Από την εσωστρέφεια στη ρήξη: Tο πραγματικό στοίχημα για το ΠΑΣΟΚ

 

Η εσωστρέφεια που καταγράφεται το τελευταίο διάστημα στο ΠΑΣΟΚ δεν είναι συγκυριακή ούτε τυχαία. Αποτελεί το ορατό αποτέλεσμα ενός βαθύτερου πολιτικού κενού: ενός θολού ιδεολογικά και πολιτικά άνευρου στίγματος της ηγεσίας απέναντι στα μεγάλα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που διαμορφώνουν πλέον συνθήκες ασφυκτικής πίεσης για τη συντριπτική πλειοψηφία της ελληνικής κοινωνίας.

Τράπεζες που καταγράφουν υπερκέρδη την ώρα που το ιδιωτικό χρέος διογκώνεται, καρτέλ στην ενέργεια και στην ακρίβεια που λειτουργούν ανεξέλεγκτα, αναδιανομή πλούτου υπέρ των λίγων, γενικευμένη φτωχοποίηση και κοινωνική ανασφάλεια. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η πολιτική δεν μπορεί να περιορίζεται σε διαχειριστικές βελτιώσεις ενός άδικου μοντέλου. Οφείλει να λειτουργήσει ως δύναμη ανατροπής της κοινωνικής βαρβαρότητας που έχει κανονικοποιηθεί.

Η κοινωνία δεν ζητά από το ΠΑΣΟΚ μια «άλλη» εκδοχή του ίδιου δρόμου. Δεν αναζητά έναν πιο προσεκτικό διαχειριστή της ανισότητας. Απαιτεί πολιτική αλλαγή και αλλαγή ρότας για τη χώρα. Με καθαρές ρήξεις απέναντι σε οικονομικά και πολιτικά κατεστημένα που εδώ και χρόνια αναπαράγουν ένα σύστημα εξουσίας για λίγους, σε βάρος των πολλών.

Ταυτόχρονα, το αίτημα είναι βαθύτερο και πιο ουσιαστικό: η αποκατάσταση της αξίας της ίδιας της πολιτικής. Σε μια εποχή όπου η απαξίωση, η αποχή και η ιδιώτευση γιγαντώνονται, η πολιτική οφείλει να ξαναγίνει υπόθεση των πολιτών. Να υπηρετεί και να προτάσσει τον άνθρωπο. Να δίνει ξανά νόημα στη συμμετοχή, να ενισχύει τη δημοκρατική εμπλοκή, να αμβλύνει τις κοινωνικές ανισότητες και να επαναφέρει την εμπιστοσύνη στο συλλογικό.

Αυτό προϋποθέτει μια νέα, συνεκτική δέσμη προοδευτικών μεταρρυθμίσεων με καθαρό αξιακό πυρήνα. Με πολιτικές που συγκρούονται πραγματικά με τη διαπλοκή και τα προνόμια, που αποκαθιστούν την ισονομία, κατοχυρώνουν την αξιοκρατία, επιβάλλουν τη λογοδοσία και διασφαλίζουν τη διαφάνεια. Αξίες που το πολιτικό σύστημα επικαλείται συχνά, αλλά σπάνια υπηρετεί με συνέπεια.

Μια τέτοια πολιτική πρόταση δεν μπορεί ούτε πολιτικά ούτε αξιακά να έχει καμία συγγένεια με τη διακυβέρνηση Μητσοτάκη. Ούτε μπορεί να αφήνει περιθώρια για μελλοντικές συμπλεύσεις, ακόμη κι αν αυτές παρουσιάζονται ως «τεχνικά αναγκαίες» ή ως δήθεν ρεαλιστικές επιλογές. Η ασάφεια, σε τέτοιες ιστορικές συνθήκες, δεν είναι ουδετερότητα· είναι υπεκφυγή.

Υπό αυτή την έννοια, έχει πράγματι σημασία το τι «μαγειρεύεται» στην πολιτική κουζίνα του ΠΑΣΟΚ. Όχι ως αντικείμενο εσωκομματικής περιέργειας, αλλά γιατί το τελικό πολιτικό και ιδεολογικό αποτέλεσμα αυτής της διεργασίας θα αποτελέσει το κρίσιμο τεστ: αν το ΠΑΣΟΚ μπορεί να ξαναγίνει ένα ζωντανό πολιτικό κίνημα που ανατρέπει συντηρητικές πολιτικές απ’ όπου κι αν προέρχονται· αν μπορεί να διατυπώσει καθαρές, πειστικές και κοινωνικά δίκαιες προτάσεις για ένα καλύτερο αύριο.

Αυτό που σίγουρα δεν θέλει να δει η κοινωνία είναι ένα ΠΑΣΟΚ εγκλωβισμένο σε αμφίσημα μηνύματα και ιδεολογικές θολούρες, αποτέλεσμα εσωτερικών συμβιβασμών που «νοθεύουν» το τελικό πολιτικό μενού. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα δεν ενισχύει, αλλά αποδυναμώνει κάθε προσπάθεια για ένα καθαρό, προοδευτικό κάλεσμα προς όσους απομακρύνθηκαν τα προηγούμενα χρόνια από τη μεγάλη δημοκρατική παράταξη.

Η κοινωνία δεν ζητά ισορροπίες κορυφής.

Ζητά πολιτική με αξίες, ρήξεις με περιεχόμενο και καθαρές επιλογές.

Τόσιος Θ. Πασχάλης

Καθημερινός Παρατηρητής