Ένα παλιό ποντιακό αίνιγμα, λιτό, αλλά γεμάτο εικόνα: «Η τσίπα μ΄ με την τσίπα σ΄ και το χόστολο μ΄ σο χέρι σ΄» Δηλαδή: η πέτρα μου πάνω στην πέτρα σου και το ξύλο μου στο χέρι σου. Τι είναι; 👉 Το χχερομύλ΄. Δυο πέτρες (οι «τσίπες») ακουμπισμένες η μία πάνω στην άλλη και ανάμεσά τους ο κόπος της καθημερινότητας. Και το «χόστολο»; Εκείνο το κάθετο ξύλο που έπιαναν με το χέρι και γύριζαν τον μύλο. Το απλό εργαλείο που έκανε το σιτάρι τροφή. Η λέξη χόστολον δεν έχει ξεκάθαρη ετυμολογία. Ο Α.Α. Παπαδόπουλος τη δίνει ως αγνώστου. Κι όμως, δεν είναι τυχαίο που ζει μέσα σε αίνιγμα. Αυτό σημαίνει πως ήταν λέξη καθημερινή. Λέξη δουλειάς. Λέξη ζωής. Πιθανή σύνδεση; Με το «χώνω» ή «χωστός» κάτι που μπαίνει μέσα, που «εμβολίζεται». Όπως ακριβώς το ξύλο που μπαίνει στον μύλο και του δίνει κίνηση. Γιατί η γλώσσα του Πόντου δεν περιγράφει απλώς πράγματα. Τα κινεί.
Κυριακή 22 Μαρτίου 2026
H Tσίπα μ΄ με την τσίπα σ΄ και το χόστολο μ΄ σο χέρι σ΄…
Ένα παλιό ποντιακό αίνιγμα, λιτό, αλλά γεμάτο εικόνα: «Η τσίπα μ΄ με την τσίπα σ΄ και το χόστολο μ΄ σο χέρι σ΄» Δηλαδή: η πέτρα μου πάνω στην πέτρα σου και το ξύλο μου στο χέρι σου. Τι είναι; 👉 Το χχερομύλ΄. Δυο πέτρες (οι «τσίπες») ακουμπισμένες η μία πάνω στην άλλη και ανάμεσά τους ο κόπος της καθημερινότητας. Και το «χόστολο»; Εκείνο το κάθετο ξύλο που έπιαναν με το χέρι και γύριζαν τον μύλο. Το απλό εργαλείο που έκανε το σιτάρι τροφή. Η λέξη χόστολον δεν έχει ξεκάθαρη ετυμολογία. Ο Α.Α. Παπαδόπουλος τη δίνει ως αγνώστου. Κι όμως, δεν είναι τυχαίο που ζει μέσα σε αίνιγμα. Αυτό σημαίνει πως ήταν λέξη καθημερινή. Λέξη δουλειάς. Λέξη ζωής. Πιθανή σύνδεση; Με το «χώνω» ή «χωστός» κάτι που μπαίνει μέσα, που «εμβολίζεται». Όπως ακριβώς το ξύλο που μπαίνει στον μύλο και του δίνει κίνηση. Γιατί η γλώσσα του Πόντου δεν περιγράφει απλώς πράγματα. Τα κινεί.
Εγγραφή σε:
Σχόλια ανάρτησης (Atom)
.
Δημοφιλείς αναρτήσεις
-
Μια δυσάρεστη όσο και πρωτοφανής έκπληξη περίμενε τον Άδωνι Γεωργιάδη, ανήμερα των γενεθλίων του, αφού όπως αναφέρει σε ανάρτησή του ο ίδι...
-
Σε κρίσιμη καμπή βρίσκεται η κούρσα ΕΛ.Α.Σ - ΠΑΣΟΚ για την κατάκτηση της δεύτερης θέσης, με τα αντίπαλα επιτελεία να δίνουν διαμετρικά αντ...
-
Σε χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση όζου στον πνεύμονα πρόκειται να υποβληθεί ο Πάπας Λέων, μετά τον εντοπισμό του κατά τη διάρκεια πρ...
-
Τη βάση για το εύρος των παρεμβάσεων τόσο στην επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης στην αντλία όσο στην αύξηση του επιδόματος,
-
Νέα... επικοινωνιακά κόλπα του Τραμπ ή ανακοίνωση κατόπιν συμφωνίας με τον Πούτιν;

Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου