Τρίτη 29 Σεπτεμβρίου 2026

Hλιος: Ερχεται νεφος πλασματος Πιθανή γεωμαγνητική καταιγίδα και σέλας


 Νέα έκρηξη στον Ήλιο προκάλεσε στις 28 Σεπτεμβρίου την εκτόξευση μεγάλης ποσότητας πλάσματος προς το Διάστημα, με ένα νέφος ηλιακού υλικού να κινείται προς την κατεύθυνση της Γης.

Το φαινόμενο προήλθε από την έκρηξη ενός πολύ μεγάλου μαγνητικού νήματος, από την οποία δημιουργήθηκε στεμματική εκτίναξη μάζας (CME).

Σύμφωνα με τα μοντέλα του NASA Community Coordinated Modeling Center, το νέφος αναμένεται να φτάσει στην περιοχή της Γης στις 2 Οκτωβρίου, με την πρόβλεψη να τοποθετεί την άφιξη περίπου στις 03:15 UTC.

Η CME καταγράφηκε για πρώτη φορά στις 28 Σεπτεμβρίου από τα διαστημικά παρατηρητήρια SOHO, STEREO-A και GOES. Τα δεδομένα δείχνουν ότι προήλθε από μια ιδιαίτερα μεγάλη έκρηξη νήματος, η οποία εκτεινόταν σε μεγάλο τμήμα της ηλιακής επιφάνειας.

Τι προβλέπουν τα μοντέλα

Το μοντέλο WSA-ENLIL+Cone της NASA υπολογίζει ότι η CME θα μπορούσε να προκαλέσει στη Γη γεωμαγνητική δραστηριότητα με μέγιστο Kp μεταξύ 3 και 5.

Η ίδια πρόβλεψη εμφανίζεται και στον μέσο και στον διάμεσο υπολογισμό των διαθέσιμων μοντέλων του CME Scoreboard.

Αυτό σημαίνει ότι η τελική ένταση του φαινομένου δεν μπορεί ακόμη να προσδιοριστεί με απόλυτη ακρίβεια. Η πραγματική επίδραση θα εξαρτηθεί από την ταχύτητα και τη δομή της CME, αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο το μαγνητικό της πεδίο θα αλληλεπιδράσει με το μαγνητικό πεδίο της Γης.

Σε περίπτωση γεωμαγνητικής καταιγίδας, ένα από τα πιο εντυπωσιακά αποτελέσματα μπορεί να είναι η ενίσχυση του πολικού σέλαος, το οποίο υπό κατάλληλες συνθήκες μπορεί να γίνει ορατό σε περιοχές χαμηλότερου γεωγραφικού πλάτους από το συνηθισμένο.

Τι είναι το μαγνητικό νήμα

Τα μαγνητικά νήματα αποτελούν μεγάλες δομές σχετικά ψυχρού και πυκνού πλάσματος στην ηλιακή ατμόσφαιρα. Το υλικό τους συγκρατείται από ισχυρά μαγνητικά πεδία και μπορεί να παραμένει σταθερό για ημέρες ή ακόμη και εβδομάδες.

Όταν όμως η συγκεκριμένη μαγνητική διαμόρφωση καταστεί ασταθής, το νήμα μπορεί να εκραγεί και να απελευθερώσει τεράστιες ποσότητες υλικού στο Διάστημα.

Αυτό συνέβη και στο πρόσφατο περιστατικό, με το NASA CCMC να καταγράφει την έκρηξη ως την πηγή της CME που παρακολουθείται πλέον ως πιθανή απειλή για γεωμαγνητική δραστηριότητα στη Γη.

Τι είναι η CME

Η στεμματική εκτίναξη μάζας, γνωστή ως CME, είναι μια τεράστια εκτόξευση πλάσματος και μαγνητικού πεδίου από το ηλιακό στέμμα.

Οι CME δεν κατευθύνονται όλες προς τη Γη. Όταν όμως η τροχιά τους τις φέρνει σε πορεία σύγκρουσης με τον πλανήτη μας, μπορούν να χρειαστούν από περίπου μία έως αρκετές ημέρες για να διανύσουν την απόσταση.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η ταχύτητα της CME υπολογίστηκε αρχικά περίπου στα 447 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο, ενώ διαφορετική ανάλυση του ίδιου γεγονότος έδωσε περίπου 501 χιλιόμετρα το δευτερόλεπτο. Οι υπολογισμοί αυτοί οδηγούν σε άφιξη στη Γη τις πρώτες ώρες της 2ας Οκτωβρίου.

Τι μπορεί να συμβεί στη Γη

Εάν η CME αλληλεπιδράσει με τη μαγνητόσφαιρα της Γης, μπορεί να προκληθεί γεωμαγνητική καταιγίδα. Οι καταιγίδες ταξινομούνται από G1 έως G5, με την G1 να αντιστοιχεί στις ασθενέστερες και την G5 στις ακραίες περιπτώσεις.

Οι επιπτώσεις μιας ασθενέστερης καταιγίδας μπορεί να είναι περιορισμένες, όμως μπορούν να περιλαμβάνουν μεταβολές στις συνθήκες λειτουργίας δορυφόρων, διαταραχές σε επικοινωνίες υψηλών συχνοτήτων και μεταβολές στα ηλεκτρικά ρεύματα που επηρεάζουν τα επίγεια δίκτυα.

Το πιο εντυπωσιακό φαινόμενο, πάντως, είναι το σέλας.

Όταν ενεργητικά σωματίδια από τον Ήλιο διοχετεύονται προς τις πολικές περιοχές και συγκρούονται με άτομα και μόρια της ανώτερης ατμόσφαιρας, απελευθερώνεται ενέργεια με τη μορφή φωτός. Έτσι δημιουργούνται οι χαρακτηριστικές φωτεινές κουρτίνες του βόρειου και του νότιου σέλαος.

Το εάν και πόσο έντονα θα εμφανιστεί το φαινόμενο στις 2 Οκτωβρίου θα εξαρτηθεί από τα πραγματικά χαρακτηριστικά της CME κατά την άφιξή της και από την κατάσταση του γήινου μαγνητικού πεδίου εκείνη τη στιγμή. Προς το παρόν, τα μοντέλα δείχνουν ότι υπάρχει πιθανότητα γεωμαγνητικής διαταραχής, αλλά όχι ένα ακραίο ηλιακό επεισόδιο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

.

.

Δημοφιλείς αναρτήσεις