Η συντριπτική ήττα των Ρεπουμπλικανών του Ντόναλντ Τραμπ στις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές εκπέμπει σήμα κινδύνου για τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις: η κοινωνική οργή για την ακρίβεια και τη στέγαση απειλεί να «καταπιεί» την εξουσία σε ολόκληρη την ήπειρο.
«Προσοχή στον οργισμένο ψηφοφόρο». Αυτό είναι το μήνυμα που λαμβάνουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μετά τη συντριβή Τραμπ. Η οργή για το αυξημένο κόστος διαβίωσης -η οποία είχε βοηθήσει τον Αμερικανό πρόεδρο να ανέλθει στην εξουσία- τώρα στράφηκε εναντίον του.
Καθώς πλησιάζουν κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε χώρες-κλειδιά όπως η Ισπανία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Ελλάδα και η Πολωνία, η τύχη του Τραμπ λειτουργεί ως προειδοποίηση για τις κυβερνήσεις της Ευρώπης.
Η αυξανόμενη δυσαρέσκεια για τις τιμές και τα απλησίαστα ενοίκια προαναγγέλλει προβλήματα για την Πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έχει ήδη έρθει αντιμέτωπη με κύματα διαμαρτυριών για τις τιμές των καυσίμων.
Το αμερικανικό πάθημα αποδεικνύει τι συμβαίνει όταν δεξιοί λαϊκιστές ηγέτες αναλαμβάνουν τη διακυβέρνηση αλλά αποτυγχάνουν να υλοποιήσουν τις υποσχέσεις τους, σημειώνει η Ιρένε Τινάλι, Ιταλίδα ευρωβουλευτής του αντιπολιτευόμενου Δημοκρατικού Κόμματος. «Ο Τραμπ ανήλθε με την υπόσχεση να μειώσει το κόστος διαβίωσης. Κατηγορούσε την προηγούμενη διοίκηση για τον πληθωρισμό και υποσχόταν ποιοτικές θέσεις εργασίας. Αυτό δεν συνέβη ποτέ», εξηγεί η ίδια.
Eυκαιρία για την αντισυστημική δεξιά
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η προσοχή των ψηφοφόρων είναι σταθερά στραμμένη στην οικονομία, σύμφωνα με τον Ματιέ Γκαλάρ, διευθυντή ερευνών της εταιρείας Ipsos.
Στην Ισπανία, το πρόβλημα της προσβασιμότητας στη στέγη αποτελεί ήδη κεντρικό θέμα ενόψει των εκλογών της 29ης Νοεμβρίου. Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις προβλέπουν ότι το ακροδεξιό κόμμα Vox, το οποίο κατηγορεί τον Σοσιαλιστή πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ ότι αδιαφορεί για τις βασικές ανάγκες των πολιτών, θα συγκεντρώσει αρκετές έδρες ώστε να συμμετάσχει για πρώτη φορά σε κυβερνητικό συνασπισμό με το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP).
Ανεξαρτήτως πολιτικής τοποθέτησης, οι εν ενεργεία κυβερνήσεις παραμένουν ευάλωτες, τονίζει ο Γκαλάρ. «Οι ηγέτες της ακροδεξιάς ή της ριζοσπαστικής δεξιάς, όταν φτάνουν στην εξουσία, βρίσκονται αντιμέτωποι με τα ίδια προβλήματα που αντιμετωπίζουν και τα παραδοσιακά κόμματα», προσθέτει, φέρνοντας ως παράδειγμα την φετινή ήττα του Βίκτορ Όρμπαν στην Ουγγαρία και τη ραγδαία πτώση των ποσοστών των Σουηδών Δημοκρατών.
Για δυνάμεις της αμφισβήτησης, όπως η Μαρίν Λεπέν και το κόμμα της (Εθνικός Συναγερμός) στη Γαλλία, η λαϊκή δυσαρέσκεια προσφέρει μια μεγάλη ευκαιρία. «Το κόστος διαβίωσης θα είναι το μείζον ζήτημα της εκστρατείας», δηλώνει ο Αλεξάντρ Λουμπέ, βουλευτής του κόμματος και βασικός αρχιτέκτονας του οικονομικού προγράμματος της Λεπέν. «Το πλεονέκτημά μας είναι ότι είμαστε απόλυτα συνεπείς σε αυτό το θέμα. Είναι όπως το μεταναστευτικό, οι πολίτες μας έχουν ήδη συνδέσει με αυτά τα ζητήματα».
