Για τον Τίντο Μπρας, που πέθανε την περασμένη Τετάρτη, σε ηλικία 93 ετών, το σεξ αποτελούσε «φυσιολογικό κομμάτι της ζωής» και ο ίδιος υπερασπιζόταν αυτή την ιδέα με τις τολμηρές ταινίες του. Το όνομά του Τίντο Μπρας συνδέθηκε άρρηκτα με τον όρο «erotica», όμως εκείνος υποστήριζε (ως άλλοθι ίσως) ότι είχε επικεντρωθεί στον κινηματογραφικό ερωτισμό, «σαν αντίδραση προς την υποκρισία των λογοκριτών».
Μέχρι το τέλος της ζωής του, η πιο γνωστή ταινία του Μπρας παρέμεινε ο «Καλιγούλας» (1979), που στην εποχή της ένα μεγάλο μέρος του Τύπου χαρακτήρισε ως «πορνό εκατομμυρίων». Εν τέλει, το παρασκήνιο δημιουργίας του «Καλιγούλα» και όχι η ίδια η ταινία, ήταν που έγραψε κινηματογραφική Ιστορία.
Από τη «σκιά» του Φελίνι στην πρόκληση
Ο Μπρας γεννήθηκε το 1933 στη Ρώμη όπου και πέθανε. Η κλίση του προς την Τέχνη φάνηκε από πολύ νωρίς, αλλά σε αντίθεση με τον εικαστικό παππού του, εκείνος επέλεξε τον κινηματογράφο ως μέσο έκφρασης. Στα πρώτα βήματά του, πριν αρχίσει να σκηνοθετεί ο ίδιος, ο Μπρας συνεργάστηκε με σπουδαίους σκηνοθέτες, όπως ο Φεντερίκο Φελίνι, τον οποίο θεωρούσε είδωλό του και ο Ρομπέρτο Ροσελίνι.
Με τη σκηνοθεσία ο Μπρας άρχισε να ασχολείται στις αρχές της δεκαετίας του 1960, με πρώτη του ταινία, την «Chi lavora è perduto», που γυρίστηκε το 1962. Στη συνέχεια, δημιούργησε πρωτοποριακές καλλιτεχνικές ταινίες, όπως οι «Attraction» (1969), «L’urlo» (1966), αλλά και το σπαγγέτι γουέστερν «Yankee» (1966).
Το ερωτικό στοιχείο όμως, θα γινόταν το σήμα κατατεθέν του.
«Salon Kitty»: Η σκοτεινή πολιτική σάτιρα που έφερε τον «Καλιγούλα»
Το 1976, ο Μπρας έκανε αίσθηση με την «Salon Kitty», μια σκοτεινή πολιτική σάτιρα γύρω από τα όργια των ναζιστών, τα οποία ο φακός του σκηνοθέτη κατέγραψε με όλες τις γραφικές λεπτομέρειές τους. Η επιτυχία της ταινίας, στην οποία πρωταγωνιστούν ο Χέλμουτ Μπέργκερ και η Ίνγκριντ Τούλιν, κίνησε το ενδιαφέρον του εκδότη του περιοδικού «Penthouse», Μπομπ Γκουτσιόνε, ο οποίος ανέθεσε στον Μπρας τη σκηνοθεσία του «Καλιγούλα» μιας παραγωγής τεράστιου προϋπολογισμού, βασισμένης στο μυθιστόρημα του Γκορ Βιντάλ.
«Πορνό εκατομμυρίων» ή κινηματογραφική παρεξήγηση;
Με τα χρόνια, δημιουργήθηκε μια τεράστια μυθολογία γύρω από τη δημιουργία αυτής της ταινίας, στην οποία συμπρωταγωνιστούν ηθοποιοί όπως ο Μάλκολμ Μακ Ντάουελ (στον ρόλο του τίτλου), η Ελεν Μίρεν ως Μεσσαλίνα, ο Πίτερ Ο’ Τουλ και ο Τζον Γκίλγκουντ.
Ο «Καλιγούλας» παρέμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του Τίντο Μπρας η πιο διάσημη ταινία του
Το αποτέλεσμα ήταν μια αίσθηση αβεβαιότητας γύρω από το τι είναι αλήθεια και τι όχι.
Το σίγουρο είναι ότι ο Γκορ Βιντάλ ζήτησε να αποσυρθεί το όνομά του από την ταινία, επειδή ο Μπρας άλλαξε το πνεύμα του βιβλίου. Ο ίδιος ο Μπρας αποκήρυξε τον «Καλιγούλα», επειδή ο Γκουτσιόνε, αφού τον απέλυσε, τού απαγόρευσε να ασχοληθεί με το μοντάζ της ταινίας. Κυριαρχεί έντονα η υποψία ότι ο Μπρας δεν ήθελε να συμπεριλάβει τα πλάνα σκληρού πορνό που επέβαλε ο Γκουτσιόνε.
Ο Μπρας ήθελε η ταινία να είναι απωθητική, αλλά όχι σκληρό πορνό. Εν τέλει, ο Γκουτσιόνε τη μετέτρεψε όντως σε σκληρό πορνό, προσθέτοντας ανάλογες σκηνές. Οι περισσότεροι ηθοποιοί που έλαβαν μέρος στη δημιουργία του «Καλιγούλα», το μετάνιωσαν. Ο Μακ Ντάουελ μάλιστα είχε δηλώσει ότι ένιωθε ντροπή για τη συμμετοχή του στην ταινία.
Το soft erotica ως στάση ζωής και η δικαίωση δεκαετίες μετά
Όσο για τον ίδιο τον Μπρας, ο soft καλλιτεχνικός ερωτισμός δεν έπαψε ποτέ να συνοδεύει τα έργα του, ένα εκ των οποίων είναι το «Κλειδί της», όπου πρωταγωνιστεί η Στεφανία Σαντρέλι, μια ταινία που επίσης ανήκει στις μεγάλες επιτυχίες του.
Αρκετές φορές ο Μπρας εμφανιζόταν στις ταινίες του, κάνοντας πικάντικα περάσματα, όπως για παράδειγμα στην «Πάπρικα» (1991) με πρωταγωνίστρια την Ντέμπορα Καπριόλιο.
Η ιστορία του «Καλιγούλα» δεν τελείωσε στην εποχή του. Θα ακολουθούσαν διάφορες «εκδοχές» της ταινίας και πολλά χρόνια αργότερα, υπό την επίβλεψη του ιστορικού Τόμας Νέγκοβαν, δημιουργήθηκε η ταινία «Caligula: The Ultimate Cut», που αποτελεί μια ολοκληρωτική επανερμηνεία του «Καλιγούλα».
Είναι βασισμένη σε 96 ώρες αδημοσίευτο υλικού, που ανακαλύφθηκε πολλά χρόνια μετά την κυκλοφορία της αρχικής ταινίας. Η συγκεκριμένη εκδοχή έκανε τελικά πρεμιέρα στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου των Καννών το 2023, αποσπώντας εγκωμιαστικά σχόλια από τον Μακ Ντάουελ και τη Λαίδη Έλεν Μίρεν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου