθε παρέμβαση σε αυτόν, όσο τεχνική κι αν παρουσιάζεται, είναι βαθιά πολιτική.