Η Λεπέν, η οποία προηγείται στις δημοσκοπήσεις για τις προεδρικές εκλογές της ερχόμενης άνοιξης, έχει αναδείξει εδώ και καιρό την ακρίβεια σε κεντρικό πυλώνα της πολιτικής της, εκμεταλλευόμενη τα τρέχοντα οικονομικά προβλήματα της κυβέρνησης.
Στις πρώτες της εμφανίσεις έθεσε το στεγαστικό στην κορυφή της ατζέντας, ενώ δεσμεύτηκε εκ νέου να προστατεύσει τους συνταξιούχους από τις επικείμενες δημοσιονομικές περικοπές. Παράλληλα, υπόσχεται μείωση των φόρων στην ενέργεια, προσπερνώντας τις επικρίσεις ότι οι προτάσεις της δεν είναι δημοσιονομικά βιώσιμες.
Η οργή των νέων
Στο συνέδριο του κόμματός της την περασμένη εβδομάδα, η Λεπέν υιοθέτησε ένα μήνυμα αλλαγής και ελπίδας, χρησιμοποιώντας ως σύνθημα τη λέξη «Αναγέννηση», το ίδιο το όνομα του κόμματος του Εμμανουέλ Μακρόν. Αυτός ο θετικός τόνος ήταν εσκεμμένος, εξήγησε ο Λουμπέ. «Υπάρχει μια αίσθηση κατήφειας στη χώρα. Πρέπει να προσφέρουμε λίγη ελπίδα, ένα όραμα, μια κατεύθυνση».
Τα πρόσφατα κύματα διαμαρτυριών που σάρωσαν την Ισπανία, τη Γαλλία, την Ιταλία και, σε μικρότερο βαθμό, τη Γερμανία, επικεντρώθηκαν στις καταγγελίες για το κόστος διαβίωσης, ιδιαίτερα μεταξύ των νέων. Η κατάσταση αυτή θυμίζει έντονα την οργή στις ΗΠΑ, όπου οι δημοσκοπήσεις έδειχναν ότι οι νέοι Αμερικανοί έβλεπαν την οικονομική τους κατάσταση να επιδεινώνεται.
«Η συζήτηση για την ακρίβεια στις ΗΠΑ έχει ταξικό χαρακτήρα», εξηγεί η Πένι Νάας, αντιπρόεδρος του αμερικανικού think tank German Marshall Fund σύμφωνα με το POLITICO. «Αν είσαι Αμερικανός χωρίς μεγάλη οικονομική άνεση και η ενέργεια απορροφά μεγάλο μέρος του οικογενειακού εισοδήματος, πλήττεσαι πολύ περισσότερο. Υπάρχουν σαφείς ομοιότητες με όσα συμβαίνουν στην Ευρώπη», προσθέτει, αναφερόμενη στις μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία που ξεκίνησαν από τις φτωχότερες συνοικίες.
Μέχρι στιγμής, οι κεντρώοι υποψήφιοι δυσκολεύονται να βρουν το κατάλληλο μήνυμα. Ο βασικός κεντρώος αντίπαλος της Λεπέν, ο πρώην πρωθυπουργός Εντουάρ Φιλίπ, δεν καταφέρνει να πείσει προτάσσοντας τον «οικονομικό ραλισμό».
Στη Γερμανία, οι Χριστιανοδημοκράτες του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς δέχονται επίσης πιέσεις μετά από μια σειρά εκλογικών ηττών από την ακροδεξιά στα ανατολικά κρατίδια και τη ριζοσπαστική αριστερά στο Βερολίνο.
«Αυτό που δείχνουν αυτές οι εκλογές είναι ότι αν θέλεις να κερδίσεις τους πολίτες, δεν μπορείς να πολεμήσεις τον λαϊκισμό προσπαθώντας να υπερασπιστείς το καθεστώς του status quo», δηλώνει η Σίγκριντ Φρις, 32χρονη Δανή ευρωβουλευτής των Φιλελευθέρων. «Αυτοί που κέρδισαν σε αυτή την αναμέτρηση είναι οι νέοι, οι προοδευτικοί, οι δυνάμεις που εκφράζουν την πραγματική αλλαγή».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου