Η επίσκεψη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες σήμερα, Τρίτη (28/07) στην Κύπρο 16 χρόνια μετά, δημιουργεί προσδοκίες, συγκρατημένη αισιοδοξία αλλά και ερωτήματα για το αν μπορεί να ανοίξει ένας νέος κύκλος διαπραγματεύσεων.
Η σημαία του ψευδοκράτους στους πρόποδες του Πενταδάκτυλου δεσπόζει, καθώς κινείται κανείς στην Εθνική Οδό από τη Λάρνακα προς τη Λευκωσία, υπενθυμίζοντας με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο ότι το Κυπριακό παραμένει ένα από τα πιο μακροχρόνια άλυτα και ευαίσθητα διεθνή ζητήματα.
Η εικόνα είναι ορατή από πολλές περιοχές της κυπριακής πρωτεύουσας, λειτουργώντας ως καθημερινή υπενθύμιση της τουρκικής εισβολής το 1974.
Συνομιλώντας με κατοίκους και από τις δύο πλευρές, διαπιστώνει κανείς ότι, παρά τις διαφορετικές προσεγγίσεις, η κοινή επιθυμία δεν είναι άλλη από το να υπάρξει μια προοπτική λύσης που θα βάλει ένα τέλος.
Η αποστολή Γκουτέρες και η διπλωματική κινητικότητα
Σε αυτό το περιβάλλον φθάνει στην Κύπρο ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών, Αντόνιο Γκουτέρες, πραγματοποιώντας την πρώτη επίσκεψη επικεφαλής του ΟΗΕ στο νησί έπειτα από 16 χρόνια, μετά τον Μπαν Κι Μουν. Η παρουσία του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η δεύτερη θητεία του ολοκληρώνεται στο τέλος του έτους, γεγονός που ενισχύει την αίσθηση ότι πρόκειται για μια από τις τελευταίες σημαντικές πρωτοβουλίες του στο Κυπριακό.
Το έδαφος προετοίμασε η προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ, Μαρία Άνχελα Ολγκίν, η οποία, μετά τις επαφές της σε Βρυξέλλες, Αθήνα και Άγκυρα, συναντήθηκε στη Λευκωσία με τον Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη και τον ηγέτη του Ψευδοκράτους Τουφάν Ερχιουρμάν. Όπως δήλωσε, αποστολή του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ δεν είναι να παρουσιάσει μια έτοιμη λύση, αλλά να διαπιστώσει αν υπάρχουν οι προϋποθέσεις ώστε οι δύο πλευρές να επιστρέψουν σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.
Η στάση της Άγκυρας και η ευρωπαϊκή διάσταση
Το βασικό ερώτημα παραμένει η στάση της Τουρκίας. Σύμφωνα με πληροφορίες από διπλωματικές επαφές, ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν δεν απορρίπτει την επιστροφή στον διάλογο, ωστόσο συνδέει οποιαδήποτε πρόοδο με το συνολικό πλαίσιο των ευρωτουρκικών σχέσεων και όχι μόνον.
Στο παρασκήνιο, η Άγκυρα συνεχίζει να θέτει ζητήματα όπως η συμμετοχή της στο ευρωπαϊκό αμυντικό πρόγραμμα SAFE, όπως και την αναβάθμιση της τελωνειακής ένωσης με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρόκειται για μια στρατηγική που επιχειρεί να εντάξει το Κυπριακό σε ένα ευρύτερο πακέτο διαπραγμάτευσης με τις Βρυξέλλες. Ωστόσο η Άγκυρα εμμένει στη λύση των δύο κρατών γεγονός που καθιστά δύσκολο το γεφύρωμα του χάσματος των εμπλεκόμενων πλευρών.
Από την πλευρά της, η Λευκωσία επιμένει ότι κάθε διαδικασία πρέπει να βασίζεται αποκλειστικά στις αποφάσεις του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και στη συμφωνημένη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Το πυκνό πρόγραμμα επαφών Γκουτέρες
Το πρόγραμμα του Αντόνιο Γκουτέρες στη Λευκωσία είναι ιδιαίτερα απαιτητικό. Περιλαμβάνει χωριστές συναντήσεις με τον Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουφάν Ερχιουρμάν, επαφές με τους διαπραγματευτές των δύο πλευρών, τις Τεχνικές Επιτροπές και εκπροσώπους της κοινωνίας των πολιτών.
Παράλληλα, ο Γενικός Γραμματέας θα καταθέσει στεφάνι στο Μνημείο των Ειρηνευτών δίπλα στο Λήδρα Πάλας και θα επισκεφθεί το ανθρωπολογικό εργαστήριο της Διερευνητικής Επιτροπής για τους Αγνοουμένους, στέλνοντας μήνυμα ότι η ανθρωπιστική διάσταση του Κυπριακού παραμένει στο επίκεντρο των προσπαθειών του ΟΗΕ.
Η κορύφωση της επίσκεψης αναμένεται με την κοινή συνάντηση των δύο ηγετών υπό τον Αντόνιο Γκουτέρες, από την οποία θα φανεί εάν υπάρχει κοινό έδαφος για τα επόμενα βήματα.
Αθήνα και Λευκωσία σε κοινή γραμμή
Η επίσκεψη πραγματοποιείται έπειτα από στενό συντονισμό Αθήνας και Λευκωσίας. Η πρόσφατη συνάντηση του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη επιβεβαίωσε τη βούληση των δύο κυβερνήσεων να κινηθούν με κοινή στρατηγική.
Η ελληνική πλευρά επαναλαμβάνει ότι στηρίζει πλήρως την επανέναρξη των συνομιλιών, υπό την προϋπόθεση ότι αυτές θα κινηθούν εντός του πλαισίου των αποφάσεων των Ηνωμένων Εθνών.
Οι πολίτες δείχνουν τον δρόμο
Την ίδια στιγμή, ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα ευρήματα πρόσφατης έρευνας του Κέντρου Μελετών Μετανάστευσης, Ταυτότητας και Δικαιωμάτων (CMIRS), σύμφωνα με το ΚΥΠΕ κατά τα οποία το 65,09% των Τουρκοκυπρίων επιθυμεί συμφωνία για την επίλυση του Κυπριακού, ενώ σχεδόν έξι στους δέκα θεωρούν απαράδεκτη τη συνέχιση της σημερινής κατάστασης. Η διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία εξακολουθεί να αποτελεί το μοντέλο που συγκεντρώνει τη μεγαλύτερη αποδοχή.
Τα εν λόγω στοιχεία αποτυπώνουν ότι, παρά την πολιτική στασιμότητα, σημαντικό μέρος της κοινωνίας εξακολουθεί να αναζητά μια βιώσιμη λύση.
Το μεγάλο στοίχημα της επόμενης ημέρας
Εννέα χρόνια μετά το αδιέξοδο στο Κραν Μοντανά, η νέα πρωτοβουλία του ΟΗΕ δεν φιλοδοξεί να παρουσιάσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο λύσης. Ο άμεσος στόχος είναι περισσότερο ρεαλιστικός όπως υπογραμμίζεται από τη Λευκωσία. Βασική επιδίωξη σύμφωνα με αρμόδιες πηγές είναι να συμφωνηθούν τα επόμενα βήματα και να διαπιστωθεί αν υπάρχουν οι αναγκαίες πολιτικές προϋποθέσεις για μια νέα άτυπη πενταμερής διάσκεψη με τη συμμετοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας , του Ψευδοκράτους, της Ελλάδας, τηςΤουρκίας, της Βρετανίας και των Ηνωμένων Εθνών.
Το αν η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες θα αποτελέσει την απαρχή μιας ουσιαστικής επανεκκίνησης ή θα καταγραφεί ως ακόμη μία προσπάθεια διατήρησης του διαλόγου θα εξαρτηθεί από τις θέσεις που θα εκφράσουν οι εμπλεκόμενες πλευρές τις επόμενες ώρες. Σε κάθε περίπτωση, η Λευκωσία βρίσκεται ξανά στο επίκεντρο της διεθνούς διπλωματίας, με το Κυπριακό να επιστρέφει δυναμικά στην παγκόσμια ατζέντα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου