Να ένα διασκεδαστικό πείραμα: σταμάτησε ό,τι κάνεις και χρησιμοποίησε τα χέρια σου για να μετρήσεις μέχρι το δέκα. Το έκανες; Ωραία. Τώρα θυμήσου, πώς το έκανες γιατί θα αναλύσουμε την τεχνική σου. Όπως φαίνεται ο τρόπος που μετράς με τα χέρια σου μπορεί να αποκαλύψει πολλά πράγματα για τον τρόπο που σκέφτεσαι.
Πώς λοιπόν μετράς; Σε πολλούς πολιτισμούς υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις αυτού που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «μέθοδο της κλειστής γροθιάς,» όπου κάποιος ξεκινάει το μέτρημα με τη γροθιά του σφιγμένη αρχικά, και μετά ξεκινάει να μετράει ξεδιπλώνοντας τα δάκτυλα του χεριού του. Όμως οι ομοιότητες σταματούν εδώ.
«Ο βαθμός της πολιτιστικής διαφοράς στον τρόπο μετρήματος…έχει υποτιμηθεί αρκετά,» σημειώνουν οι ψυχολόγοι Andrea Bender και Sieghard Beller στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Cognition. Οι Ευρωπαίοι για παράδειγμα έχουν την τάση να ξεκινούν το μέτρημα από τον αντίχειρα του αριστερού τους χεριού. Όσοι κατοικούν στη Μέση Ανατολή ωστόσο, συχνά ξεκινούν από το μικρό τους δάκτυλο του δεξιού τους χεριού. Αν είσαι στην Κίνα ή στη Β. Αμερική πολύ πιθανόν το μέτρημα να ξεκινήσει από το δείκτη του χεριού. Οι Ιάπωνες είναι ίσως οι πιο «περίεργοι» σε αυτό: έχουν την τάση να ξεκινούν με ανοικτό το χέρι και κατόπιν να τα κλείνουν σε γροθιά, ξεκινώντας το μέτρημα από το μικρό δάκτυλο.
«Ωραία,» μπορεί να σκεφθείς. Άρα οι άνθρωποι μετρούν διαφορετικά … ε, και; Αυτήν την απορία εξηγεί η Corrine Burns στη Guardian, ότι το μέτρημα με τα χέρια είναι για τους ανθρώπους κάτι τόσο φυσικό όσο και η αναπνοή τους, αλλά τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι δεν είναι κοινό σε όλους ή έμφυτο.
«Υπάρχουν στην πραγματικότητα πολλές διαφορετικές τεχνικές, και μεταδίδονται μέσω του πολιτισμού.» Αυτή η διαπίστωση ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες υποψίες ότι το μέτρημα με τα χέρια έχει σημαντική σχέση με το πώς ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται τους αριθμούς. Η Burns εξηγεί ότι υπάρχει ένας εγκεφαλικός σύνδεσμος μεταξύ των χεριών και των αριθμών, και ότι αυτός ο σύνδεσμος δεν προέρχεται από τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τα χέρια τους για να βοηθηθούν στο μέτρημα. Έχει ρίζες πολύ πίσω, στην ίδια μας την εξέλιξη. Η Marcie Penner-Wilger και ο Michael L. Anderson θεωρούν ότι μέρος του εγκεφάλου μας που αρχικά εξελίχθηκε για να απεικονίζει τα δάκτυλά μας επιστρατεύτηκε για να απεικονίζει την δική μας έννοια για τους αριθμούς και σήμερα εκτελεί και τις δύο αυτές λειτουργίες.
Αξονικές τομογραφίες έδειξαν ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αίσθηση των δακτύλων μας ενεργοποιούνται όταν κάνουμε μαθηματικές σκέψεις, ακόμα και όταν δεν χρησιμοποιούμε τα δάκτυλά μας για να μας βοηθήσουν να φέρουμε σε πέρας αυτές τις σκέψεις. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα μικρά παιδιά που έχουν καλή αντίληψη των δακτύλων τους είναι περισσότερο ικανά να κάνουν ποσοτικές πράξεις σε σύγκριση με εκείνα που δεν έχουν και τόσο καλή αντίληψη.
Ακόμα και σαν ενήλικές, ο τρόπος που νοητικά απεικονίζουμε τους αριθμούς στο χώρο—αυτό που ονομάζεται πράξη SNARC—σχετίζεται με το χέρι το οποίο ξεκινάμε να μετράμε χρησιμοποιώντας τα δάκτυλα. Όλα τα ευρήματα συνδέονται με ένα νέο σχετικά πεδίο της έρευνας γνωστό ως γνωστική/γνωσιακή λειτουργία, η οποία ισχυρίζεται ότι ένα μεγάλο μέρος του τρόπου με τον ερμηνεύουμε και βιώνουμε τον κόσμο διαμορφώνεται από τις φυσικές εμπειρίες μας –ακόμη και σε φαινομενικά άσχετους ή παράλογους τρόπους.
Οι υποστηρικτές της εφαρμοσμένης γνωστικής λειτουργίας υποστηρίζουν, για παράδειγμα, ότι μπορεί να εξηγήσουν γιατί έχουμε συνδέσει με το βάρος τη σημασία που υπάρχει στα πράγματα, και γιατί ο κοινωνικός αποκλεισμός δίνει την αίσθηση του κρύου. Ο φυσικός και η ψυχολογικός εαυτός μας, όπως αποδεικνύουν αυτές οι έρευνες, θα μπορούσαν να είναι πιο στενά συνδεδεμένοι από ό, τι πολλοί από εμάς αντιλαμβάνονται.
terrapapers.com

Πώς λοιπόν μετράς; Σε πολλούς πολιτισμούς υπάρχουν κάποιες διαφοροποιήσεις αυτού που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «μέθοδο της κλειστής γροθιάς,» όπου κάποιος ξεκινάει το μέτρημα με τη γροθιά του σφιγμένη αρχικά, και μετά ξεκινάει να μετράει ξεδιπλώνοντας τα δάκτυλα του χεριού του. Όμως οι ομοιότητες σταματούν εδώ.
«Ο βαθμός της πολιτιστικής διαφοράς στον τρόπο μετρήματος…έχει υποτιμηθεί αρκετά,» σημειώνουν οι ψυχολόγοι Andrea Bender και Sieghard Beller στο τελευταίο τεύχος του περιοδικού Cognition. Οι Ευρωπαίοι για παράδειγμα έχουν την τάση να ξεκινούν το μέτρημα από τον αντίχειρα του αριστερού τους χεριού. Όσοι κατοικούν στη Μέση Ανατολή ωστόσο, συχνά ξεκινούν από το μικρό τους δάκτυλο του δεξιού τους χεριού. Αν είσαι στην Κίνα ή στη Β. Αμερική πολύ πιθανόν το μέτρημα να ξεκινήσει από το δείκτη του χεριού. Οι Ιάπωνες είναι ίσως οι πιο «περίεργοι» σε αυτό: έχουν την τάση να ξεκινούν με ανοικτό το χέρι και κατόπιν να τα κλείνουν σε γροθιά, ξεκινώντας το μέτρημα από το μικρό δάκτυλο.
«Ωραία,» μπορεί να σκεφθείς. Άρα οι άνθρωποι μετρούν διαφορετικά … ε, και; Αυτήν την απορία εξηγεί η Corrine Burns στη Guardian, ότι το μέτρημα με τα χέρια είναι για τους ανθρώπους κάτι τόσο φυσικό όσο και η αναπνοή τους, αλλά τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι δεν είναι κοινό σε όλους ή έμφυτο.
«Υπάρχουν στην πραγματικότητα πολλές διαφορετικές τεχνικές, και μεταδίδονται μέσω του πολιτισμού.» Αυτή η διαπίστωση ενισχύει τις ήδη υπάρχουσες υποψίες ότι το μέτρημα με τα χέρια έχει σημαντική σχέση με το πώς ο εγκέφαλός μας επεξεργάζεται τους αριθμούς. Η Burns εξηγεί ότι υπάρχει ένας εγκεφαλικός σύνδεσμος μεταξύ των χεριών και των αριθμών, και ότι αυτός ο σύνδεσμος δεν προέρχεται από τους ανθρώπους που χρησιμοποιούν τα χέρια τους για να βοηθηθούν στο μέτρημα. Έχει ρίζες πολύ πίσω, στην ίδια μας την εξέλιξη. Η Marcie Penner-Wilger και ο Michael L. Anderson θεωρούν ότι μέρος του εγκεφάλου μας που αρχικά εξελίχθηκε για να απεικονίζει τα δάκτυλά μας επιστρατεύτηκε για να απεικονίζει την δική μας έννοια για τους αριθμούς και σήμερα εκτελεί και τις δύο αυτές λειτουργίες.
Αξονικές τομογραφίες έδειξαν ότι οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με την αίσθηση των δακτύλων μας ενεργοποιούνται όταν κάνουμε μαθηματικές σκέψεις, ακόμα και όταν δεν χρησιμοποιούμε τα δάκτυλά μας για να μας βοηθήσουν να φέρουμε σε πέρας αυτές τις σκέψεις. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα μικρά παιδιά που έχουν καλή αντίληψη των δακτύλων τους είναι περισσότερο ικανά να κάνουν ποσοτικές πράξεις σε σύγκριση με εκείνα που δεν έχουν και τόσο καλή αντίληψη.
Ακόμα και σαν ενήλικές, ο τρόπος που νοητικά απεικονίζουμε τους αριθμούς στο χώρο—αυτό που ονομάζεται πράξη SNARC—σχετίζεται με το χέρι το οποίο ξεκινάμε να μετράμε χρησιμοποιώντας τα δάκτυλα. Όλα τα ευρήματα συνδέονται με ένα νέο σχετικά πεδίο της έρευνας γνωστό ως γνωστική/γνωσιακή λειτουργία, η οποία ισχυρίζεται ότι ένα μεγάλο μέρος του τρόπου με τον ερμηνεύουμε και βιώνουμε τον κόσμο διαμορφώνεται από τις φυσικές εμπειρίες μας –ακόμη και σε φαινομενικά άσχετους ή παράλογους τρόπους.
Οι υποστηρικτές της εφαρμοσμένης γνωστικής λειτουργίας υποστηρίζουν, για παράδειγμα, ότι μπορεί να εξηγήσουν γιατί έχουμε συνδέσει με το βάρος τη σημασία που υπάρχει στα πράγματα, και γιατί ο κοινωνικός αποκλεισμός δίνει την αίσθηση του κρύου. Ο φυσικός και η ψυχολογικός εαυτός μας, όπως αποδεικνύουν αυτές οι έρευνες, θα μπορούσαν να είναι πιο στενά συνδεδεμένοι από ό, τι πολλοί από εμάς αντιλαμβάνονται.
terrapapers.com

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου