Τα like στα social media φαίνεται να επηρεάζουν περισσότερο τη συμπεριφορά των ανθρώπων με κατάθλιψη σε σχέση με άλλους χρήστες, σύμφωνα με νέα μελέτη που ανέλυσε περισσότερους από 7.700 λογαριασμούς στο Twitter και πάνω από 17 εκατομμύρια αναρτήσεις.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσο περισσότερα like λάμβανε ένας χρήστης μέσα σε μία ημέρα, τόσο πιθανότερο ήταν να δημοσιεύσει περισσότερο την επόμενη. Η σχέση αυτή ήταν σταθερά ισχυρότερη στους ανθρώπους με κατάθλιψη, υποδηλώνοντας ότι η άμεση κοινωνική επιβεβαίωση μπορεί να λειτουργεί ως ισχυρότερη «ανταμοιβή» για αυτούς, αναφέρει το Earth.com.
Το εύρημα προκαλεί έκπληξη, καθώς έρχεται σε αντίθεση με δεκαετίες εργαστηριακών ερευνών, οι οποίες έχουν δείξει ότι η κατάθλιψη συνδέεται συνήθως με μειωμένη ανταπόκριση στις ανταμοιβές. Άτομα με καταθλιπτικά συμπτώματα τείνουν, για παράδειγμα, να μαθαίνουν λιγότερο αποτελεσματικά από χρηματικά κέρδη, βαθμούς ή ακόμη και θετικές κοινωνικές εκφράσεις σε πειραματικές συνθήκες.
Η επίδραση των like
Η νέα μελέτη, με επικεφαλής τον Δρ. Dan-Mircea Mirea του Πανεπιστημίου Πρίνστον στις ΗΠΑ, εξέτασε κάθε ανάρτηση ως μια συμπεριφορά που θα μπορούσε να ενισχυθεί από την επιδοκιμασία των άλλων. Οι επιστήμονες μέτρησαν κατά πόσο τα like μιας ημέρας προέβλεπαν τη δραστηριότητα του χρήστη την επόμενη.
Για να ελέγξουν αν το αποτέλεσμα ήταν σταθερό, ανέλυσαν τρία διαφορετικά σύνολα δεδομένων. Στο μεγαλύτερο, περισσότεροι από 1.000 χρήστες που είχαν αναφέρει δημόσια διάγνωση κατάθλιψης συγκρίθηκαν με περίπου 5.000 τυχαία επιλεγμένους λογαριασμούς. Στις άλλες δύο ομάδες, οι συμμετέχοντες έδωσαν οι ίδιοι πληροφορίες για την ψυχική τους υγεία.
Σε όλα τα δεδομένα εμφανίστηκε το ίδιο μοτίβο: όσο εντονότερα ήταν τα συμπτώματα κατάθλιψης, τόσο ισχυρότερη ήταν η επίδραση των like στη μελλοντική συμπεριφορά. Αντίθετα, τα retweets δεν είχαν την ίδια σχέση, γεγονός που υποδεικνύει ότι σημαντικό ρόλο παίζει η άμεση επιδοκιμασία και όχι απλώς η μεγαλύτερη προβολή μιας ανάρτησης.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η διαφορά μεταξύ των προηγούμενων εργαστηριακών μελετών και της πραγματικής ζωής μπορεί να οφείλεται στο κοινωνικό νόημα του like. Μια χρηματική ανταμοιβή σε ένα πείραμα δεν έχει απαραίτητα την ίδια συναισθηματική αξία με την επιβεβαίωση από έναν πραγματικό άνθρωπο στο Διαδίκτυο.
Δύο διαφορετικές συμπεριφορές
Η ανάλυση αποκάλυψε επίσης δύο διαφορετικά πρότυπα συμπεριφοράς. Η αυξημένη ευαισθησία στα like συνδέθηκε περισσότερο με συμπτώματα που οι ερευνητές περιέγραψαν ως «αγχώδη κατάθλιψη», όπως η χαμηλή διάθεση, η απάθεια και το χρόνιο άγχος. Αντίθετα, ορισμένοι χρήστες δημοσίευαν με σχεδόν σταθερό ρυθμό ανεξάρτητα από τα like, μια συμπεριφορά που συνδέθηκε περισσότερο με καταναγκαστικότητα και επίμονες, παρεμβατικές σκέψεις.
Η μελέτη δεν μπορεί, πάντως, να αποδείξει σχέση αιτίας και αποτελέσματος. Δεν είναι σαφές αν η κατάθλιψη κάνει τους ανθρώπους περισσότερο ευαίσθητους στην κοινωνική επιβεβαίωση ή αν η συνεχής αναζήτηση like μπορεί με τον χρόνο να επιδεινώνει την ψυχική τους κατάσταση.
Ένας φαύλος κύκλος
Ένα πιθανό σενάριο είναι η δημιουργία ενός φαύλου κύκλου: τα like προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση ή επιβεβαίωση, ενώ η απουσία τους επηρεάζει αρνητικά τη διάθεση, ωθώντας τον χρήστη να αναζητά ξανά την ίδια ανταμοιβή μέσω περισσότερων αναρτήσεων.
Οι επιδράσεις που εντοπίστηκαν είναι μικρές σε ατομικό επίπεδο. Ωστόσο, δεδομένης της τεράστιας διάδοσης των κοινωνικών δικτύων και της συχνότητας της κατάθλιψης, οι ερευνητές θεωρούν ότι το θέμα έχει σημασία για τη δημόσια υγεία.
Το βασικό ερώτημα παραμένει ανοιχτό: τα like λειτουργούν ως πηγή κοινωνικής στήριξης ή μπορούν να μετατραπούν σε μηχανισμό που εκμεταλλεύεται την ευαλωτότητα ορισμένων χρηστών; Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Psychiatry.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου